IV KO 111/56

PostanowienieIzba Karna1956-11-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy sąd rewizyjny uzna, że karę orzeczoną przez sąd I instancji należy obniżyć do rozmiarów podlegających darowaniu na mocy ustawy o amnestii z dnia 27.IV.1956 r., należy umorzyć postępowanie karne na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o amnestii, czy też orzec o winie i karze na podstawie art. 13 ust. 1 tej ustawy i wymierzoną karę darować?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy sąd rewizyjny uzna, że karę orzeczoną przez sąd I instancji należy obniżyć do rozmiarów podlegających darowaniu na mocy ustawy o amnestii z dnia 27.IV.1956 r., powinien umorzyć postępowanie karne stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy. Umorzenie to wynika ze stanowiska sądu rewizyjnego co do kary wyrażonego w wyroku sądu I instancji, a sąd uchyli zaskarżony wyrok i orzeknie o umorzeniu postępowania.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Rzeszowie przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą postępowania w przypadku, gdy sąd rewizyjny uzna, że orzeczona kara podlega darowaniu na mocy ustawy o amnestii z dnia 27.IV.1956 r. Kwestia dotyczyła wyboru między umorzeniem postępowania a orzeczeniem o winie i karze z jej darowaniem.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że w przypadku, gdy sąd rewizyjny uzna, że karę należy obniżyć do rozmiarów podlegających darowaniu na mocy ustawy o amnestii, należy umorzyć postępowanie karne stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes M. Paluch. Sędziowie: J. Potępa (Sprawozdawca), R. Kryże. Prokurator: dr H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Ludwika U., osk. z art. 215 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w przypadku, gdy sąd rewizyjny nabierze przekonania, iż orzeczoną przez sąd I instancji karę należy obniżyć do takich rozmiarów, że będzie ona podlegała darowaniu na mocy ustawy o amnestii z dn. 27.IV.1956 r., należy postępowanie karne umorzyć stosownie do art. 5 ust. 1, czy orzec o winie i karze wedle art. 13 ust. 1 tej ustawy i wymierzoną karę darować?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneSąd rewizyjny w określeniu wysokości kary - mieszczącej się w granicach zakreślonych ustawą i odpowiednio współmiernej z czynem - jest skrępowany jedynie zakazem "reformationis in peius". Może on zawsze uznać, że kara wymierzona przez sąd I instancji winna być obniżona stosownie do wymagań prawa i słuszności. Jeżeli w sprawie o jedno z przestępstw wymienionych w art. 3 ustawy z dn. 27.IV.1956 r. o amnestii sąd rewizyjny uzna, że należałoby orzec karę ulegającą w myśl tej ustawy (art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 3 ust. 2 i 3) darowaniu, powinien stosownie do art. 5 ust. 1 wymienionej ustawy postępowanie umorzyć. Wobec tego, że umorzenie to łączyłoby się ściśle i wynikałoby ze stanowiska sądu rewizyjnego względem stanowiska co do kary wyrażonego w wyroku sądu I instancji, sąd w omawianym tu wypadku, po zamknięciu przewodu sądowego, uchyli zaskarżony wyrok i orzeknie w swym wyroku o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu tego wyroku wypadnie sądowi rewizyjnemu oczywiście wskazać - obok art. 5 ust. 1 ustawy o amnestii jako podstawy umorzenia - na te okoliczności, które przemawiały za uznaniem potrzeby złagodzenia kary (art. 391 k.p.k.). W treści art. 13 ust. 1 ustawy z dn. 27.IV.1956 r. nie można dostrzec przeszkód do wydania w tym wypadku orzeczenia w takiej postaci, o jakiej tutaj mowa.W kwestii stosowania abolicji Sąd Najwyższy powołuje się na uzasadnienie swego wyroku z dnia 25 września 1956 r., sygn. II. K 469/56.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 215 § 1 KKart. 390 § 1 KPKart. 5 ust. 1art. 13 ust. 1art. 3art. 3 ust. 1art. 3 ust. 2art. 391 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.