IV KO 115/57

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki we Wrocławiu kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy uchylając w trybie nadzoru na podstawie art. 5 ust. 1, 3 i 4 dekretu z dnia 23 grudnia 1954 r. o zniesieniu Komisji Specjalnej do walki z nadużyciami i szkodnictwem gospodarczym (Dz. U. Nr 57, poz. 282) orzeczenie Komisji Specjalnej, może Sąd Wojewódzki zastosować analogicznie art. 400 § 4 k.p.k. i wydać wyrok uniewinniający na posiedzeniu niejawnym"- rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneArt. 11 ust. 1 dekretu z dnia 16 listopada 1945 r. o utworzeniu i zakresie działania Komisji Specjalnej do walki z nadużyciami i szkodnictwem gospodarczym (Dz. U. z 1950 r. Nr 41, poz. 374) stanowił, że orzeczenia Komisji Specjalnej lub delegatur tej Komisji są ostateczne. Jednakże według dalszych ustępów tego dekretu, orzeczenia te mogły być zmieniane w trybie nadzoru przez Komisję Specjalną w zwykłym (ust. 2 art. 11) albo rozszerzonym składzie (ust. 3 art. 11). Dekret nie zakreślił granic tej zmiany, tak, że przyjmować należało, iż Komisja Specjalna, orzekając w trybie nadzoru, wydać mogła w miejsce kontrolowanego, własne orzeczenie co do istoty sprawy ("iudicium novum").Na mocy art. 5 dekretu z dnia 23 grudnia 1954 r. o zniesieniu Komisji Specjalnej (Dz. U. Nr 57, poz. 282), powyższe uprawnienia Komisji Specjalnej do orzekania nadzorczego, przeszły co do orzeczeń delegatur Komisji na sądy wojewódzkie a co do orzeczeń samej Komisji - na Sąd Najwyższy. Ponieważ i ten dekret nie przepisuje żadnych ram orzekaniu nadzorczemu przez sądy, stwierdzić trzeba, iż właściwy sąd ma prawo wydać stosowne orzeczenie, rozstrzygające merytorycznie daną sprawę. Sad jest zatem w prawie wydać w tym trybie wyrok uniewinniający.Z art. 5 ust. 4 wymienionego dekretu z dnia 23 grudnia 1954 r., odsyłającego - o ile chodzi o przekazane sądom rozpoznanie spraw w trybie nadzoru - do art. 358 k.p.k., wynika, że Sądy orzekają wówczas na posiedzeniu niejawnym. Gdy więc przyjdzie wydać wspomniany wyrok uniewinniający, Sąd uczyni to na posiedzeniu niejawnym.Stosownie do norm przytoczonych dekretów, jest to względem przepisu art. 41 k.p.k. wyjątek, podobny do przypadków określonych w art. 378 §§ 1 i 2 oraz art. 400 § 4 k.p.k.W szczególności - ten ostatni przepis miałby tutaj pomocnicze analogiczne zastosowanie.