I KZ 80/51

WyrokIzba Karna1951-08-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Wojewódzki prawidłowo unieważnił wyrok Sądu Powiatowego w sprawie z art. 14 ustawy z dnia 2 czerwca 1947 r., biorąc pod uwagę zmianę przepisów dotyczących postępowania doraźnego i właściwości rzeczowej sądów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Wojewódzkiego, uznając, że utracił on moc przepis art. 17 pkt 1 B lit. c ustawy z dnia 2 czerwca 1947 r. w związku ze zmianą dekretu o Komisji Specjalnej. Właściwość rzeczową i tryb postępowania należy zatem określać na podstawie ogólnych przepisów k.p.k. i dekretu o postępowaniu doraźnym. Skoro prokurator nie złożył wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie doraźnym, sprawa powinna być rozpoznana w trybie zwykłym, a właściwość rzeczową należy ustalać na podstawie art. 15 k.p.k., co w tym przypadku oznacza właściwość sądu powiatowego.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w X. unieważnił wyrok Sądu Powiatowego w R. z dnia 26 lutego 1951 r. dotyczący oskarżenia Bolesława S. z art. 14 ustawy z dnia 2 czerwca 1947 r. Bolesław S. wniósł zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie zażalenia Bolesława S. na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 sierpnia 1951 r., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora Generalnej Prokuratury R. P., na podstawie art. 40, 353 i 358 k.p.k., postanowił uchylić postanowienia Sądu Wojewódzkiego w X. z dnia 28 maja 1951 r., w przedmiocie unieważnienia wyroku Sądu Powiatowego w R. z dnia 26 lutego 1951 r. (Sygn. art. Kp. 251/51) z oskarżenia Bolesława S. z art. 14 pkt 1 ustawy z dnia 2.VI.1947 r. (Dz. U. R. P. Nr 43, poz. 218) i przekazać tę sprawę temuż Sądowi Wojewódzkiemu do merytorycznego jej rozpoznania w II instancji.Uzasadnienie faktyczneW myśl art. 17 p. 1 B lit. c ustawy z dn. 2.VI.1947 r. w wypadku wniesienia sprawy przez Komisję Specjalną sąd powszechny zobowiązany był do rozpoznania tych spraw w trybie postępowania doraźnego.Jednakże przepis art. 17 p. 1 B lit. c, z uwagi na treść ustawy z dnia 20.VII 1950 r., o zmianie dekretu z dnia 16.XI.1945 r. o utworzeniu i zakresie działania Komisji Specjalnej do walki z nadużyciami i szkodnictwem gospodarczym (Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 350), stracił swoją moc. Właściwość rzeczową Sądu i tryb postępowania określić zatem należy na podstawie ogólnych przepisów k. p. k. i dekretu z dnia 16.XI.1945 r. o postępowaniu doraźnym.W myśl art. 1 ust. 3 dekretu z dnia 16.XI 1945 r. o postępowaniu doraźnym w brzmieniu obwieszczenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18.IV 1949 r. (Dz. U. R. P. Nr 33, poz. 244) postępowanie doraźne stosuje się do przestępstw, podlegających temu postępowaniu o tyle, o ile prokurator sądu apelacyjnego ze względu na okoliczności sprawy złoży wniosek o jej rozpoznanie w tym trybie.Wszczęcie zatem postępowania doraźnego zależy od uznania prokuratora. Skoro prokurator nie skorzystał z tego ustawowego uprawnienia. i nie postawił wniosku o rozpoznanie sprawy z art. 14 ustawy z dn. 2.VI 1947 r. w trybie doraźnym, to sprawa winna być rozpoznana przez sąd w trybie zwykłego postępowania.Przechodząc z kolei do rozstrzygnięcia, jaki sąd jest właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy z art. 14 ustawy z dn. 2.VI.1947 r. o zwalczaniu drożyzny i nadmiernych zysków w obrocie handlowym (Dz. U. R. P. Nr 43, poz. 218), należy zauważyć, że art. 17 k. p. k., określający właściwość rzeczową sądów wojewódzkich, nie wymienia expressis verbis przestępstwa z art. 14 cyt. ustawy jako należącego do właściwości sądów wojewódzkich, co w myśl art. 15 k. p. k. uzasadnia dla tego rodzaju spraw właściwość sądów powiatowych, o ile nie zajdą warunki przewidziane w art. 17 pkt. 5 lit. b kpk. lub w punkcie 6 tegoż art. 17 kpk.Z tych zasad należało orzec jak wyżej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 40art. 14 pkt 1art. 17art. 1 ust. 3art. 14art. 15art. 17 pkt. 5art. 17 kpk.

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.