IV KO 167/21
Izba Karna2022-01-05
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy osoba podejrzana o popełnienie przestępstwa jest prezesem sądu, a sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w tej sprawie, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy zachodzi konieczność uwzględnienia sytuacji, które mogą wywoływać uzasadnione przekonanie w ocenie opinii publicznej co do wątpliwości w zakresie obiektywnego rozpoznania sprawy. W szczególności, gdy osoba podejrzana o popełnienie przestępstwa jest prezesem sądu, którego zadaniem jest rozpoznanie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w tej sprawie, może to budzić wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sądu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażaleń na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej czynu zabronionego z art. 231 §1 k.k. i art. 107 ust.1 ustawy o ochronie danych osobowych, którego miał dopuścić się Prezes Sądu Rejonowego w O.. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że podejrzenie popełnienia przestępstwa przez prezesa sądu może wywołać u skarżącego i w odbiorze społecznym przekonanie o braku obiektywizmu i bezstronności sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę o sygn. akt II Kp […] do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 167/21 POSTANOWIENIE Dnia 5 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie zażaleń pokrzywdzonego oraz jego pełnomocnika złożonych na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. z dnia 17 czerwca 2021 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, sygn. akt PR. 1 Ds. […] po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 stycznia 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w O. z dnia 4 listopada 2021 r. o przekazanie sprawy II Kp […] innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę o sygn. akt II Kp […] przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 listopada 2021 r. Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. sprawy wszczętej na skutek zażaleń pokrzywdzonego R. S. oraz jego pełnomocnika na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w C. z dnia 17 czerwca 2021 r. o odmowie wszczęcia śledztwa sygn. akt PR. 1 Ds. […] w sprawie dotyczącej czynu zabronionego z art. 231 §1 k.k. i art. 107 ust.1 ustawy o ochronie danych osobowych w zw.
2 z art. 11 § 2 k.k., którego dopuścić się miał Prezes Sądu Rejonowego w O. – sędzia W. T.. W postanowieniu sąd ten uzasadniając potrzebę przełamania zasady właściwości, podkreślił fakt wytypowania przez zawiadamiającego jako potencjalnego sprawcę przestępstwa Prezesa Sądu Rejonowego w O.. Zdaniem sądu okoliczność ta, w sytuacji gdyby zażalenie na postanowienie prokuratora miałby rozpoznawać ten sad, którego prezesem jest osoba wobec której skierowano podejrzenie o popełnieniu przestępstwa, może wywołać nie tylko u skarżącego, ale i w odbiorze społecznym przekonanie o braku obiektywizmu i bezstronności właściwego sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w O. zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie "dobro wymiaru sprawiedliwości" w rozumieniu art. 37 k.p.k., przemawia za przekazaniem sprawy innemu, niż miejscowo właściwy, sądowi równorzędnemu wtedy, gdy zachodzi konieczność uwzględnienia takich sytuacji, które mogą wywoływać uzasadnione przekonanie w ocenie opinii publicznej co do wątpliwości w zakresie rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Nie chodzi przy tym o każdy rodzaj takich podejrzeń, ale takie podejrzenia, które mogłyby się zrodzić u postronnego, niezainteresowanego osobiście sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, obserwatora takiego procesu, który przy tym posiada podstawową wiedzę o zasadach procesu i roli określonych organów procesowych w tym procesie. Przenosząc te uwagi w realia sprawy podkreślić należy, że okoliczności zaistniałe w tej sprawie niewątpliwie mogłyby wywołać wątpliwości u postronnego, obiektywnego, obserwatora takiego procesu, co do bezstronnego, obiektywnego rozpoznania sprawy we właściwym sądzie. Chodzi przede wszystkim o specyficzną konfigurację podmiotową z jaką mamy do czynienia w tej sprawie. Jest rzeczą oczywistą, że w powszechnym odbiorze społecznym, po rozpoznaniu przez sąd właściwy sprawy, w której osobą podejrzewaną o popełnienie przestępstwa jest wykonujący czynności służbowe Prezes tego sądu, mogłoby powstać przekonanie o braku rzetelności (i stronniczości) prowadzonego postępowania odwoławczego i to niezależnie od zakresu tego postępowania, które przecież dotyczy trafności rozstrzygnięcia prokuratora co do braku znamion czynu zabronionego w opisanym zachowaniu prezesa sądu. Mając na względzie konieczność wyeliminowania takich
3 podejrzeń celowe było przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w C., zwłaszcza gdy dostrzec, że odmowę wszczęcia postępowania w tej sprawie wydano w prokuraturze w tym mieście. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w C..
Powiązane orzeczenia
- IV KO 67/16 2016-10-19Czy w sytuacji, gdy zarzuty zawarte w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa dotyczą prezesa sądu, który jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, dobro wymiaru sprawiedliwoś…
- I KO 22/24 2024-04-16Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy środek zaskarżenia wniesiony został przez prezesa lub wiceprezesa sądu, a pokrzywdzonym jest sędzia tego samego…
- II KO 23/22 2022-03-15Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa jest podejrzenie popełnienia przestępstwa przez sędziego sądu właściwego do rozpoznania tego zażalenia, dobro wymiaru sprawiedliwośc…
- I KO 138/25 2025-12-18Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą czynności zawodowych Prezesa sądu miejscowo właściwego?
- II KO 64/23 2023-07-31Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy osoba podejrzana o popełnienie czynu jest Prezesem sądu nadzorującego sąd miejscowo właściwy?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 §1 KKart. 107 ust.1art. 11 § 2 KK§1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy