IV KO 59/22
Izba Karna2022-06-29
Skład orzekający: Igor Zgoliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekroczenie uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego w B. i L. w sprawie o sygn. akt I C (...) uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy zarzuty w sprawie dotyczą sędziów sądu miejscowo właściwego. W takich okolicznościach dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako potrzeba zagwarantowania właściwego społecznego odbioru działalności orzeczniczej sądu poprzez wykluczenie spekulacji o kryteriach pozamerytorycznych, mogłoby być zagrożone. Unika się w ten sposób sytuacji mogących implikować negatywny społeczny wydźwięk.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w B. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła zarzutów przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego w B. i L. w postępowaniu cywilnym, mimo nieprawomocności postanowienia innego sądu. Skarżący zarzucił działanie na szkodę jego interesu prywatnego, co stanowiło czyn z art. 231 § 1 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w D..Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 59/22 POSTANOWIENIE Dnia 29 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie zażalenia J. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 27 września 2021 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie sygn. akt (…) Ds.(…) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 czerwca 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w B. z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt VII Kp (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w D.. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w B. wystąpił z inicjatywą przekazania zażalenia J. M. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że jest to uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k. Realizować się ono powinno poprzez kształtowanie przekonania społecznego o bezstronności działania organów wymiaru sprawiedliwości, co nie jest możliwe w wypadku orzekania w przedmiocie środka odwoławczego przez Sąd miejscowo właściwy. Sprawa dotyczy między innymi przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego w B. i w L. w ten sposób, że procedowano w sprawie o sygn. akt I C (…), mimo nieprawomocności postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia
2 8 marca 2019 r., czym działano na szkodę interesu prywatnego skarżącego, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k., co stanowi okoliczność uzasadniającą rozpoznanie środka odwoławczego przez inny równorzędny sąd i uzasadnia przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Okoliczności zaprezentowane przez Sąd Rejonowy w B. uzasadniały zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. Wystąpiła tu bowiem podstawa do uznania, że w przypadku pozostawienia zażalenia do rozpoznania sądowi właściwemu miejscowo dobro wymiaru sprawiedliwości mogłoby być zagrożone. Postrzegać je w tym wypadku należy jako potrzebę zagwarantowania właściwego społecznego odbioru działalności orzeczniczej sądu poprzez wykluczenie ewentualnych spekulacji, że względami mającymi wpływ na treść orzeczenia zapadłego w następstwie dokonania kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia pozostają kryteria pozamerytoryczne. W sprawie, w której zarzuty dotyczą między innymi sędziów sądu występującego, realizacja tego warunku byłaby z pewnością utrudniona. Tego rodzaju niezręcznych sytuacji (mogących implikować, choćby nawet nieuzasadniony negatywny społeczny wydźwięk) należy unikać poprzez dopuszczalną w ekstraordynaryjnym trybie zmianę właściwości miejscowej sądu (por. np. postanowienia SN: z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. V KO 3/13, LEX nr 1284787, z dnia 20 października 2016 r., V KO 70/16, LEX nr 2135822 z dnia 8 listopada 2016 r., sygn. III KO 83/16, LEX nr 2147282, z dnia 12 grudnia 2018 r., V KO 81/18, LEX nr 2592822, z dnia 17 stycznia 2019, V KO 90/18, LEX nr 2609133, z dnia 5 lutego 2019, V KO 5/19, LEX nr 2616190). Mając na uwadze zaistniałe w sprawie okoliczności, celowe stało się przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w D..
Powiązane orzeczenia
- II KO 31/22 2022-03-18Czy w sytuacji, gdy zarzuty dotyczące popełnienia przestępstw dotyczą sędziów sądu, w którym toczy się postępowanie, dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art…
- II KO 1/22 2022-01-24Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zachowań sędziów i referendarzy orzekających w danym sądzie rejonowym, a także sędziów sprawujących nadzór nad tym sądem, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzęd…
- IV KO 142/25 2025-09-22Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą czynności orzeczniczych sędziów tego sądu?
- V KO 100/24 2024-10-03Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest czyn dotyczący sędziów sądu miejscowo właściwego, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- II KO 122/24 2024-10-14Czy w sytuacji, gdy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi złożony na podstawie art. 37 k.p.k. dotyczy spraw, w których uczestniczą Prezes Sądu Rejonowego i sędziowie tego sądu, a także dotyczy zażalen…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy