IV KO 7/24
Izba Karna2024-02-28
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako zapewnienie bezstronności sądu i zewnętrznych pozorów bezstronności, uzasadnia przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy dotyczy ona pracownika sądu i pozostaje w związku z pełnionymi przez niego funkcjami?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, obejmujące zarówno subiektywną bezstronność, jak i zewnętrzne pozory bezstronności, wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy dotyczy ona pracownika sądu, a zarzucany czyn pozostaje w związku z pełnionymi przez tę osobę funkcjami. Rozpoznanie sprawy przez sąd, w którym zatrudniona jest jedna ze stron lub osoba blisko związana z postępowaniem, może budzić wątpliwości co do bezstronności, nawet jeśli faktycznie jej nie ma.Stan faktyczny
Do Sądu Rejonowego w Olsztynie wpłynął prywatny akt oskarżenia przeciwko B. B. o popełnienie przestępstwa zniesławienia (art. 212 § 1 k.k.). Oskarżycielka prywatna, I. B., była główną księgową Sądu Rejonowego w Olsztynie, a zarzucane jej czyny miały miejsce podczas spotkania przedstawicieli zarządu z pracownikami tego sądu. Sąd Rejonowy w Olsztynie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na konieczność ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Elblągu.Pełny tekst orzeczenia
IV KO 7/24 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie z oskarżenia prywatnego I. B. przeciwko B. B. o popełnienie przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 lutego 2024 r., wystąpienia Sąd Rejonowego w Olsztynie o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Elblągu. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w Olsztynie w dniu 21 grudnia 2023 r. wpłynął prywatny akt oskarżenia sporządzony przez I. B. przeciwko B. B. o popełnienie przestępstwa z art. 212 § 1 k.k., zarejestrowany pod sygnaturą II K 2021/23. I. B., pełniąca uprzednio funkcję […] w Sądzie Rejonowym w Olsztynie oskarżyła B. B. – […] SR w Olsztynie - o to, że w dniu 5 września 2023 roku podczas spotkania przedstawicieli Zarządu […] z pracownikami Sądu Rejonowego w Olsztynie pomówiła ją publicznie wskazując, że błędne naliczyła ona wynagrodzenia pracowników za lata 2018-2022, tj. o takie zachowania, które poniżyły ją w opinii publicznej oraz naraziły ją na utratę zaufania potrzebnego dla pełnienia przez nią stanowiska […] oraz stanowiska Wiceprzewodniczącej Zarządu Międzyzakładowej Organizacji Związkowej […] repetującej pracowników Sądu Rejonowego w Olsztynie. Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2024 r., Sąd Rejonowy w Olsztynie
IV KO 7/24 2 wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W ocenie sądu okoliczności sprawy i jej charakter, a w szczególności treść złożonego aktu oskarżenia i zarzuty kierowane pod adresem głównej księgowej Sądu Rejonowego w Olsztynie przemawiają za koniecznością rozpoznania sprawy przez inny sąd równorzędny z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 37 k.p.k. wystąpienie do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu winno być uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2023 r., V KO 118/22 (LEX nr 3457904), „Dobro wymiaru sprawiedliwości musi być (…) rozumiane nie tylko jako wymóg zapewnienia bezstronności subiektywnej sądu, ale ma na celu także zabezpieczenie zewnętrznych pozorów bezstronności (aspekt obiektywny bezstronności).” Fakt, że sprawa dotyczy osoby zatrudnionej w sądzie, zaś czyn będący przedmiotem postępowania pozostaje w związku z pełnioną przez tę osobę funkcją głównej księgowej w zakładzie pracy oraz fakt, że oskarżycielka prywatna zajmowała stanowisko specjalisty do spraw płac w Sądzie Rejonowym w Olsztynie, przemawiają za potrzebą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Rozpoznanie tej sprawy przez Sąd Rejonowy w Olsztynie może stwarzać u stron postępowania, jak i w opinii publicznej, przeświadczenie o tym, że te relacje miały wpływ na decyzje Sądu Rejonowego w Olsztynie. Bez względu na to, czy taki wpływ rzeczywiście by nastąpił, to obowiązek dbania także o zewnętrzne pozory bezstronności wymaga przekazania sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.] [ał]
IV KO 7/24 3
Powiązane orzeczenia
- IV KO 64/15 2015-09-21Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżony jest pracownikiem sądu, w którym sprawa jest rozpoznawana?
- I KO 97/25 2025-08-28Czy dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżonym jest sędzia orzekający w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy?
- II KO 35/23 2023-04-19Czy dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane także jako zapewnienie zewnętrznych pozorów bezstronności, uzasadnia przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, gdy czyn zarzucany oskarżonemu popełniono na szkodę…
- II KO 120/22 2023-02-22Czy w sytuacji, gdy podejrzanym o popełnienie przestępstwa jest pracownik sądu, którego sprawę ma rozpoznać sąd, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu?
- V KO 40/18 2018-06-07Czy dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy istnieje pokrewieństwo między oskarżonym a pracownikiem sądu, który miałby rozpoznać sprawę?
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy