IV KO 78/56

PostanowienieIzba Karna1956-12-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabywanie zegarków od bliżej nie ustalonych osób w celu ich dalszej odsprzedaży z zyskiem, przy czym sprzedaż następuje w komisowych sklepach handlu uspołecznionego i za cenę ustaloną przez te sklepy, wyczerpuje znamiona przestępstwa spekulacji z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o ochronie interesów nabywców w obrocie handlowym?
Ratio decidendi
Nie ma przestępstwa spekulacji w razie nabycia zegarków od osób nieznanych i w celu sprzedaży ich w handlu komisowym po cenach nie wyższych od cen normalnych, stosowanych np. w państwowych sklepach jubilerskich lub w innym normalnym obrocie handlowym. Przestępstwo spekulacji zachodzi wówczas, gdy działanie sprawcy, przedsięwzięte celem osiągnięcia zysku, zdolne było w określonym czasie i miejscu wywołać zaburzenie w normalnym obrocie towarowym, niosąc tym szkody nabywcom.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Szczecinie przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą tego, czy nabywanie zegarków od nieustalonych osób w celu dalszej odsprzedaży z zyskiem, przy sprzedaży w sklepach komisowych po cenach ustalonych przez te sklepy, stanowi przestępstwo spekulacji. Sąd Najwyższy rozpatrywał tę kwestię w kontekście dekretu o ochronie interesów nabywców w obrocie handlowym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, stwierdzając, że opisane działanie nie wyczerpuje znamion przestępstwa spekulacji.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes M. Paluch. Sędziowie: J. Potępa (sprawozdawca), R. Kryże. Prokurator: dr H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Czesława Z., osk. o przestępstwo z art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 64), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Szczecinie kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy nabywanie zegarków od bliżej nie ustalonych osób w celu ich dalszej odprzedaży z zyskiem z tym, że sprzedaż następuje w komisowych sklepach handlu uspołecznionego, i za cenę ustaloną przez te sklepy, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. o ochronie interesów nabywców w obrocie handlowym?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzestępstwo spekulacji zachodzi wówczas, gdy działanie sprawcy przedsięwzięte celem osiągnięcia zysku zdolne było w określonym czasie i miejscu wywołać to lub inne zaburzenie w normalnym obrocie towarowym, niosąc tym szkody nabywcom (orzeczenie S.N. z dnia 4.10.1956 r. sygn. I KO 230/55).Powyższe cechy są niezbędne także dla przyjęcia tzw. handlu łańcuszkowego, bo tylko taki handel będzie mógł być uznany za łańcuszkowy podpadający pod wspomnianą dyspozycję dekretu o spekulacji, jeżeli zdolny jest wywołać zaburzenie w normalnym obrocie towarowym i jeżeli połączony jest ze szkodą nabywców.Nie ma więc przestępstwa spekulacji w razie nabycia zegarków od osób nieznanych i w celu sprzedaży ich w handlu komisowym po cenach nie wyższych od cen normalnych, stosowanych np. w państwowych sklepach jubilerskich lub w innym normalnym obrocie handlowym.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 1art. 390 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.