IV KO 78/56
PostanowienieIzba Karna1956-12-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabywanie zegarków od bliżej nie ustalonych osób w celu ich dalszej odsprzedaży z zyskiem, przy czym sprzedaż następuje w komisowych sklepach handlu uspołecznionego i za cenę ustaloną przez te sklepy, wyczerpuje znamiona przestępstwa spekulacji z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o ochronie interesów nabywców w obrocie handlowym?Ratio decidendi
Nie ma przestępstwa spekulacji w razie nabycia zegarków od osób nieznanych i w celu sprzedaży ich w handlu komisowym po cenach nie wyższych od cen normalnych, stosowanych np. w państwowych sklepach jubilerskich lub w innym normalnym obrocie handlowym. Przestępstwo spekulacji zachodzi wówczas, gdy działanie sprawcy, przedsięwzięte celem osiągnięcia zysku, zdolne było w określonym czasie i miejscu wywołać zaburzenie w normalnym obrocie towarowym, niosąc tym szkody nabywcom.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Szczecinie przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą tego, czy nabywanie zegarków od nieustalonych osób w celu dalszej odsprzedaży z zyskiem, przy sprzedaży w sklepach komisowych po cenach ustalonych przez te sklepy, stanowi przestępstwo spekulacji. Sąd Najwyższy rozpatrywał tę kwestię w kontekście dekretu o ochronie interesów nabywców w obrocie handlowym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, stwierdzając, że opisane działanie nie wyczerpuje znamion przestępstwa spekulacji.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes M. Paluch. Sędziowie: J. Potępa (sprawozdawca), R. Kryże. Prokurator: dr H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Czesława Z., osk. o przestępstwo z art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 64), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Szczecinie kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy nabywanie zegarków od bliżej nie ustalonych osób w celu ich dalszej odprzedaży z zyskiem z tym, że sprzedaż następuje w komisowych sklepach handlu uspołecznionego, i za cenę ustaloną przez te sklepy, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. o ochronie interesów nabywców w obrocie handlowym?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzestępstwo spekulacji zachodzi wówczas, gdy działanie sprawcy przedsięwzięte celem osiągnięcia zysku zdolne było w określonym czasie i miejscu wywołać to lub inne zaburzenie w normalnym obrocie towarowym, niosąc tym szkody nabywcom (orzeczenie S.N. z dnia 4.10.1956 r. sygn. I KO 230/55).Powyższe cechy są niezbędne także dla przyjęcia tzw. handlu łańcuszkowego, bo tylko taki handel będzie mógł być uznany za łańcuszkowy podpadający pod wspomnianą dyspozycję dekretu o spekulacji, jeżeli zdolny jest wywołać zaburzenie w normalnym obrocie towarowym i jeżeli połączony jest ze szkodą nabywców.Nie ma więc przestępstwa spekulacji w razie nabycia zegarków od osób nieznanych i w celu sprzedaży ich w handlu komisowym po cenach nie wyższych od cen normalnych, stosowanych np. w państwowych sklepach jubilerskich lub w innym normalnym obrocie handlowym.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 77/55 1956-12-13Czy komisowa sprzedaż zegarków z zyskiem w sklepach handlu uspołecznionego, za cenę ustaloną przez te sklepy, a które to zegarki zostały uprzednio nabyte od bliżej nie ustalonych osób, stanowi handel łańcuszkowy lub inną…
- I KO 68/58 1958-07-17Czy przywóz do Polski przemyconych zegarków w ilości 70 sztuk i sprzedaż ich z zyskiem podpada pod przepisy ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o zwalczaniu spekulacji?
- II K 290/63 1963-12-21Czy sprzedaż przez osobę fizyczną nabytych w jednostce gospodarki uspołecznionej towarów, nieprzeznaczonych do bezpośredniej sprzedaży konsumentom, z zamiarem osiągnięcia zysku, stanowi przestępstwo spekulacji z art. 1 §…
- I KR 64/68 1968-06-19Czy sprzedaż towarów nabytych na własny rachunek za pieniądze pochodzące z utargów sklepowych, a następnie sprzedawanych w tym sklepie, stanowi odrębne przestępstwo spekulacyjne, nawet jeśli sprawca działał w celu pokryc…
- II KRn 333/57 1957-07-25Czy czyn polegający na sprzedaży towaru po cenie ustalonej przez sprzedawcę, która nie jest ceną urzędową, a która jest wyższa od ceny zakupu, stanowi przestępstwo spekulacji z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o…
Powołane przepisy
art. 1 § 1art. 390 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.