IV KR 209/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Kryże (sprawozdawca). Sędziowie: dr S. Pawela, A. Michalczyk.Prokurator Prokuratury Generalnej: W. Flatt-Ferenc. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 1973 r. sprawy Feliksa R., oskarżonego z art. 138 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 6 kwietnia 1973 r.u t r z y m a ł w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Lublinie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 1973 r. uznał oskarżonego Feliksa R. za winnego tego, że w dniu 23 grudnia 1972 r. w B., podpalając stodołę należącą do Józefa N., znajdującą się w pobliżu innych zabudowań oraz lasu, sprowadził pożar zagrażający mieniu w znacznych rozmiarach, tj. przestępstwa określonego w art. 138 § 1 k.k., i za ten czyn skazał go na 5 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem okresu tymczasowego aresztowania od dnia 24 grudnia 1972 r.Od tego wyroku wniósł rewizję prokurator z wnioskiem o zmianę wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze przez wymierzenie surowszej kary oraz przez zasądzenie odszkodowania pieniężnego wraz z ustawowymi odsetkami na rzecz PZU, zarzucając:a) rażącą niewspółmierność kary w stosunku do znacznego stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu przypisanego oskarżonemu, polegającą na wymierzeniu mu kary pozbawienia wolności w wysokości nieznacznie odbiegającej od najniższego ustawowego zagrożenia za tego rodzaju przestępstwo, pomimo ustalenia wielu okoliczności wysoce obciążających sprawcę czynu ze względu na prewencję ogólną i społeczne oddziaływanie kary (nagminność, motywy i pobudki działania, negatywna opinia sprawcy i działanie pod wpływem alkoholu);b) niezasadne odstąpienie od zastosowania art. 363 § 2 k.p.k. przez niezasądzenie na rzecz PZU - Inspektorat Powiatowy w B. równowartości wypłaconego przez PZU odszkodowania osobie pokrzywdzonej wraz z ustawowymi odsetkami.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja prokuratora nie jest zasadna.Wymierzona oskarżonemu kara 5 lat pozbawienia wolności nie wykazuje cech rażącej łagodności w rozumieniu art. 387 pkt 4 k.p.k.Nie można podzielić wywodów rewizji, że wymierzona oskarżonemu kara tylko nieznacznie odbiega od najniższego ustawowego zagrożenia, skoro ustawowe najniższe zagrożenie wynosi 3 lata pozbawienia wolności, a Sąd Wojewódzki wymierzył karę surowszą od tego zagrożenia - o 2 lata wyższą.Jak wynika z uzasadnienia wyroku, Sąd Wojewódzki wymierzając karę miał na względzie te okoliczności obciążające, o których jest mowa w rewizji, i żadnej z nich nie pominął. Jednocześnie uwzględnił Sąd Wojewódzki istotne okoliczności łagodzące, o których rewizja nie wspomina, a mianowicie że oskarżony znajduje się na stosunkowo niskim poziomie umysłowym, przyznał się do winy, dotychczas nie był sądownie karany, oraz stosunki rodzinne.Uwzględniając całokształt okoliczności zarówno obciążających, jak i łagodzących, nie można uznać wymierzonej oskarżonemu kary za rażąco łagodną.Nie jest również zasadny zarzut rewizji co do niezasądzenia odszkodowania na rzecz PZU.Przepis art. 363 k.p.k. przewiduje dwie postacie zasądzenia odszkodowania z urzędu: obligatoryjną i fakultatywną i obie dotyczą wyłącznie mienia społecznego. Obligatoryjnie zasądza się z urzędu odszkodowanie, gdy nastąpiło skazanie za zagarnięcie mienia społecznego; wówczas też, gdy PZU pokrył szkodę wyrządzoną przez przestępstwo, sąd zasądza na rzecz PZU odszkodowanie pieniężne w zakresie, w jakim pokrył szkodę. Jeżeli chodzi o odszkodowanie zasądzone fakultatywnie, to obejmuje ono każdą szkodę oprócz szkody podlegającej zasądzeniu obligatoryjnemu i może być orzeczone za każde przestępstwo, w którego wyniku powstał uszczerbek, ale tylko w mieniu społecznym.W niniejszym wypadku sprawca wyrządził szkodę w mieniu indywidualnym, a w szczególności spalił stodołę stanowiącą własność Józefa N. Wprawdzie PZU pokrył Józefowi N. wyrządzoną szkodę, ale przez fakt pokrycia szkody stodoła Józefa N. nie stała się mieniem społecznym. PZU wypłacił odszkodowanie na podstawie zawartej uprzednio umowy ubezpieczeniowej z Józefem N. i czynność ta wchodzi w zakres normalnych czynności tejże instytucji.Charakter mienia nie może się zmieniać w zależności od tego, czy właściciel mienia indywidualnego czy osobistego zawarł umowę z PZU, czy też nie. Powstałaby bowiem sytuacja niemożliwa do przyjęcia, że sprawca dokonując kradzieży na szkodę indywidualnego obywatela odpowiadałby za zwykłą kradzież, a w wypadku, gdyby ten obywatel miał zawartą umowę z PZU, odpowiadałby za kradzież kwalifikowaną na podstawie art. 199 § 1 k.k.O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 551 k.p.k.Z tych powodów należało orzec jak wyżej.