IV KR 242/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Pawelec. Sędziowie: Z. Kwiecień, R. Staszkiewicz (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: I. Kaniecka-Jeżowska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpatrzeniu sprawy Andrzeja J., oskarżonego z art. 218 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w T. z dnia 7 sierpnia 1981 r.utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, przy czym wysokość niedoboru ustalił na 319.246 zł (...).Uzasadnienie faktyczneAndrzej J. oskarżony został między innymi o to, że:1) w 1979 r. w B., działając przestępstwem ciągłym, jako magazynier - wydawca paliw płynnych Centralnej Składnicy Części Zamiennych w B. Okręgowego Zakładu Transportu i Maszyn Drogowych w K., będąc odpowiedzialny za powierzone mu mienie społeczne, zagarnął na szkodę tego przedsiębiorstwa co najmniej 12.000 litrów etyliny o wartości 144.000 zł - tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 201 i 200 § 1 k.k. w zw. z art. 10 § 2 i art. 58 k.k.;2) w okresie od dnia 1 października 1978 r. do dnia 23 marca 1980 r. w B. jako magazynier - wydawca paliw płynnych Centralnej Składnicy Części Zamiennych w B. Okręgowego Zakładu Transportu i Maszyn Drogowych w K. nie dopełnił swych obowiązków przez to, że nie sprawdzał pod względem ilościowym dostarczonego, jak również wydanego paliwa w postaci etyliny oraz olejów, a ponadto nadużywał w czasie pracy alkoholu, w wyniku czego doprowadził do powstania istotnego niedoboru w wysokości 175.346 zł - tj. o popełnienie przestępstwa określonego w art. 218 § 1 k.k.Sąd Wojewódzki w T. wyrokiem z dnia 7 sierpnia 1981 r. uniewinnił na podstawie art. 11 pkt 1 i art. 361 § 2 k.p.k. oskarżonego Andrzeja J. od zarzutu opisanego w pkt 1 (I aktu oskarżenia).Orzekając w zakresie zarzutu opisanego w pkt 2 (II aktu oskarżenia), Sąd ten uznał oskarżonego Andrzeja J. za winnego tego, że w okresie od dnia 22 maja 1978 r. do dnia 25 marca 1980 r. w B. jako magazynier - wydawca paliw płynnych Centralnej Składnicy Części Zamiennych w B. Okręgowego Zakładu Transportu i Maszyn Drogowych w K. nie dopełnił swoich obowiązków przez to, że nie sprawdzał pod względem ilościowym dostarczonego i wydawanego paliwa w postaci etyliny, oleju napędowego, olejów silnikowych, używał w czasie pracy alkoholu, a ponadto sporządził i prowadził fałszywą tabelę redukcyjną do zbierania etyliny, oszukiwał organy kontrolne w celu ukrycia istniejącego niedoboru etyliny, w wyniku czego doprowadził do powstania istotnego niedoboru w wysokości 219.955 zł - tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 218 § 1 k.k., i na podstawie tego przepisu skazał go na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, na podstawie art. 36 § 4 k.k. - na karę 30.000 zł grzywny, a na podstawie art. 42 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego Andrzeja J. zakaz zajmowania stanowisk związanych z odpowiedzialnością materialną na okres lat 5.Od tego wyroku wnieśli rewizję prokurator i obrońca oskarżonego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodzić się należy z twierdzeniem zawartym w rewizji prokuratora, że sąd przypisując oskarżonemu spowodowanie istotnego niedoboru w wysokości 219.955 zł popełnił błąd, przenosząc zasady odpowiedzialności cywilnej na grunt prawa karnego. Umowa cywilnoprawna o wspólnej odpowiedzialności majątkowej pracowników za ewentualny przyszły niedobór w danym przedsiębiorstwie nie stanowi więc podstawy do proporcjonalnego określenia odpowiedzialności karnej przez podzielenie ogólnej sumy stwierdzonego niedoboru według zasad określonych w tej umowie, gdy możliwość powstania niedoboru stworzył wyłącznie jeden z nich i istotny niedobór nastąpił. W takim wypadku sprawca niedoboru ponosi odpowiedzialność karną za całość niedoboru, gdyż między jego działaniem a stworzeniem możliwości niedoboru istnieje ścisły związek przyczynowy. Zasadne zatem stało się - zdaniem Sądu Najwyższego - ustalenie wysokości niedoboru na 319.946 zł, zgodnie z nie kwestionowanymi przez strony wyliczeniami biegłego księgowego Władysława D. (...).