KO 193/52
PostanowienieIzba Karna1953-01-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest połączenie w jedno postępowanie dwóch spraw, w których te same osoby występują jednocześnie jako oskarżeni i świadkowie?Ratio decidendi
Połączenie w jedno postępowanie dwóch spraw, w których te same osoby są równocześnie oskarżonymi i świadkami, jest niedopuszczalne. Sytuacja procesowa oskarżonego i świadka jest zgoła inna, a nie można dopuścić do sytuacji, w której świadek z jednej sprawy byłby skazany lub uniewinniony za czyn zarzucony w drugiej sprawie. Wniesienie dwóch aktów oskarżenia, które się wzajemnie wyłączają, skutkuje tym, że żaden z nich nie odpowiada warunkom formalnym, a oba powinny zostać zwrócone oskarżycielowi publicznemu.Stan faktyczny
Postępowanie sądowe toczy się na podstawie aktu oskarżenia przeciwko konkretnej osobie. W analizowanej sprawie doszło do sytuacji, w której te same osoby występowały jednocześnie jako oskarżeni w jednej sprawie i świadkowie w drugiej. Taka sytuacja została uznana za niedopuszczalną z uwagi na sprzeczność ról procesowych.Rozstrzygnięcie
Sąd zwrócił akta oskarżycielowi publicznemu na podstawie art. 249 § 1 k.p.k. w związku z art. 305 § 1 k.p.k. celem uzupełnienia śledztwa i ewentualnego wniesienia nowego aktu oskarżenia.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczne1. Postępowanie sądowe toczy się na podstawie aktu oskarżenia, wniesionego przeciwko konkretnej osobie, która występuje w procesie karnym w charakterze oskarżonego (art. 247, 248 k.p.k.).Połączenie w jedno postępowanie dwóch spraw (dwóch aktów oskarżenia), w których te same osoby są równocześnie oskarżonymi i świadkami jest niedopuszczalne, gdyż sytuacja procesowa oskarżonego i świadka jest zgoła inna i nie do pomyślenia jest sytuacja, w której świadek z jednej sprawy będzie skazany lub uniewinniony za czyn zarzucony w akcie oskarżenia z drugiej sprawy.2. O jedno zajście może toczyć się jednocześnie jedno tylko postępowanie przeciwko sprawcom przestępstw, podżegaczom, pomocnikom i innym osobom, których działalność jest ściśle związana z działaniem sprawców (art. 23 k.p.k.), chyba że zachodzą podstawy do wyłączenia sprawy danego oskarżonego lub danego przestępstwa do odrębnego postępowania w myśl art. 25 § 1 k.p.k. Nie może być jednocześnie dwóch sprzecznych postępowań w trybie oskarżenia publicznego, gdyż interes publiczny jest jednolity.3. Nie może być wszczęte śledztwo o to samo zajście przez dwie równorzędne władze (dwa posterunki MO itp.), gdyż o tym, jaka władza jest właściwa do prowadzenia śledztwa decydują przepisy o właściwości miejscowej (art. 20, 21 k.p.k.).4. Wniesienie dwóch aktów oskarżenia, które się wzajem wyłączają, gdy oskarżeni z jednego aktu oskarżenia są świadkami z drugiego i na odwrót, ma ten skutek, że żaden z tych aktów oskarżenia nie odpowiada warunkom formalnym, wymaganym w myśl art. 247 i 248 k.p.k., wobec czego obydwa akty oskarżenia powinny być zwrócone oskarżycielowi publicznemu na podstawie art. 249 § 1 k.p.k.Jeżeli prezes tego nie uczynił i braki ujawniły się dopiero na rozprawie, obowiązkiem sądu jest postąpić w myśl art. 305 § 1 k.p.k., czyli zwrócić akta oskarżycielowi publicznemu celem uzupełnienia śledztwa, które nie odpowiada warunkom art. 231 § 1 k.p.k. (nie wykryto sprawców przestępstwa) i ewentualnego wniesienia nowego aktu oskarżenia, odpowiadającego koniecznym warunkom, bez których postępowanie sądowe toczyć się nie może.
Powiązane orzeczenia
- I ZI 38/23 2024-05-22Czy w przypadku, gdy przeciwko tej samej osobie toczą się dwa postępowania o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, które dotyczą czynów pozostających w związku i kwalifikowanych z tych samych przepisów,…
- Z 6/64 1964-08-08Czy dopuszczalne jest łączne rozpoznanie spraw kilku osób, jeśli ich działanie przestępne nie pozostaje we wzajemnym ścisłym związku?
- II DO 33/19 2019-11-04Czy w przypadku, gdy wobec tej samej osoby toczą się dwa odrębne postępowania karne dotyczące różnych czynów, a oba postępowania należą do właściwości tego samego sądu, zachodzą podstawy do połączenia tych spraw do wspól…
- I ZI 46/22 2024-03-13Czy w przypadku, gdy wobec tej samej osoby toczą się dwa postępowania o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, należy je połączyć do wspólnego rozpoznania?
- VI KO 1/64 1964-09-04Czy połączenie spraw z oskarżenia wzajemnego w jedno postępowanie, zakończone jednym wyrokiem skazującym obie strony, stanowi podstawę do uznania wyroku za nieważny na podstawie art. 377 lit. c) k.p.k., czy też jest wzgl…
Powołane przepisy
art. 247art. 23 KPKart. 25 § 1 KPKart. 20art. 249 § 1 KPKart. 305 § 1 KPKart. 231 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.