KZ 31/52

SentencjaSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów Izby Karnej, przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury, na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 marca 1952 r. w sprawie J. B., osk. z art. 286 § 2 k.k. postanowił: na pytanie prawne Sądu Najwyższego w składzie trzech sędziów z dnia 26 lutego 1952 r.:Czy dopuszczalne jest przywrócenie uchybionego terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie za niesłuszne skazanie, przewidzianego w art. 513 § 1 k.p.k. - dać odpowiedź przeczącą.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 213 k.p.k., dotyczący przywrócenia uchybionego terminu zawitego, - nie dotyczy przewidzianego w art. 513 § 1 k.p.k. trzymiesięcznego terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie za niesłuszne skazanie. Przepis art. 213 k.p.k. odnosi się bowiem do zawitych terminów procesowych w toku postępowania karnego ("w którym sprawa się toczy"), - podczas gdy trzymiesięczny termin z art. 513 § 1 k.p.k. dotyczy zgłoszenia żądania wynagrodzenia po ukończeniu postępowania karnego ("po uprawomocnieniu się orzeczenia dającego podstawę do odszkodowania").Wymieniony w art. 513 k.p.k. trzymiesięczny termin do zgłoszenia żądania wynagrodzenia jest terminem prekluzyjnym o charakterze materialno-prawnym, który Sąd winien z urzędu wziąć pod uwagę. Termin taki nie podlega przywróceniu i z reguły w przeciwieństwie do przedawnienia nie ma też przerw tego rodzaju termin. Przepisy art. 483 k.p.k. (przerwanie terminu prekluzyjnego w całkiem specjalnym postępowaniu w przypadku zaginięciu lub zniszczeniu akt) i art. 12 dekretu z dnia 6 czerwca 1945 r. (Dz. U. R. P. nr 25, poz. 151) o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych, wydanych w okresie okupacji niemieckiej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (możność żądania wznowienia postępowania w przypadku pozbawienia strony swobody działania w sprawie na skutek szczególnych okoliczności, wywołanych wojną lub okupacją), - są przepisami o charakterze całkiem wyjątkowym, które w niczym nie mogą naruszyć istoty i zasad, dotyczących terminów prekluzyjnych.Z tych powodów należało orzec przecząco na postawione pytanie prawne.