Rw 146/79
WyrokIzba Karna1979-05-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zachowanie oskarżonego, które miało miejsce na terenie zabudowanym w godzinach popołudniowych i mogło być dostrzeżone przez bliżej nieokreśloną liczbę osób, można uznać za publiczne w rozumieniu art. 120 § 14 k.k. przy stosowaniu art. 59 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że działanie uważa się za publiczne, jeżeli jest lub może być dostrzegalne przez nie dającą się z góry ściśle określić liczbę bliżej nie zidentyfikowanych osób. W przypadku zajścia na terenie zabudowanym w godzinach popołudniowych, nawet jeśli nie ustalono bezpośrednich obserwatorów, istniała realna możliwość dostrzeżenia zachowania oskarżonego przez takie osoby. Ponadto, ocena rażącego lekceważenia zasad porządku prawnego w kontekście art. 120 § 14 k.k. nie zależy od postawy sprawcy przed popełnieniem czynu, lecz od okoliczności charakteryzujących jego działanie w chwili popełnienia występku.Stan faktyczny
Oskarżony został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 311 § 2 k.k. w zbiegu z innymi przepisami, na karę pozbawienia wolności i degradację. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, nietrafne przypisanie przestępstwa oraz rażąco surową karę. Kwestionował również zasadność zastosowania art. 59 § 1 k.k., twierdząc, że czyn nie miał charakteru publicznego i nie wykazywał rażącego lekceważenia zasad porządku prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił rewizji obrońcy i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: ppłk E. Zawiłowski (sprawozdawca), płk J. Juszczak.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk E. Wiącek.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 maja 1979 r. na rozprawie sprawy Andrzeja K., nieprawomocnie skazanego za popełnienie przestępstwa określonego w art. 311 § 2 k.k. w zbiegu z art. 312 § 1 i 2, z art. 315 § 1 k.k. oraz w związku z art. 316 i z art. 59 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności i degradację oraz 500 zł nawiązki na rzecz Zarządu Wojewódzkiego PCK w N., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 31 maja 1979 r.rewizji obrońcy nie uwzględnił i zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.Uzasadnienie faktyczne(...) Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca, który - zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i w związku z tym nietrafne przypisanie oskarżonemu przestępstwa określonego w art. 311 § 2 k.k. w zbiegu z art. 312 § 1 i 2, z art. 315 § 1 k.k. oraz w związku z art. 316 i 59 § 1 k.k., jak też wymierzenie rażąco surowej kary - wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez zakwalifikowanie czynów oskarżonego z art. 312 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 316 k.k. oraz złagodzenie wymierzonej kary i warunkowe zawieszenie jej wykonania.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, wnoszącego o uwzględnienie rewizji, oraz przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o jej nieuwzględnienie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja obrońcy nie jest zasadna. Sąd pierwszej instancji bowiem prawidłowo ustalił wszystkie okoliczności stanu faktycznego, ocenił je w sposób bezbłędny i wyciągnął niebudzące wątpliwości wnioski, dające podstawę do takiej, jaką przyjął w zaskarżonym wyroku, a nie innej, zwłaszcza sugerowanej w rewizji obrońcy, oceny prawnej czynu oskarżonego (...).(...) W świetle tych wywodów nie można podzielić wyrażonego w rewizji stanowiska obrońcy, jakoby sąd pierwszej instancji wskutek błędu w ustaleniach faktycznych bezpodstawnie uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 311 § 2 k.k. w zbiegu z art. 315 § 1 k.k.W rewizji obrońca zakwestionował również zasadność zastosowania art. 59 § 1 k.k., przy czym stanowisko w tej kwestii oparł na dwóch przesłankach. Zdaniem obrońcy, oskarżony nie wyczerpał swym działaniem wszystkich elementów składających się na chuligański charakter czynu, a określonych w art. 120 § 14 k.k.; w tym konkretnym bowiem otoczeniu wywołane przez oskarżonego zajście nie mogło być obserwowane przez inne osoby, a ponadto - ze względu na pozytywną osobowość oskarżonego - trudno mówić o rażącym lekceważeniu podstawowych zasad porządku prawnego.Z takim stanowiskiem trudno się zgodzić z następujących względów:Po pierwsze - działanie uważa się za publiczne, jeżeli jest lub może być ono dostrzegalne przez nie dającą się z góry ściśle określić liczbę bliżej nie zidentyfikowanych osób (por. uchwała składu siedmiu sędziów z dnia 20 września 1973 r. - OSNKW 1973, z. 11, poz.132). Wywołane przez oskarżonego zajście miało miejsce na terenie zabudowanym (bloki mieszkalne) około godz. 17.00, jeden zaś z epizodów tego zajścia - nawet na terenie recepcji internatu. Dlatego też aczkolwiek w toku rozprawy nie ustalono, czy zajście obserwowały inne osoby (nie licząc przesłuchanych świadków), istniała realna możliwość dostrzeżenia zachowania się oskarżonego przez nie dającą się z góry ściśle określić liczbę bliżej nie zidentyfikowanych osób.Po drugie - dotychczasowy nienaganny tryb życia oskarżonego (bo o to głównie chodzi obrońcy) oraz fakt, że popełnione przez oskarżonego czyny stanowią wyjątkowy przypadek w jego życiu, nie mogą decydować o tym, czy oskarżony swym zachowaniem się okazał rażące lekceważenie podstawowych zasad porządku prawnego, gdyż ocena tej kwestii nie zależy od postawy sprawcy przed popełnieniem czynu przestępnego, lecz jest uwarunkowana wymienionymi w art. 120 § 14 k.k. okolicznościami charakteryzującymi jego działanie w chwili popełnienia określonego występku.Jeżeli zaś chodzi o zawarty w rewizji zarzut wymierzenia rażąco surowej kary, to stwierdzić należy, że w tej materii orzeczenie sądu pierwszej instancji nie może być skutecznie kwestionowane. Orzekając bowiem karę, sąd pierwszej instancji uwzględnił wszystkie okoliczności przemawiające za oskarżonym i przeciw niemu oraz wymierzył karę, którą trudno uznać za rażąco surową, zwłaszcza że zbliżona ona jest do dolnej granicy sankcji obostrzonej art. 59 § 1 k.k. i w dodatku w sytuacji naruszenia szeregu dóbr przez prawo chronionych (por. wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 27 sierpnia 1977 r. - U. 1/77 (OSNKW 1977, z. 10-11, poz. 110) w sprawie prawidłowego stosowania środków karnych przez sądy wojskowe.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- Rw 747/84 1985-01-15Czy zachowanie sprawcy przestępstwa na jednej z głównych ulic miasta, gdzie w każdej chwili mogła znaleźć się nieokreślona liczba osób, można uznać za działanie publiczne w rozumieniu art. 120 § 14 k.k.?
- VI KZP 26/73 1973-09-20Czy określenie „jeżeli sprawca działał publicznie” użyte w art. 120 § 14 k.k. obejmuje także działanie w miejscu publicznym, ale bez obecności nieokreślonej liczby osób?
- V KRN 131/79 1979-06-20Czy pobicie pokrzywdzonych na drodze publicznej, w pobliżu miejsca publicznej zabawy, w porze nocnej, przy istniejącym oświetleniu, przez sprawców, którzy nie potrafią racjonalnie wytłumaczyć swojego zachowania, można uz…
- WR 272/88 1988-07-01Czy przestępstwo popełnione na terenie jednostki wojskowej może być zakwalifikowane jako czyn o charakterze chuligańskim, jeśli miejsce to nie jest powszechnie dostępne?
- Rw 426/80 1980-12-05Czy zachowanie oskarżonego, polegające na zagarnięciu złomu żelaznego i wykorzystaniu podwładnych żołnierzy oraz sprzętu do wykonania przekopu na rzecz osoby prywatnej za wynagrodzeniem, stanowi jedno przestępstwo, czy t…
Powołane przepisy
art. 311 § 2 KKart. 312 § 1art. 315 § 1 KKart. 316art. 59 § 1 KKart. 316 KKart. 120 § 14 KK§ 2§ 1§ 14
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.