V KK 233/17
WyrokIzba Karna2017-09-20
Skład orzekający: Jarosław Matras, Michał Laskowski, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wydanie wyroku skazującego wobec osoby zmarłej przed jego wydaniem stanowi rażące naruszenie prawa, które obliguje do uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k. Brak wiedzy sądu o śmierci oskarżonego w dacie wydawania wyroku nie stanowi przeszkody do stwierdzenia takiego naruszenia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał P. P. za przestępstwo z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności. Wyrok uprawomocnił się. Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, ponieważ oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku. Sąd Najwyższy stwierdził, że oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku, co stanowiło podstawę do uchylenia wyroku i umorzenia postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego, obciążając kosztami procesu Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 233/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Michał Laskowski SSN Barbara Skoczkowska Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie P. P. skazanego z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 września 2017 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości- Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt II K (…) I. Uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. postępowanie karne wobec oskarżonego umarza, a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa; II. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w T. skazał P. P. za popełnienie – w dniu 11 lipca 2015 r. w miejscowości M. – przestępstwa z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k., na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Ponadto, wyrokiem tym orzeczono wobec oskarżonego na
2 podstawie art. 44 § 2 k.k. nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego w kwocie 1000 zł oraz orzeczono przepadek dowodu rzeczowego i zaliczono na poczet kary okres zatrzymania. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 31 marca 2017 r. Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny. Zarzucając wyrokowi: „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie - art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na jego niezastosowaniu i wydaniu wyroku skazującego wobec P. P., podczas gdy zmarł on przed wydaniem wyroku, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.”, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co zważywszy na jej kierunek, umożliwiało jej uwzględnienie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma bowiem skarżący, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, tj. art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., albowiem prowadzono postępowanie karne już po śmierci oskarżonego i w konsekwencji wydano wobec niego skazujący wyrok. Nie ma przy tym znaczenia, że z akt sprawy wynika, iż sąd meriti nie miał wiedzy o śmierci oskarżonego w dacie wydawania wyroku (zawiadomienia były awizowane i uznawane za doręczone), albowiem rażące naruszenie prawa może zaistnieć także bez wiedzy sądu. Z bezspornych ustaleń wynika bowiem, że oskarżony w dniu 22 grudnia 2016 r. zmarł w F., a zatem wyrok został wydany po jego śmierci. W tym układzie konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania wobec oskarżonego (art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k.); jedynie gdyby zapadł wyrok uniewinniający brak byłoby podstaw do uwzględnienia kasacji (art. 529 k.p.k.). Rozstrzygnięcie o kosztach procesu wynika z treści art. 632 pkt 2 k.p.k., a o wydatkach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 638 k.p.k. r.g.
Powiązane orzeczenia
- V KK 27/22 2022-03-03Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?
- II KK 472/25 2025-12-10Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?
- III KK 676/25 2026-01-27Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?
- V KK 474/17 2018-01-16Czy wyrok skazujący wydany wobec osoby zmarłej przed jego wydaniem stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania?
- III KK 73/22 2022-03-15Czy postępowanie karne powinno zostać umorzone, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku skazującego?
Powołane przepisy
art. 157 § 2 KKart. 57a § 1 KKart. 17 § 1 pkt 5 KPKart. 44 § 2 KKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 535 § 5 KPKart. 414 § 1 KPKart. 529 KPKart. 632 pkt 2 KPKart. 638 KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy