V KK 452/23
WyrokIzba Karna2023-11-28
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy śmierć obwinionego przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia tego wyroku i umorzenia postępowania o wykroczenie?Ratio decidendi
Śmierć obwinionego przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia tego wyroku na podstawie art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. w związku z art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w. Postępowanie w takiej sytuacji powinno zostać umorzone, a uchylenie wyroku może nastąpić wyłącznie na korzyść obwinionego.Stan faktyczny
H. F. został obwiniony o popełnienie wykroczenia polegającego na kierowaniu pojazdem mechanicznym w stanie po użyciu alkoholu. Sąd Rejonowy w Sochaczewie wydał wyrok skazujący, orzekając grzywnę i zakaz prowadzenia pojazdów. Obwiniony zmarł przed wydaniem wyroku. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego z uwagi na śmierć obwinionego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie o wykroczenie wobec H. F., obciążając jednocześnie Skarb Państwa kosztami procesu.Pełny tekst orzeczenia
V KK 452/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie H. F. obwinionego z art. 87 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k., na posiedzeniu w dniu 28 listopada 2023 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Sochaczewie z dnia 23 grudnia 2021 r. sygn. akt II W 354/21 1) uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w. postępowanie o wykroczenie wobec H. F. umarza; 2) koszami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE H. F. został obwiniony, o to, że dniu 9 sierpnia 2021 r. o godzinie 20.15 w miejscowości W., gmina R., powiat S., województwa […] kierował pojazdem mechanicznym skuterem marki Z. o nr rej. […] będąc w stanie po użyciu alkoholu I badanie 0,23 mg/1, II badanie 0,21 mg/1, III badania 0,20 mg/l, tj. o wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. Wyrokiem z 23 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Sochaczewie, sygn. akt II W 354/21 uznał obwinionego winnym popełnienia zarzucanego mu wykroczenia, za które, wymierzył mu grzywnę w wysokości 500 zł i orzekł wobec
V KK 452/23 2 obwinionego środek kary w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w lądowej strefie ruchu na okres 6 miesięcy. Wyrok niniejszy uprawomocnił się, nie będąc zaskarżony przez strony. Od tego orzeczenia kasację, na korzyść obwinionego wywiódł Prokurator Generalny, który zarzucił rozstrzygnięciu rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w., polegające na uwzględnieniu wniosku oskarżyciela publicznego o skazanie obwinionego bez przeprowadzenia rozprawy i wydaniu wobec H. F. wyroku skazującego, podczas gdy obwiniony zmarł przez jego wydaniem, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. Wskazując na ten zarzut, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Sochaczewie i umorzenie postępowania na postawie art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna. Zaskarżony kasacją wyrok Sądu Rejonowego w Sochaczewie wydano z obrazą wskazanego w petitum kasacji przepisu prawa, przy czym to uchybienie miało charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. Jak wynika bowiem z akt niniejszej sprawy, w tym załączonego odpisu skróconego aktu zgonu, obwiniony zmarł 18 listopada 2021 r., co od tego momentu uniemożliwiało kontynowanie wobec niego postępowania (wyrok w tej sprawie zapadł 23 grudnia 2021 r.) . W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z treścią przepisu art.. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w, orzeczenie podlega uchyleniu, jeśli zachodzi jedna z okoliczności wymienionych w art. 5 § 1 pkt 4-10 k.p.s.w., a do takich należy śmierć obwinionego. Śmierć obwinionego jest więc negatywną przesłanką procesu, która nakazuje umorzenie postępowania lub odmowę jego wszczęcia (art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w.). Uchylenie wyroku z tej przyczyny może nastąpić wyłącznie na korzyść obwinionego (art. 104 § 1a k.p.s.w.). Trafnie zatem w kasacji podniesiono, że ujemna przesłanka procesowa, zakazująca dalszego prowadzenia postępowania wobec obwinionego, zaistniała przed wydaniem zaskarżonego kasacją wyroku, co musiało skutkować uchyleniem
V KK 452/23 3 zaskarżonego orzeczenia oraz wydaniem orzeczenia następczego umarzającego postępowanie o wykroczenie wobec H. F. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku, orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 119 § 2 pkt 1 k.p.s.w. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I KK 172/25 2025-10-03Czy wyrok skazujący wydany po śmierci obwinionego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą obligującą do uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania?
- V KK 309/23 2023-09-19Czy śmierć obwinionego przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania o wykroczenie?
- V KK 203/19 2019-09-12Czy śmierć obwinionego przed wydaniem wyroku stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą skutkującą umorzeniem postępowania?
- V KK 132/23 2023-05-09Czy śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku skazującego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania?
- V KK 240/21 2021-06-29Czy śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku, stwierdzona po jego uprawomocnieniu, stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia i umorzenia postępowania?
Powołane przepisy
art. 87 § 1art. 535 § 5 KPKart. 5 § 1 pkt 5 KPart. 104 § 1 pkt 7 KPart. 5 § 1 pkt 4art. 104 § 1art. 119 § 2 pkt 1 KP§ 1§ 5§ 1 pkt 5§ 1 pkt 7§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy