V KO 127/24
PostanowienieIzba Karna2025-03-12
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk, Jacek Błaszczyk, Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ujawnienie się nowych faktów lub dowodów, które nie były znane sądom ani stronom w postępowaniu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego prawomocnie zakończonego, jeśli wskazują one na to, że skazany nie popełnił czynu lub czyn jego nie stanowił przestępstwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania, stwierdzając, że nie przedstawiono żadnych nowych faktów lub dowodów spełniających kryteria określone w art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. Wskazano, że ponowna ocena dowodów już przeprowadzonych w sprawie, subiektywna interpretacja materiału dowodowego czy kwestionowanie prawidłowości oceny dowodów przez sądy niższych instancji nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. Postępowanie w przedmiocie wznowienia nie jest postępowaniem odwoławczym ani instancyjnym.Stan faktyczny
Obrońca skazanego K. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, domagając się uchylenia wyroków i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosek opierał się na twierdzeniu o ujawnieniu się nowych okoliczności, w tym na potrzebie przesłuchania świadków w celu potwierdzenia prawdziwości oświadczeń pokrzywdzonej i jej rodziny. Prokurator oraz pełnomocnik małoletniej oskarżycielki posiłkowej wnieśli o oddalenie wniosku, wskazując na brak nowych dowodów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania w przedmiocie wznowienia.Pełny tekst orzeczenia
V KO 127/24
POSTANOWIENIE
Dnia 12 marca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk (przewodniczący)
SSN Tomasz Artymiuk
SSN Jarosław Matras (sprawozdawca)
w sprawie K. W.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu
w dniu 12 marca 2024 r.
bez udziału stron,
wniosku obrońcy skazanego
w przedmiocie wznowienia postępowania prawomocnie zakończonego
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 55/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt IV K 224/21,
na podstawie art. 544 § 2 i 3 k.p.k. oraz art. 627 k.p.k. w zw. z art. 639 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
1. wniosek oddalić;
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania w
przedmiocie wznowienia postępowania, w tym uiszczoną opłatą
od wniosku.
UZASADNIENIE
V KO 127/24 2
Pismem z dnia 24 grudnia 2024 r. (data prezentaty SN) obrońca skazanego K. W. na
podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. oraz 547 § 2 k.p.k. wniósł o wznowienie postępowania
karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca
2023 r., sygn. akt II AKa 55/23, utrzymującego w mocy Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 15
grudnia 2022 r., sygn. akt IV K 224/21, oraz uchylenie obu wyroków i przekazanie sprawy Sądowi
Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Obrońca wniósł także o przeprowadzenie
czynności w trybie art. 97 k.p.k. poprzez przesłuchanie X.Y. na okoliczność prawdziwości
oświadczenia złożonego w kierowanym do Sądu Okręgowego w Gdańsku piśmie przez
pokrzywdzoną, złożonego na biurze podawczym Sądu Okręgowego w Gdańsku dnia 17.05.2022 r.,
ujawnionego na karcie 905 akt sądowych; M. C. na okoliczność, prawdziwości składanych przez X.Y.
oświadczeń kierowanych przez pokrzywdzoną do Sądu Okręgowego w Gdańsku oraz S. C. na
okoliczność pomówienia K. W. przez X.Y. oraz M. C. w postępowaniu toczącym się przed Sądem
Okręgowym w Gdańsku, Wydział IV Karny, sygn. akt IV K 224/21 oraz Sądem Apelacyjnym w Gdańsku,
II Wydział Karny, sygn. akt II AKa 55/23.
W pisemnym stanowisku co do wniosku obrońcy, prokurator delegowany do Prokuratury
Krajowej wniósł o jego oddalenie, wskazując, że wniosek ten nie wskazuje na takie fakty i okoliczności,
które stanowiłyby podstawę do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania sądowego.
Stanowisko w sprawie zajął także pełnomocnik małoletniej oskarżycielki posiłkowej wnosząc
o oddalenie wniosku obrońcy skazanego o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania.
Wniosek ten zdaniem autora pisma nie wskazuje na żadne nowe dowody, które ujawniły się po
zakończeniu postępowania karnego w niniejszej sprawie.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek o wznowienie postępowania podlegał oddaleniu, albowiem jest on zupełnie
chybiony. Zaznaczyć od razu trzeba, że fakt jego merytorycznego rozpoznania wynika tylko z tego, że
wniósł go obrońca skazanego, a nie sama strona, albowiem wówczas wniosek nie zostałby przyjęty
wobec oczywistej bezzasadności.
Zgodnie z art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., postępowanie sądowe zakończone prawomocnym
orzeczeniem wznawia się, jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody
wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie
podlegał karze. Te nowe fakty lub dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, tylko wówczas, gdy
uprzednio nie były znane, nie tylko sądowi, ale także stronie i w wysokim stopniu uprawdopodobniają,
że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od poprzedniego - w postaci
uniewinnienia skazanego albo umorzenia postępowania.
Złożony przez obrońcę wniosek oparty jest w rzeczywistości nie tyle na twierdzeniu, że po
prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie ujawniły się „nowe fakty lub dowody", które, w
ujęciu art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., (przepis ten obrońca przywołał w podstawie wniosku) wskazują na
zaistnienie sytuacji, o jakich mowa w tym przepisie, co na wadliwej, zdaniem obrońcy, ocenie
dowodów przeprowadzonych już w sprawie. Subiektywna interpretacja dowodów, do jakiej we
wniosku odwołuje się skarżący, nie spełnia żadnego kryterium wynikającego z treści art. 540 § 1 pkt 2
V KO 127/24 3
lit. a k.p.k., skoro osoby wskazane we wniosku były już przesłuchane w postępowaniu, a ich
depozycje oceniono pod kątem ich wiarygodności. Co więcej, wskazywane we wniosku obrońcy
okoliczności, na które osoby te miałyby obecnie zeznawać, znane były także sądom obu instancji.
Kwestia znajdującego się w aktach na k. 905, pisma pokrzywdzonej, z którego treści wynikało, iż cofa
ona zarzuty wobec oskarżonego, stała się powodem ponownego jej przesłuchania przez Sąd
Okręgowy w Gdańsku (k. 967 protokół rozprawy z dnia 13 czerwca 2022 r.). Wiarygodność złożonych
wówczas zeznań, w których potwierdziła ona zmianę swojego stanowiska w przedmiocie sprawstwa
skazanego, ocenił nie tylko sąd pierwszej instancji (str. 16-17 uzasadnienia wyroku) ale także sąd
odwoławczy odnosząc do pierwszego z podniesionych w apelacji obrońcy zarzutów (pkt I.1 apelacji
adw. W.B. k. 1212v.). Także już w apelacji sygnalizowano, że powodem fałszywego pomówienia
skazanego przez pokrzywdzoną były działania jej brata - M. C. , który z uwagi na konflikt z K. W. chciał
się go pozbyć z domu. W toku postępowania odwoławczego ponownie przesłuchano w charakterze
świadka matkę pokrzywdzonej - S. C. odnośnie do okoliczności wskazywanych we wniosku skazanego
(k. 1291) dotyczących nakłonienia pokrzywdzonej przez jej brata do fałszywego pomówienia K. W. o
czyn, którego ten nie popełnił i spreparowania dowodu w postaci śladów genetycznych na bieliźnie
pokrzywdzonej. Do tej ostatniej okoliczności odniósł się Sąd Apelacyjny w Gdańsku, który w
uzasadnieniu wyroku (str. 4 uzasadnienia) wskazał, że opinia biegłych z zakresu badań DNA nie
pozostawia wątpliwości, iż na zabezpieczonej odzieży pokrzywdzonej stwierdzono, że jest to nasienie
męskie pochodzące od K. W. lub mężczyzny spokrewnionego z nim w linii męskiej. Próba
wytłumaczenia przez skazanego tej okoliczności została oceniona przez sąd jako niewiarygodna i
sprzeczna z zasadami wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Co do kwestii rzekomego spisku ze
strony brata pokrzywdzonej (M. C. ) sąd odwoławczy wypowiedział się na str. 6 uzasadnienia wyroku.
Trzeba raz jeszcze przypomnieć, że postępowanie w przedmiocie wznowienia nie jest
postępowaniem odwoławczym, a zatem rolą sądu wznowieniowego nie jest badanie prawidłowości
oceny materiału dowodowego w prawomocnie zakończonym postępowaniu sądowym i prowadzenie
kontroli instancyjnej orzeczenia objętego wnioskiem.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, że we wniosku o wznowienie
nie przedstawiono żadnego nowego dowodu lub faktu spełniającego kryteria, o
których mowa w art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. W tej sytuacji wyrażona we wniosku
sugestia ponownego przeprowadzenia czynności przesłuchania w charakterze
świadków pokrzywdzonej, jej matki czy brata tym razem w trybie określonym w art.
546 k.p.k. w zw. z art. 97 k.p.k., nie mogła zostać aprobowana przez Sąd Najwyższy.
Z tych powodów orzeczono jak w postanowieniu.
[J.J.]
[a.ł]
V KO 127/24 4
Tomasz Artymiuk Jacek Błaszczyk Jarosław Matras
Powiązane orzeczenia
- III KO 61/18 2018-09-06Czy obrońcy z urzędu przysługuje wynagrodzenie za złożenie wniosku o wznowienie postępowania karnego, jeśli nie został on uwzględniony?
- IV KK 145/19 2020-02-11Czy Sąd Najwyższy powinien uzupełnić swoje postanowienie o zasądzenie wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu, jeśli pierwotne postanowienie nie rozstrzygnęło o kosztach zastępstwa procesowego?
- III KO 61/20 2020-11-12Czy Sąd Najwyższy powinien zasądzić wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania?
- II KO 80/14 2015-03-30Czy obrońcy z urzędu, wyznaczonemu w celu rozważenia podstaw do wznowienia postępowania, przysługuje wynagrodzenie od Skarbu Państwa za te czynności oraz zwrot niezbędnych wydatków?
- II KO 70/12 2013-11-15Czy obrońcy z urzędu przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie wniosku o wznowienie postępowania?
Powołane przepisy
art. 544 § 2art. 627 KPKart. 639 KPKart. 540 § 1 pkt 2art. 97 KPKart.
546 KPK§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy