V KO 62/24
Izba Karna2024-07-30
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy strony konfliktu są ze sobą powiązane rodzinnie, a jedna ze stron jest czynnym obrońcą występującym przed sądem właściwym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy jest zasadny, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga wyeliminowania sytuacji mogących budzić u stron lub w opinii społecznej przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. W realiach sprawy, gdzie oskarżyciel prywatny jest czynnym obrońcą występującym przed sądem właściwym, a sprawa jest ściśle powiązana z innym toczącym się postępowaniem, rozpoznanie jej przez sąd miejscowo właściwy mogłoby wywołać wątpliwości co do zdolności sędziów do zachowania bezstronności.Stan faktyczny
Oskarżyciel prywatny złożył prywatny akt oskarżenia przeciwko Z. C. i M. C. o zniesławienie i znieważenie w piśmie procesowym. Sprawa karna jest powiązana z innym postępowaniem dotyczącym wzajemnych relacji między stronami. Sąd Rejonowy w Grudziądzu, wnioskując o przekazanie sprawy, wskazał na trwający od lat konflikt rodzinny, powiązanie ze sprawą rozpoznawaną przez Sąd Rejonowy w Świeciu oraz fakt, że oskarżyciel prywatny jest czynnym obrońcą występującym przed Sądem Rejonowym w Grudziądzu, co może budzić obawy o bezstronność sądu. Dodatkowo, wspólne rozpoznanie spraw sprzyjałoby ekonomice procesowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świeciu na podstawie art. 37 k.p.k.Pełny tekst orzeczenia
V KO 62/24 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz w sprawie Z. C. i M. C. oskarżonych o czyny z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 lipca 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego w Grudziądzu zawartego w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt II K 63/24 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i na podstawie art. 37 k.p.k. sprawę Sądu Rejonowego w Grudziądzu, sygn. akt II K 63/24, przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świeciu. UZASADNIENIE Oskarżyciel prywatny Ł. K. w dniu 5 lutego 2024 r. złożył do Sądu Rejowego w Grudziądzu prywatny akt oskarżenia przeciwko Z. i M. C. o to, że w piśmie procesowym - odpowiedzi na prywatny akt oskarżenia wielokrotnie go zniesławili i znieważyli. Odpowiedź na prywatny akt oskarżenia została złożona do sprawy o sygn. akt II K 371/23, którą to sprawę Sąd Najwyższy postanowieniem z 19 października 2023 r., sygn. akt V KO 91/23, w trybie art. 37 k.p.k., przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świeciu (k. 96 - 97). W ocenie Sądu wnioskującego również w niniejszej sprawie zachodzą
V KO 62/24 2 okoliczności przemawiające za przekazaniem sprawy do innego Sądu - najlepiej Sądu Rejonowego w Świeciu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jak podkreślono w uzasadnieniu postanowienia prywatny akt oskarżenia w niniejszej sprawie jest kolejną odsłoną trwającego między stronami, od lat, konfliktu na tle rodzinnym, a ta sprawa karna jest ściśle powiązana ze sprawą o sygn. akt II K 371/23, ponieważ zarzuty zawarte w prywatnym akcie oskarżenia dotyczą wzajemnych relacji między oskarżycielem, A. K. i jej rodzicami, co będzie badał Sąd Rejonowy w Świeciu w sprawie o sygn. akt II K 669/23 (w Sądzie Rejonowym w Grudziądzu sprawa ta była oznaczona sygnaturą II K 371/23). W ocenie wnioskującego Sądu Rejonowego w Grudziądzu, ten związek przedmiotowo - podmiotowy, pozwala wystąpić do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do innego sądu. Przemawia za tym, nie tylko to, że oskarżyciel prywatny Ł. K. jest czynnym obrońcą występującym przed tym Sądem i wszelkie sprawy z jego udziałem jako strony, mogą budzić zbędne emocje i obawy co do bezstronności Sądu, ale i to, że zasady ekonomiki procesowej pozwoliłyby razem rozpoznać obie sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Grudziądzu jest zasadny. Przepis art. 37 k.p.k. pozwala na ,,wyjęcie” sprawy spod rozpoznania sądu miejscowo właściwego w razie zaistnienia przesłanki w nim wskazanej, to jest wtedy, kiedy w grę wchodzi dobro wymiaru sprawiedliwości. Co należy rozumieć pod tym pojęciem, ustawa nie wyjaśnia, niemniej w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że chodzi tu o konieczność eliminowania sytuacji mogących wywołać u stron lub w opinii społecznej przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1999 r., sygn. akt III KO 98/99, Prokuratura i Prawo 2000, nr 3, poz. 7). O zaistnieniu takich okoliczności można mówić wtedy, gdy np. stroną w postępowaniu jest osoba znana sędziom właściwego do rozpoznania sprawy sądu, z racji ścisłych, mających charakter bezpośredniej współpracy, kontaktów o charakterze zawodowym i takie okoliczności niewątpliwie istnieją w przedmiotowej sprawie. W realiach niniejszej sprawy jej rozpoznanie przez Sąd Rejonowy w Grudziądzu mogłoby wywołać u postronnego obserwatora
V KO 62/24 3 wątpliwości, co do zdolności Sędziów tego Sądu do zachowania bezstronności. Kierując się powyższym Sąd Najwyższy, na mocy art. 37 k.p.k., przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świeciu. [J.I.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- III KO 104/17 2017-12-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy istnieją powiązania z innymi postępowaniami i potencjalne obawy o bezstronność?
- IV KO 77/18 2018-09-20Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy występują okoliczności mogące budzić wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego?
- V KO 40/23 2023-05-17Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony popełnił przestępstwo na szkodę sędziego sądu właściwego miejscowo, a w tym samym…
- II KO 95/22 2022-10-24Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sąd miejscowo właściwy rozpoznawał wcześniej inne powiązane postępowania dotyczące tej samej…
- V KO 111/22 2023-01-24Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy większość sędziów danego sądu złożyła oświadczenia o wątpliwościach co do swojej bezstronnoś…
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 216 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy