V KO 62/24

Izba Karna2024-07-30

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy strony konfliktu są ze sobą powiązane rodzinnie, a jedna ze stron jest czynnym obrońcą występującym przed sądem właściwym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy jest zasadny, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga wyeliminowania sytuacji mogących budzić u stron lub w opinii społecznej przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. W realiach sprawy, gdzie oskarżyciel prywatny jest czynnym obrońcą występującym przed sądem właściwym, a sprawa jest ściśle powiązana z innym toczącym się postępowaniem, rozpoznanie jej przez sąd miejscowo właściwy mogłoby wywołać wątpliwości co do zdolności sędziów do zachowania bezstronności.
Stan faktyczny
Oskarżyciel prywatny złożył prywatny akt oskarżenia przeciwko Z. C. i M. C. o zniesławienie i znieważenie w piśmie procesowym. Sprawa karna jest powiązana z innym postępowaniem dotyczącym wzajemnych relacji między stronami. Sąd Rejonowy w Grudziądzu, wnioskując o przekazanie sprawy, wskazał na trwający od lat konflikt rodzinny, powiązanie ze sprawą rozpoznawaną przez Sąd Rejonowy w Świeciu oraz fakt, że oskarżyciel prywatny jest czynnym obrońcą występującym przed Sądem Rejonowym w Grudziądzu, co może budzić obawy o bezstronność sądu. Dodatkowo, wspólne rozpoznanie spraw sprzyjałoby ekonomice procesowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świeciu na podstawie art. 37 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

V KO 62/24 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz w sprawie Z. C. i M. C. oskarżonych o czyny z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 lipca 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego w Grudziądzu zawartego w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt II K 63/24 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i na podstawie art. 37 k.p.k. sprawę Sądu Rejonowego w Grudziądzu, sygn. akt II K 63/24, przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świeciu. UZASADNIENIE Oskarżyciel prywatny Ł. K. w dniu 5 lutego 2024 r. złożył do Sądu Rejowego w Grudziądzu prywatny akt oskarżenia przeciwko Z. i M. C. o to, że w piśmie procesowym - odpowiedzi na prywatny akt oskarżenia wielokrotnie go zniesławili i znieważyli. Odpowiedź na prywatny akt oskarżenia została złożona do sprawy o sygn. akt II K 371/23, którą to sprawę Sąd Najwyższy postanowieniem z 19 października 2023 r., sygn. akt V KO 91/23, w trybie art. 37 k.p.k., przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świeciu (k. 96 - 97). W ocenie Sądu wnioskującego również w niniejszej sprawie zachodzą V KO 62/24 2 okoliczności przemawiające za przekazaniem sprawy do innego Sądu - najlepiej Sądu Rejonowego w Świeciu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Jak podkreślono w uzasadnieniu postanowienia prywatny akt oskarżenia w niniejszej sprawie jest kolejną odsłoną trwającego między stronami, od lat, konfliktu na tle rodzinnym, a ta sprawa karna jest ściśle powiązana ze sprawą o sygn. akt II K 371/23, ponieważ zarzuty zawarte w prywatnym akcie oskarżenia dotyczą wzajemnych relacji między oskarżycielem, A. K. i jej rodzicami, co będzie badał Sąd Rejonowy w Świeciu w sprawie o sygn. akt II K 669/23 (w Sądzie Rejonowym w Grudziądzu sprawa ta była oznaczona sygnaturą II K 371/23). W ocenie wnioskującego Sądu Rejonowego w Grudziądzu, ten związek przedmiotowo - podmiotowy, pozwala wystąpić do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do innego sądu. Przemawia za tym, nie tylko to, że oskarżyciel prywatny Ł. K. jest czynnym obrońcą występującym przed tym Sądem i wszelkie sprawy z jego udziałem jako strony, mogą budzić zbędne emocje i obawy co do bezstronności Sądu, ale i to, że zasady ekonomiki procesowej pozwoliłyby razem rozpoznać obie sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Grudziądzu jest zasadny. Przepis art. 37 k.p.k. pozwala na ,,wyjęcie” sprawy spod rozpoznania sądu miejscowo właściwego w razie zaistnienia przesłanki w nim wskazanej, to jest wtedy, kiedy w grę wchodzi dobro wymiaru sprawiedliwości. Co należy rozumieć pod tym pojęciem, ustawa nie wyjaśnia, niemniej w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że chodzi tu o konieczność eliminowania sytuacji mogących wywołać u stron lub w opinii społecznej przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1999 r., sygn. akt III KO 98/99, Prokuratura i Prawo 2000, nr 3, poz. 7). O zaistnieniu takich okoliczności można mówić wtedy, gdy np. stroną w postępowaniu jest osoba znana sędziom właściwego do rozpoznania sprawy sądu, z racji ścisłych, mających charakter bezpośredniej współpracy, kontaktów o charakterze zawodowym i takie okoliczności niewątpliwie istnieją w przedmiotowej sprawie. W realiach niniejszej sprawy jej rozpoznanie przez Sąd Rejonowy w Grudziądzu mogłoby wywołać u postronnego obserwatora V KO 62/24 3 wątpliwości, co do zdolności Sędziów tego Sądu do zachowania bezstronności. Kierując się powyższym Sąd Najwyższy, na mocy art. 37 k.p.k., przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Świeciu. [J.I.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212 § 1 KKart. 216 KKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy