V KO 95/21
Izba Karna2022-03-03
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sędzia jest stroną postępowania karnego, a z innymi sędziami tego samego sądu utrzymuje relacje zawodowe i towarzyskie, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy jest zasadny, gdy rozpoznanie jej przez sąd właściwy według przepisów ogólnych godziłoby w szeroko pojętą prawidłowość rozpoznania sprawy i dobro wymiaru sprawiedliwości. Taka sytuacja zachodzi, gdy sędzia jest stroną postępowania, a bliskie związki zawodowe i towarzyskie między sędziami tego samego sądu mogłyby negatywnie wpłynąć na odbiór społeczny sprawy i rodzić podejrzenie braku bezstronności sądu.Stan faktyczny
Do Sądu Rejonowego w P. wpłynęło zażalenie na postanowienie prokuratury w sprawie dotyczącej przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując, że pokrzywdzona K. F. jest sędzią tego sądu. Wielu sędziów Sądu Rejonowego w P. złożyło wnioski o wyłączenie od prowadzenia sprawy z uwagi na znajomość z K. F., która jest osobą powszechnie znaną i utrzymuje relacje towarzyskie z większością sędziów tego sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 95/21 POSTANOWIENIE Dnia 3 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie K. F. w przedmiocie wystąpienia Sądu Rejonowego w P. do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L.. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w P. wpłynęło zażalenie pełnomocnika m.in. K. F. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. z 19 lipca 2021 r. wydane w sprawie PR 1 Ds. (…) o przestępstwo określone w art. 209 § 1 kk. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2021 r., VI Kp (…), Sąd Rejonowy – w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Uzasadniając swój wniosek Sąd wskazał, że okoliczności ujawnione w aktach sprawy wskazują, że sprawa dotyczy kwestii alimentacyjnych między członkami rodziny, a jedną z osób pokrzywdzonych występujących w sprawie jest żaląca się na nadmienione postanowienie prokuratury K. F.. Od wielu lat pełni ona służbę sędziego, obecnie w Wydziale V Cywilnym Sądu Rejonowego w P.. Część sędziów tego Sądu złożyła wnioski o wyłączenie od prowadzenia sprawy powołując się na znajomość z sędzią K. F.. Sędzia K. F. jest osobą powszechnie znaną. Jak wynika ze złożonych oświadczeń, większość sędziów tut. Sądu utrzymuje z sędzią relacje towarzyskie. Z racji długiego okresu pełnionej służby, a także udziału we
2 wspólnych szkoleniach dla sędziów, Sędzia K. F. utrzymuje również znajomości z sędziami innych sądów, w tym Sądu Okręgowego w P.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w P. - jest zasadny. Przepis art. 37 k.p.k. stanowi odstępstwo od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w drodze wskazania innego sądu równorzędnego. Wprowadza więc on także odstępstwo od przewidzianej w art. 45 ust. 1 Konstytucji gwarancji rozpoznania sprawy przez właściwy sąd. Dlatego art. 37 k.p.k. nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej, a przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu powinno mieć miejsce wyjątkowo (por. postanowienia SN: z 12.02.2002 r., V KO 4/02, LEX nr 53043; z 13.12.2002 r., III KO 53/02, LEX nr 75503; z 21.01.2003 r., III KO 59/02, LEX nr 77010; z 11.01.2012 r., II KO 93/11, LEX nr 1108480). Niemniej jednak instytucja przewidziana w art. 37 k.p.k. powinna znaleźć zastosowanie w sytuacjach, w których skierowanie sprawy do sądu właściwego według przepisów ogólnych godziłoby w szeroko pojętą prawidłowość rozpoznania sprawy, wpływając negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości. Do takich sytuacji należy rozpoznanie sprawy przez Sąd, w którym pracuje sędzia będąca stroną postępowania. Nie przesądzając braku obiektywizmu sędziów tego sądu, fakt bliskich związków zawodowych i towarzyskich między sędziami orzekającymi w tym samym sądzie, wpływałby na negatywny odbiór społeczny sprawy i rodziłby podejrzenie braku bezstronności sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 14/23 2023-06-15Czy w sytuacji, gdy sprawa karna dotyczy zachowania sędziego sądu, a stanowisko w tej sprawie prezentowali publicznie inni sędziowie tego samego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu n…
- II KO 75/21 2021-09-27Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zachowań sędziów sądu, który ma ją rozpoznać, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- I KO 2/24 2024-02-23Czy w sytuacji, gdy osoba bliska sędziemu danego sądu jest stroną postępowania, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości…
- III KO 153/24 2024-10-17Czy w sytuacji, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo, zachodzą uzasadnione podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu ochro…
- IV KO 62/18 2018-09-26Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zawiadomienia o przestępstwach popełnionych przez sędziów orzekających w danym sądzie i sądzie wyższej instancji, a sędziów tych łączą relacje zawodowe i koleżeńskie, dobro wymiaru spra…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 209 § 1 kk.art. 45 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy