V KRN 104/82

Uzasadnienie faktyczneSkutek wypadku drogowego w postaci śmierci człowieka sam przez się nie eliminuje możliwości zastosowania wobec sprawcy wypadku warunkowego zawieszenia wykonania, wymierzonej mu kary pozbawienia wolności. Dotyczy to również faktu naruszenia zasad bezpieczeństwa ruchu. Oczywiste bowiem jest, że naruszenie zasad bezpieczeństwa jako przesłanka karalności za przestępstwa drogowe nie może być jednocześnie okolicznością wpływającą na wymiar kary.Okolicznością taką jest jednakże rodzaj i waga naruszonych zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz stopień tego naruszenia. Im większe bowiem znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu ma naruszona zasada, im większy jest stopień nieprzestrzegania nakazu prowadzenia pojazdu rozważnie i ostrożnie, tym większe jest zawinienie sprawcy, zwłaszcza w wypadku umyślnego naruszenia zasady bezpieczeństwa ruchu (vide wytyczne Sądu Najwyższego w sprawach o przestępstwa drogowe z 28 lutego 1975 r., V KZP 2/74 - OSNKW 1975, z. 3-4, poz. 33).Okoliczności tych nie można nie dostrzegać także przy rozważaniach co do możliwości warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności, one bowiem w powiązaniu z danymi charakteryzującymi sylwetkę sprawcy i jego warunkami osobistymi, pozwalają dopiero właściwie ocenić nie tylko celowość stosowania przepisu art. 73 kk z punktu widzenia zadań kary w zakresie społecznego jej oddziaływania, lecz także skuteczność zawieszonej kary w odniesieniu do samego sprawcy.Naruszenie przez sprawcę umyślnie, a do tego w sposób rażący elementarnych zasad bezpieczeństwa ruchu świadczy, a w każdym razie może świadczyć, bądź o braku wyobraźni, bądź o braku poczucia odpowiedzialności. I w pierwszym i w drugim wypadku, o dodatniej prognozie warunkującej zastosowanie dobrodziejstwa z art. 73 kk trudno mówić.Do elementarnych zasad bezpieczeństwa ruchu zaliczyć należy prowadzenie pojazdu rozważnie i ostrożnie, z zachowaniem bezpiecznej szybkości, dostosowanej do istniejących warunków oraz ograniczeń ruchu. Każda szybkość, która przy uwzględnieniu pojazdu, jego ładunku, stanu technicznego, charakterystyki drogi, nawierzchni, natężenia ruchu, warunków atmosferycznych i widoczności, a także kwalifikacji kierowcy grozi utratą panowania nad pojazdem albo niemożnością zatrzymania go przed przeszkodą, której napotkanie na drodze można i należy przewidywać, jest szybkością niebezpieczną (vide wytyczne Sądu Najwyższego j.w.).Z niekwestionowanych ustaleń Sądu pierwszej instancji - wynika, że przyczyną wypadku śmiertelnego było naruszenie przez oskarżonego tej właśnie elementarnej zasady. Żadna inna przyczyna, a jedynie jazda z niebezpieczną szybkością, nie dostosowaną do warunków atmosferycznych (przelotny śnieg z deszczem) i drogowych (mokra jezdnia, ostry zakręt), doprowadziła do utraty panowania nad samochodem, zjechanie na lewą stronę jezdni i zderzenie z nadjeżdżającym z przeciwnej strony samochodem ciężarowym.Taki sposób prowadzenia samochodu oceniły oba Sądy jako umyślne, a do tego rażące naruszenie zasady bezpieczeństwa ruchu i z tą oceną należy się zgodzić. Trafnie tu Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na (…) wcześniejsze zachowanie się oskarżonego w czasie jazdy, na rozwijanie przez niego nadmiernej szybkości i stworzenie niebezpiecznej sytuacji przy wyprzedzaniu innych pojazdów. Nie można też przy ocenie czynu oskarżonego zapominać i o innych zawartych w aktach dowodach, wskazujących na zagrażający bezpieczeństwu sposób prowadzenia przez niego samochodu. Dowodzi to bowiem, iż będący przedmiotem osądu wypadek niebezpiecznej jazdy oskarżonego - nie był odosobniony. Taki zaś stosunek oskarżonego do zasad bezpieczeństwa ruchu świadczy o braku u niego poczucia odpowiedzialności, a to nie pozwala na dodatnie rokowania. Powołane w rewizji nadzwyczajnej okoliczności łagodzące, wagi których nie sposób negować, uwzględnione przez sąd rewizyjny, przekonania tego nie są zdolne podważyć. Nie tylko więc wzgląd na społeczne oddziaływanie kary, lecz także brak dodatniej prognozy nie pozwalał na zastosowanie wobec oskarżonego dobrodziejstwa wynikającego z art. 73 kk.