V KRN 106/82

Uzasadnienie faktycznePrzesłanką stosowania kary zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych - jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawach o przestępstwa drogowe z 28 lutego 1975 r., KZP 2/74 (OSNKW 1975 r., z. 3-4, poz. 33) - jest zagrożenie, które mogłoby w przyszłości spowodować prowadzenie pojazdu mechanicznego przez daną osobę. Zakres, a także czas trwania tej kary dodatkowej zależy od stopnia zagrożenia jakie może stwarzać powrót sprawcy do ruchu, ten zaś oceniać należy na podstawie okoliczności rozpatrywanego wypadku, przyczyn, które do wypadku doprowadziły, sposobu prowadzenia pojazdów mechanicznych, a także rodzaju i wagi naruszonych zasad bezpieczeństwa oraz innych okoliczności wskazujących na stosunek sprawcy do obowiązujących zasad bezpieczeństwa, na jego stopień poczucia odpowiedzialności. Mają tu również znaczenie także cechy osobowości sprawcy, częstotliwość nadużywania alkoholu, doświadczenie w prowadzeniu pojazdów mechanicznych itp. Pamiętać jednak trzeba, że decydującym będzie tu zawsze stopień zagrożenia dla ruchu ze strony sprawcy wypadku. Im większe jest tu spodziewane zagrożenie tym dłuższy winien być okres obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Ratio legis kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych polega bowiem na tym, by osoby nie przestrzegające zasad bezpieczeństwa, zagrażające bezpieczeństwu ruchu czy to z braku wyobraźni czy z braku poczucia odpowiedzialności - z ruchu tego wyłączyć. Jest to najskuteczniejszy sposób wzmożenia bezpieczeństwa na drogach, zmuszenia naruszających zasady bezpieczeństwa do ich przestrzegania w przyszłości, przekonania wszystkich uczestników ruchu o potrzebie bezwzględnego podporządkowania się ustanowionym zasadom ruchu.Kara ta więc, orzeczona w sposób właściwy, spełnia w nie mniejszym, a niekiedy w większym nawet stopniu niż kara pozbawienia wolności, wymagania i w zakresie społecznego oddziaływania i w zakresie jej celów zapobiegawczych oraz wychowawczych w stosunku do samego sprawcy.Tymi właśnie względami się kierując Sąd Najwyższy uznał za słuszne orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych przez oskarżonego na najdłuższy przewidziany w ustawie okres. Fakt bowiem, że oskarżony spożywając od rana alkohol kilkakrotnie w tym dniu zasiadł za kierownicą samochodu i jeździł nim po drogach publicznych oraz, że będąc w stanie znacznego już upojenia alkoholowego znowu zdecydował się na jazdę, w trakcie której doszło do tragicznego w skutkach wypadku w wyniku nadmiernej szybkości jazdy, wskazuje nie tylko na brak wyobraźni u oskarżonego, lecz także na kompletny brak poczucia odpowiedzialności, co dyskwalifikuje go jako kierowcę mogącego uczestniczyć w tym charakterze w ruchu drogowym. To zaś nakazuje wyeliminowanie go z tego ruchu na możliwie najdłuższy okres.