RNw 5/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk. A. Kaszycki. Sędziowie: płk C. Bakalarski, płk J. Jeż, płk J. Juszczak (sprawozdawca), płk S. Wojtczak, płk E. Olczak, mjr A. Kapłon (sędzia s. wojsk. - deleg.).Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk J. Jaroń.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 1985 r. na rozprawie sprawy Andrzeja S., skazanego prawomocnie za przestępstwo określone w art. 145 § 1 i 2 k.k. - z zastosowaniem art. 43 § 1 k.k. - na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności z zakazem prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 5 lat, z powodu rewizji nadzwyczajnej, wniesionej na jego niekorzyść przez Prezesa Izby Wojskowej Sądu Najwyższego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 18 października 1984 r. i utrzymującego ten wyrok w mocy wyroku Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1984 r., uwzględniając rewizję nadzwyczajną, zaskarżone wyroki sądów obu instancji zmienił przez:1) ustalenie, że skazany naruszył umyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym,2) podwyższenie wymierzonej skazanemu kary zasadniczej do 5 lat pozbawienia wolności (...).Uzasadnienie faktyczneAndrzej S. wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 18 października 1984 r., utrzymanym w mocy wyrokiem Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1984 r., uznany został za winnego tego, że w dniu 15 lipca 1984 r. około godz. 1.00 w N., będąc w stanie wskazującym na użycie alkoholu, kierując samochodem "Fiat 126p", nieumyślnie naruszył art. 16 pkt 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 6, poz. 35), gdyż prowadził pojazd z szybkością nie zapewniającą nad nim panowania, w wyniku czego na łuku jezdni zjechał z niej i uderzył w drzewo, powodując śmierć pasażerów Mirosławy K., Barbary K. i Jana K. oraz lekkie obrażenia ciała u Wioletty S.Prezes Izby Wojskowej Sądu Najwyższego w złożonej od tych wyroków rewizji nadzwyczajnej zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę tych wyroków, a polegający na bezpodstawnym pominięciu faktu, że skazany naruszył umyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co w konsekwencji doprowadziło do wymierzenia skazanemu rażąco łagodnej kary pozbawienia wolności, i w związku z tym zarzutem wniósł o zmianę powołanych na wstępie wyroków sądów obu instancji przez:1) przyjęcie, że skazany naruszył umyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym,2) podwyższenie skazanemu kary pozbawienia wolności.Podczas rozprawy przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej popierał rewizję nadzwyczajną, a obrońca skazanego wnosił o oddalenie tej rewizji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy w powiększonym składzie zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.W sprawie niniejszej bezspornie ustalono, co wynika z wyroków sądów obu instancji, że skazany w czasie prowadzenia samochodu i spowodowania wypadku drogowego znajdował się w stanie po użyciu alkoholu. W tej sytuacji słusznie wywiedziono w rewizji nadzwyczajnej, że sądy obu instancji w swych wyrokach powinny były przyjąć, iż skazany umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Za takim stanowiskiem jednoznacznie przemawia treść art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 6, poz. 35), według którego bezwzględnie obowiązujący zakaz kierowania pojazdem przez osobę znajdującą się w stanie po użyciu alkoholu jest ustawowo zrównany z zakazem kierowania pojazdem przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości. Jeżeli więc w tej sytuacji zważy się, że w praktyce orzeczniczej utrwalony został pogląd, iż kierowanie pojazdem i spowodowanie wypadku drogowego przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości stanowi umyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, to ustawowe zrównanie obu wspomnianych zakazów uzasadnia pogląd, iż kierowanie pojazdem i spowodowanie wypadku drogowego przez osobę znajdującą się w stanie po użyciu alkoholu stanowi także umyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W świetle tych rozważań należało ustalić, jak słusznie domaga się tego rewizja nadzwyczajna, że skazany naruszył umyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Konsekwencją tego ustalenia musi być z kolei stwierdzenie, że wymierzona skazanemu kara nie jest adekwatna do stopnia społecznego niebezpieczeństwa przypisanego mu czynu. W wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w sprawach o przestępstwa drogowe (OSNKW 1975, z. 3-4, poz. 33) wskazano m.in., że: "Sądy powinny wymierzać kary najsurowsze lub zbliżone do górnej granicy ustawowego zagrożenia (...)" względem "tych sprawców, którzy umyślnie naruszyli zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym (...) i spowodowali swym czynem poważne skutki" (teza 28 tych wytycznych). Jeżeli w związku z tym zważy się, że stopień społecznego niebezpieczeństwa czynu skazanego znamionuje się w sferze podmiotowej umyślnym naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a w sferze przedmiotowej wręcz tragicznymi skutkami w postaci śmierci trzech osób, to należy zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w rewizji nadzwyczajnej, iż wymierzona skazanemu za popełnione przestępstwo kara jest rażąco łagodna. Uwzględniając przeto tę rewizję, należało orzec jak na wstępie.