V KRN 124/90

WyrokIzba Karna1990-11-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie art. 61 k.k. przy wymiarze kary oznacza nadzwyczajne złagodzenie kary w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o amnestii z 1989 r.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zastosowanie art. 61 k.k. przy wymiarze kary nie jest równoznaczne z nadzwyczajnym złagodzeniem kary w rozumieniu art. 57 § 2 k.k. Artykuł 61 k.k. pozwala jedynie na odstąpienie od nadzwyczajnego zaostrzenia kary w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy kara byłaby niewspółmiernie surowa, podczas gdy art. 57 § 2 k.k. dopuszcza nadzwyczajne złagodzenie kary, gdy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa. W związku z tym, ustawa o amnestii z 1989 r. nie miała zastosowania do sprawcy przestępstwa z art. 208 k.k. w warunkach recydywy, nawet przy zastosowaniu art. 61 k.k.
Stan faktyczny
Arkadiusz P. został skazany za kradzież z włamaniem do samochodu, popełnioną w warunkach recydywy. Sąd Rejonowy wymierzył mu karę pozbawienia wolności i grzywny, stosując art. 61 k.k. Sąd Wojewódzki utrzymał ten wyrok w mocy. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, domagając się umorzenia postępowania na podstawie ustawy o amnestii z 1989 r., argumentując, że zastosowanie art. 61 k.k. stanowi nadzwyczajne złagodzenie kary.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Prokuratora Generalnego jako bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Gacek. Sędziowie: J. Gaj, E. Porębski (sprawozdawca).Prokurator w Ministerstwie Sprawiedliwości: J. Olborski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 1990 r. sprawy Arkadiusza P., skazanego z art. 208 k.k. w zw. z art. 61 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść, od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 21 grudnia 1989 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 25 października 1989 r.,oddalił rewizję nadzwyczajną (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 25 października 1989 r. uznał Arkadiusza P. za winnego tego, że w dniu 11 maja 1989 r. w W. dokonał kradzieży z włamaniem do samochodu osobowego marki Fiat 126p w ten sposób, że po otwarciu drzwi samochodu dopasowanym kluczem zabrał z niego w celu przywłaszczenia radio "Safari", autoalarm i 5-litrowy kanister z benzyną o łącznej wartości 56.250 zł na szkodę Wiesława H., przy czym był uprzednio skazany wyrokiem sądu rejonowego za czyn określony w art. 208 k.k. i art. 11 § 1 k.k. w zw. z art. 208 k.k. oraz w zw. z art. 58 i 10 § 2 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył częściowo w okresie od dnia 14 czerwca 1987 r. do dnia 21 marca 1988 r., to jest popełnienia przestępstwa określonego w art. 208 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. i skazał go za to - z zastosowaniem art. 61 k.k. - na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 80.000 zł grzywny.Wyrok ten zaskarżony został przez obrońcę oskarżonego w części dotyczącej orzeczenia o karze.Sąd Wojewódzki w W. rewizji tej nie uwzględnił i wyrokiem z dnia 21 grudnia 1989 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.Od wyroku Sądu Wojewódzkiego została wniesiona przez Ministra Sprawiedliwości rewizja nadzwyczajna na korzyść Arkadiusza P. w całości.W rewizji zarzucono obrazę art. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o amnestii, polegającą na utrzymaniu w mocy wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 25 października 1989 r., mimo że należało postępowanie karne umorzyć na podstawie tego przepisu, i w konsekwencji wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku przez umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 1 ust. 1 powołanej ustawy o amnestii.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest bezzasadna, a z jej argumentacją, stawiającą znak równości pomiędzy art. 57 k.k. a art. 61 k.k., zgodzić się nie można.Artykuł 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o amnestii stanowi, że ustawy nie stosuje się m.in. do przestępstw określonych w art. 208 k.k., natomiast w pkt 2 tego artykułu określa się, że wyłączenie stosowania ustawy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, nie odnosi się do wypadków wymierzenia kary z nadzwyczajnym jej złagodzeniem.Na tle rozpoznanej sprawy trzeba sobie odpowiedzieć na pytanie, czy zastosowanie do oskarżonego art. 61 k.k. przy wymiarze kary oznacza, że jest to wymiar kary z nadzwyczajnym jej złagodzeniem. Sąd Najwyższy nie podzielił poglądu autora rewizji nadzwyczajnej co do tożsamości art. 61 k.k. z art. 57 k.k.Artykuły 57 § 2 k.k. i art. 61 k.k. powinny służyć realizacji podstawowych zasad wymiaru kary wyrażonych w art. 50 k.k. i art. 387 pkt 4 k.p.k., ale nie można nie widzieć odmienności ujęcia omawianych przepisów, z których art. 61 k.k. pozwala jedynie na odstąpienie od nadzwyczajnego zaostrzenia kary (art. 60 § 1 lub § 2 k.k.) w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy tak nadzwyczajnie zaostrzona kara byłaby niewspółmiernie surowa, a art. 57 § 2 k.k. dopuszcza nadzwyczajne złagodzenie kary w "wyjątkowych szczególnie uzasadnionych wypadkach, kiedy nawet najniższa kara przewidziana za przestępstwo byłaby niewspółmiernie surowa". W pierwszym wypadku (art. 61 k.k.) chodzi jedynie o powrót do kary w granicach ustawowego zagrożenia, w drugim zaś (art. 57 § 2 k.k.) - o sytuację, gdy nawet kara w dolnej granicy ustawowego zagrożenia byłaby karą niewspółmiernie surową, i to jest okolicznością decydującą o stosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary. Tak więc odstąpienie od stosowania zaostrzonych zasad karania w myśl art. 61 k.k. nie jest równoznaczne z nadzwyczajnym złagodzeniem kary według art. 57 § 2 k.k.Tego stanowiska nie może podważyć fakt przyjęty w orzecznictwie, że recydywista skazany z zastosowaniem art. 61 k.k. czy art. 57 k.k. nie jest skazany w warunkach określonych w art. 60 § 2 lub § 1 k.k. Na zakończenie warto dodać, że jeżeliby uznać zasadność rewizji nadzwyczajnej w tej sprawie, to wówczas oskarżony, mimo że popełnił przestępstwo określone w art. 208 k.k. w warunkach recydywy, skorzystałby z dobrodziejstwa amnestii, podczas gdy w myśl art. 7 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o amnestii ustawa ta nie ma zastosowania do sprawcy przestępstwa określonego w art. 208 k.k. nierecydywisty.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 208 KKart. 61 KKart. 11 § 1 KKart. 58art. 60 § 1 KKart. 1art. 1 ust. 1art. 57 KKart. 50 KKart. 387 pkt 4 KPKart. 60 § 1art. 57 § 2 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.