V KRN 153/71
WyrokIzba Karna1971-06-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czyn popełniony przez sprawcę, który był wcześniej karany za przestępstwo z art. 133 § 1 k.k. z 1932 r. (naruszenie nietykalności funkcjonariusza MO), a następnie popełnił przestępstwo z art. 184 § 1 k.k. (znęcanie się fizyczne nad żoną), może być uznany za popełniony w warunkach powrotu do przestępstwa w rozumieniu art. 60 § 1 k.k. w związku z art. 120 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przestępstwo z art. 133 § 1 k.k. z 1932 r. i czyn z art. 184 § 1 k.k. są przestępstwami podobnymi w rozumieniu art. 120 § 2 k.k., ponieważ oba są skierowane przeciwko nietykalności osobistej. W związku z tym, sprawca popełniający czyn z art. 184 § 1 k.k. po odbyciu kary za przestępstwo z art. 133 § 1 k.k. działa w warunkach powrotu do przestępstwa, co uzasadnia zastosowanie art. 60 § 1 k.k. i wymierzenie surowszej kary, bez możliwości warunkowego zawieszenia jej wykonania.Stan faktyczny
Oskarżony Mikołaj D. został skazany wyrokiem Sądu Powiatowego za znęcanie się fizyczne nad żoną w okresie od 1964 r. do 1970 r. Czyn ten popełnił będąc w stanie nietrzeźwym. Sąd pierwszej instancji wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 3 lata oraz grzywnę. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa materialnego przez pominięcie, że oskarżony działał w warunkach powrotu do przestępstwa, co skutkowało wymierzeniem zbyt łagodnej kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, przyjmując, że oskarżony dopuścił się czynu w warunkach powrotu do przestępstwa, i skazał go na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, orzekając jednocześnie nadzór ochronny i zobowiązując do powstrzymania się od nadużywania alkoholu.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Nyczaj. Sędziowie: F. Karolus (sprawozdawca). M. Szczepański.Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Rzeszewicz.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Mikołaja D., skazanego z art. 184 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Powiatowego w Miastku z dnia 13 października 1970 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że przyjął, iż oskarżony przypisanego mu czynu dopuścił się przed upływem 5 lat od odbycia kary powyżej sześciu miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, i za tak przypisany mu czyn skazał go na podstawie art. 184 § 1 w związku z art. 60 § 1 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności; na podstawie art. 62 § 1 i 63 § 3 pkt 4 k.k. orzekł wobec oskarżonego nadzór ochronny na okres 3 lat i zobowiązał go do powstrzymania się od nadużywania alkoholu (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Miastku z dnia 13 października 1970 r. oskarżony Mikołaj D. został uznany za winnego tego, że w okresie od 1964 r. do dnia 25 sierpnia 1970 r. w M. znęcał się fizycznie nad swoją żoną Krzysztofa D. bijąc ją po całym ciele, zmuszając do nocowania z dziećmi poza domem, jak również używając pod jej adresem słów powszechnie uznanych za obelżywe, przy czym czynu zarzucanego dopuszczał się będąc w stanie nietrzeźwym, i za to na podstawie art. 184 § 1 k.k. oraz art. 73 i 75 § 1 k.k. został skazany na 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres 3 lat oraz 1.500 zł grzywny.Wyrok ten wobec niezaskarżenia go przez strony uprawomocnił się w pierwszej instancji. Od wyroku tego wniósł Minister Sprawiedliwości w terminie przewidzianym w art. 463 § 2 k.p.k. rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego.Rewizja nadzwyczajna, oparta na przepisach art. 387 pkt 1 i 4 k.p.k., zarzuca obrazę przepisu art. 60 § 1 k.k. polegającą na niesłusznym pominięciu, że przypisanego mu czynu oskarżony dopuścił się działając w warunkach powrotu do przestępstwa, co w konsekwencji pociągało za sobą wymierzenie mu niewspółmiernie łagodnej kary pozbawienia wolności oraz warunkowe zawieszenie jej wykonania, i wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku przez przyjęcie, że przypisanego mu czynu oskarżony dopuścił się działając w warunkach powrotu do przestępstwa, oraz o wydatne zaostrzenie wymierzonej mu kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania i bez grzywny.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Z załączonych akt Kp 466/62 Sądu Powiatowego w Miastku wynika, że oskarżony Mikołaj D. karany był za przestępstwo z art. 133 § 1 k.k. z 1932 r., polegające na tym, że w dniu 26 września 1962 r. w M. uderzył kilkakrotnie ręką w głowę funkcjonariusza MO Kazimierza J. w czasie, gdy ten wykonywał obowiązki służbowe. Wymierzoną mu karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia oskarżony odbył w okresie od 28 marca 1962 r. do 3 maja 1964 r., o czym świadczy opinia i zawiadomienie znajdujące się w aktach sprawy Kp 466/62 Sądu Powiatowego w Miastku.Przestępstwo z art. 133 § 1 k.k. z 1932 r. i czyn z art. 184 § 1 k.k., polegający między innymi na biciu żony, są przestępstwami podobnymi w rozumieniu art. 120 § 2 k.k., albowiem skierowane są także przeciwko temu samemu dobru chronionemu prawem, jakim jest nietykalność osobista.W tej sytuacji przypisanego w sprawie Kp 299/70 czynu oskarżony dopuścił się działając w warunkach powrotu do przestępstwa i dlatego powinien odpowiadać według zasad określonych w art. 60 § 1 k.k.Mając powyższe na uwadze oraz to, że oskarżony był ponadto karany z art. 215 § 1 i 237 § 1 k.k. z 1932 r., że nie podejmuje stałej pracy i zupełnie nie troszczy się o rodzinę oraz że nadużywa alkoholu, co wynika z opinii Komendy Powiatowej Milicji Obywatelskiej w M. z dnia 17 marca 1971 r. (ujawnionej w trybie art. 402 § 3 k.p.k.) - należy podzielić stanowisko rewizji nadzwyczajnej, iż wymierzona oskarżonemu przez Sąd Powiatowy kara jest rażąco łagodna.W tym stanie rzeczy oraz wobec treści przepisu art. 73 § 3 k.k., zakazującego stosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary wobec przestępców powracających do przestępstwa, Sąd Najwyższy zmienił odpowiednio zaskarżony wyrok i wymierzył oskarżonemu na podstawie art. 184 § 1 w związku z art. 60 § 1 k.k. karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności uznając, że dopiero ta kara osiągnie w stosunku do oskarżonego cele określone w art. 50 § 1 k.k.Uwzględniając charakter oskarżonego i jego dotychczasowe postępowanie, Sąd Najwyższy uznał za celowe orzeczenie nadzoru ochronnego i zobowiązanie oskarżonego do powstrzymania się od nadużywania alkoholu.Orzeczenie o kosztach postępowania i opłacie sądowej opiera się na przepisach art. 547 § 1 k.p.k. oraz art. 9 i 18 dekretu z dnia 23 stycznia 1947 r. o opłatach sądowych w sprawach karnych (Dz. U. Nr 19, poz. 73 z późn. zm.).
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 61/70 1971-09-06Czy w razie zastosowania art. 61 k.k. przestępca powrotny przestaje być osobą określoną w art. 60 § 1 lub 2 k.k. również w rozumieniu art. 62 i 73 § 3 k.k.?
- V KRN 172/71 1971-06-15Czy popełnienie przestępstwa z art. 184 § 1 k.k. w ciągu 5 lat po odbyciu kary pozbawienia wolności za przestępstwo podobne, uzasadnia skazanie na karę bez warunkowego zawieszenia jej wykonania i orzeczenie nadzoru ochro…
- I KRN 33/74 1974-12-02Czy przestępstwa określone w art. 184 k.k. i art. 186 k.k. są przestępstwami podobnymi w rozumieniu art. 120 § 2 k.k. w kontekście stosowania art. 60 § 1 k.k.?
- WR 218/87 1987-06-02Czy zastosowanie art. 60 § 1 k.k. w przypadku czynów skierowanych przeciwko zbliżonym rodzajowo dobrom prawnym, takich jak naruszenie nietykalności cielesnej podwładnych i naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonarius…
- VI KZP 25/84 1984-11-23Czy można uznać za działanie w warunkach art. 60 § 1 k.k. sytuację, gdy sprawca uprzednio został skazany na łączną karę 9 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym za czyn, do którego odnosi się podobieństwo przestępstwa…
Powołane przepisy
art. 184 § 1 KKart. 184 § 1art. 60 § 1 KKart. 62 § 1art. 73art. 463 § 2 KPKart. 387 pkt 1art. 133 § 1 KKart. 120 § 2 KKart. 215 § 1art. 402 § 3 KPKart. 73 § 3 KK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.