V KRN 216/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty.Sędziowie: M. Bogusławski, W. Ostrowski (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: S. Majewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mieczysława M., oskarżonego z art.. 161 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść oskarżonego rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Wadowicach z dnia 18 maja 1966 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 pkt 2, 388 § 1 k.p.k.zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary grzywny w ten sposób, że uchylił wymierzoną oskarżonemu na podstawie art. 42 § 2 k.k. grzywnę (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Wadowicach z dnia 18 maja 1966 r. Mieczysław M. został uznany za winnego tego, że w dniu 29 stycznia 1966 r. w W. nabył trzy opony samochodowe, o których na podstawie towarzyszących okoliczności, mianowicie ceny nabycia, pory i miejsca nabycia, mógł przypuszczać, że pochodzą z przestępstwa, i na mocy art. 161 k.k. został skazany na 6 miesięcy aresztu. Jednocześnie na mocy art. 42 § 2 k.k. wymierzono oskarżonemu karę 2.000 zł grzywny.Wyrok powyższy uprawomocnił się w I instancji wobec niezaskarżenia go przez strony.Od wymienionego wyżej wyroku założył Minister Sprawiedliwości rewizję nadzwyczajną na korzyść oskarżonego, zarzucając temu wyrokowi obrazę art. 42 § 2 k.k. przez skazanie oskarżonego na karę grzywny obok kary pozbawienia wolności mimo braku ku temu podstaw.Podnosząc ten zarzut, rewizja nadzwyczajna wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna i w związku z tym zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary nie mógł się ostać.Przestępstwo z art. 161 k.k. jest zagrożone alternatywnie karą aresztu lub grzywny. Wymierzając zaś karę za przestępstwo o alternatywnie zbudowanej sankcji, sąd orzekający obowiązany jest kierować się przepisem art. 57 § 2 k.k., przy czym wymierzenie jednej z kar zasadniczych przewidzianych w sankcji danego przepisu wyłącza wymierzenie innej kary zasadniczej.W tej sytuacji skazanie oskarżonego Mieczysława M. na karę grzywny obok kary aresztu byłoby sprzeczne z treścią art. 161 k.k.Brak było także podstaw do skazania oskarżonego na grzywnę na podstawie art. 42 § 2 k.k., albowiem przepis art. 42 § 2 k.k. nie może mieć zastosowania do przestępstw zagrożonych alternatywnie karą pozbawienia wolności lub grzywny.Ponadto warunkiem wymierzenia kary grzywny z art. 42 § 2 k.k. jest działanie sprawcy z chęci zysku, a więc z winy umyślnej (por. wyrok SN z dnia 23 października 1965 r. V KRN 951/65, OSNKW zesz. nr 2 z 1966 r., poz. 16), co w wypadku art. 161 k.k. nie wchodzi w rachubę.Biorąc pod uwagę poprzednią karalność oskarżonego, należy uznać, że skazanie go na karę grzywny nie byłoby celowe (art. 57 § 2 k.k.).Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.