V KRN 951/65
WyrokIzba Karna1965-10-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest orzeczenie kary grzywny obok kary aresztu za przestępstwo zagrożone alternatywnie karą aresztu lub grzywny, na podstawie art. 42 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie kary grzywny obok kary aresztu za przestępstwo zagrożone alternatywnie karą aresztu lub grzywny, na podstawie art. 42 § 2 k.k., stanowi obrazę przepisów prawa materialnego. Wskazano, że wymierzenie kary aresztu oznacza, iż sąd uznał wymierzenie grzywny za niecelowe, co wyklucza możliwość jednoczesnego skazania na grzywnę na podstawie przepisu nie mającego zastosowania w takich wypadkach.Stan faktyczny
Jerzy M. został skazany wyrokiem Sądu Powiatowego we Włocławku za przywłaszczenie znalezionego mienia na szkodę nieustalonych osób z art. 262 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 42 § 2 k.k. na karę 1 miesiąca aresztu i 200 zł grzywny. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego poprzez orzeczenie obu kar. Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części dotyczącej kary i skazał oskarżonego na grzywnę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w orzeczeniu o karze i skazał oskarżonego Jerzego M. na grzywnę w wysokości 200 zł z zamianą w razie nieuiszczenia na areszt zastępczy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty. Sędziowie: M. Budzianowski (sprawozdawca), M. Paluch.Prokurator Generalnej Prokuratury: S. Majewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jerzego M., oskarżonego z art. 262 § 3 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego we Włocławku z dnia 21 maja 1965 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1 i 4, 388 § 1, 439 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok w orzeczeniu o karze i oskarżonego Jerzego M. skazał za przypisany mu czyn na podstawie art. 262 § 3 k.k. na 200 zł grzywny z zamianą w razie nieuiszczenia jej w terminie na areszt zastępczy, przyjmując jeden dzień aresztu za równoważnik 25 zł grzywny; zasądził od oskarżonego 30 zł opłaty sądowej za obie instancje i koszty postępowania karnego.Zaskarżonym wyrokiem Jerzy M. skazany został z art. 262 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 42 § 2 k.k. na 1 miesiąc aresztu i 200 zł grzywny za przywłaszczenie znalezionego mienia na szkodę nieustalonych osób.Od tego wyroku założył rewizję nadzwyczajną na korzyść oskarżonego Minister Sprawiedliwości.Rewizja zarzuca obrazę art. 42 § 2, 57 § 2 i 262 § 3 k.k. na skutek orzeczenia - obok kary aresztu - ponadto kary grzywny na podstawie przepisu art. 42 § 2 k.k. i w konkluzji wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i skazanie Jerzego M. z art. 262 § 3 k.k. na karę grzywny.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd: Rację ma rewizja nadzwyczajna, która kwestionuje zasadność wyroku w orzeczeniu o karze. Istotnie bowiem, wymierzenie oskarżonemu Jerzemu M. za przestępstwo z art. 262 § 3 k.k. i kary aresztu, i kary grzywny nastąpiło z obrazą wskazanych w rewizji przepisów prawa materialnego.Przepis art. 262 § 3 k.k. przewiduje karę aresztu do 6 miesięcy lub grzywny.Stosownie do art. 57 § 2 k.k. - jeżeli ustawa daje sądowi możność wyboru między karą pozbawienia wolności a grzywną - sąd wymierza karę pozbawienia wolności tylko wtedy, gdy skazanie na grzywnę nie byłoby celowe.Wymierzenie z art. 262 § 3 k.k. kary aresztu oznacza, że sąd uznał wymierzenie grzywny za niecelowe. W tych warunkach niekonsekwentne, a nawet niedopuszczalne było skazanie oskarżonego za ten sam czyn na grzywnę na podstawie art. 42 § 2 k.k., który nie ma zastosowania do przestępstw zagrożonych alternatywnie karą pozbawienia wolności lub grzywny. Uznanie bowiem celowości wymierzenia grzywny wyłącza w takich wypadkach możliwość skazania na karę aresztu.Wobec niewielkiej wartości znalezionego i przywłaszczonego mienia oraz ze względu na to, że Jerzy M., który nie był poprzednio karany, odbywa obecnie zasadniczą służbę wojskową, uznać należy, że bardziej celowe jest skazanie go na grzywnę niż na krótkoterminową karę aresztu.Z powyższych względów, podzielając wywody rewizji nadzwyczajnej, należało zaskarżony wyrok skorygować zgodnie z jej wnioskiem, mając na uwadze przy wymiarze kary grzywny wymienione wyżej okoliczności oraz wartość przedmiotu przywłaszczenia.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 216/67 1967-03-22Czy możliwe jest orzeczenie kary grzywny obok kary aresztu za przestępstwo z art. 161 k.k., a także czy art. 42 § 2 k.k. może mieć zastosowanie do przestępstw zagrożonych alternatywnie karą pozbawienia wolności lub grzyw…
- VI KO 16/62 1962-08-16Czy przy skazaniu z art. 215 § 2 k.k. na karę aresztu można w trybie art. 42 § 3 k.k. wymierzyć grzywnę?
- II KK 331/19 2020-07-09Czy sąd może orzec karę grzywny obok kary ograniczenia wolności w przypadku przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 37a k.k.?
- V KRN 177/67 1967-06-29Czy sąd jest zobowiązany do wymierzenia kary grzywny obok kary pozbawienia wolności, gdy sprawca osiągnął korzyść majątkową z przestępstwa i nie wynagrodził wyrządzonej szkody, zgodnie z art. 42 § 2 k.k.?
- V KRN 216/70 1970-07-21Czy możliwe jest orzeczenie kary grzywny obok kary ograniczenia wolności na podstawie art. 36 § 3 k.k. w związku z art. 199 § 2 k.k.?
Powołane przepisy
art. 262 § 3 KKart. 394art. 42 § 2 KKart. 42 § 2art. 57 § 2 KK§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.