V KRN 230/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kubec (sprawozdawca). Sędziowie: J. Matysiak, K. Wagner.Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Feliksy K. o wydanie wyroku łącznego, z powodu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 13 lutego 1970 r., utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Powiatowego w Zamościu z dnia 25 października 1969 r.,1) zmienił powyższe orzeczenia w ten sposób, że uznał, iż darowana z mocy ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) kara jednego roku więzienia, orzeczona za przestępstwo z art. 1 § 1 w związku z art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) wyrokiem Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 31 marca 1969 r., ulegała na podstawie art. 66 k.k. połączeniu z karą 1 roku i 6 miesięcy więzienia, orzeczoną za przestępstwo z art. 1 § 1 w związku z art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. wyrokiem Sądu Powiatowego w Zamościu z dnia 16 kwietnia 1969 r. Kp 244/69; zaliczył na poczet tej ostatniej kary 1 roku i 6 miesięcy więzienia okres pozbawienia wolności w sprawie IV Kp 376/69 Sądu Powiatowego w Lublinie;2) kosztami związanymi z rewizją nadzwyczajną obciążył Skarb Państwa.Uzasadnienie faktyczneFeliksa K. z domu P. została skazana prawomocnymi wyrokami:- Sądu Powiatowego w Lublinie z dnia 31 marca 1969 r. sygn. akt IV Kp 376/69 za przestępstwo popełnione w czasie od 11 do 13 października 1968 r., na podstawie art. 1 § 1 w związku z art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), na karę 1 roku więzienia i 500 zł grzywny oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 2;- Sądu Powiatowego w Zamościu z dnia 16 kwietnia 1969 r. sygn. akt Kp 244/69 za przestępstwo popełnione w czasie od września do października 1968 r., na podstawie art. 1 § 1 w związku z art. 6 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), na karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia, 2.000 zł grzywny oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat dwóch.W dniu 21 kwietnia 1969 r. oskarżona wystąpiła z wnioskiem do Sądu Powiatowego w Lublinie o wymierzenie jej w obu powyższych sprawach kary łącznej.W tym czasie postanowieniem z dnia 23 lipca 1969 r. Sąd Wojewódzki w Lublinie sygn. akt Kow/A/I/43/69 darował, na podstawie ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151), orzeczoną wobec oskarżonej Feliksy K. wyrokiem Sądu Powiatowego w Lublinie w sprawie IV Kp 376/69 karę 1 roku więzienia, którą oskarżona rozpoczęła już odbywać w dniu 5 lipca 1969 r., oraz karę grzywny (karty 48 - 50 akt nr IV Kp 376/69, ujawnione w trybie art. 402 § 3 k.p.k.).W związku z tym Sąd Powiatowy w Zamościu, rozpatrując wspomniany wyżej wniosek oskarżonej o wymierzenie jej kary łącznej, postanowieniem z dnia 25 października 1969 r. Kp 604/69 odmówił wydania wyroku łącznego. Postanowienie to Sąd Wojewódzki w Lublinie wyrokiem z dnia 13 lutego 1970 r. sygn. akt V Kr 102/70 utrzymał w mocy.Oba te orzeczenia (z dnia 25 października 1969 r. i z dnia 13 lutego 1970 r.) zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prokurator Generalny PR., zarzucając obrazę art. 72 k.k. przez odmowę wydania wyroku łącznego w sprawie oskarżonej Feliksy K., skazanej prawomocnymi wyrokami Sąd Powiatowego w Lublinie w sprawie IV Kp 376/69 i Sądu Powiatowego w Zamościu w sprawie Kp 244/69, pomimo istnienia warunków przewidzianych w tym przepisie oraz wnosząc zarazem o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Zamościu w celu orzeczenia kary łącznej zgodnie z wnioskiem oskarżonej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.1. Wskutek odmowy orzeczenia przez Sąd kary łącznej oskarżonej Feliksie K. nie został jej zaliczony okres odbywania przez nią kary z wyroku Sądu Powiatowego w Lublinie (IV Kp 376/69) w czasie od 5 do 24 lipca 1969 r. na poczet pozostałej do odbycia kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z wyroku Sądu Powiatowego w Zamościu (która nie podlega darowaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii w związku z wyłączeniem przewidzianym w art. 7 pkt 9 cytowanej ustawy).Odmowa więc wydania wyroku łącznego jest dla oskarżonej niekorzystna, bo stawia ją w sytuacji gorszej od tej, w jakiej by się znalazła, gdyby nie zastosowano względem niej dobrodziejstwa amnestii.2. Jak wynika z uzasadnień zaskarżonych orzeczeń, odmowa wydania wyroku łącznego spowodowana została tym, że oba sądy zajęły stanowisko, iż w związku z darowaniem - na zasadzie powołanej ustawy o amnestii - kary orzeczonej wobec oskarżonej Feliksy K. wyrokiem Sądu Powiatowego w Lublinie (IV Kp 376/69) odpadła potrzeba wydania wyroku łącznego.Stanowisko to nie jest słuszne.Co się tyczy kary pozbawienia wolności, tą łączyć można tylko te kary, które podlegają wykonaniu, chociażby niektóre z nich były już częściowo lub w całości wykonane (art. 72 k.k.). Dlatego też nie można utworzyć łącznej kary pozbawienia wolności, jeżeli niektóre z poszczególnych kar zostały orzeczone z warunkowym zawieszeniem ich wykonania (OSN zesz. IV z 1960 r., poz. 51) albo darowane z mocy amnestii, co mogłoby zresztą być krzywdzące dla sprawcy, gdyby np. kara darowana na mocy amnestii była wyższa od kary ulegającej wykonaniu.Jednakże - jak to już nie raz podnosił Sąd Najwyższy (por. np. OSNKW zesz. 7 z 1968 r., poz. 77) - łączność kar dotyczy nie tylko kar zasadniczych i dodatkowych, ale również innych składników wyroku, do których należy orzeczenie o zaliczeniu na poczet kary okresu tymczasowego aresztowania i kary dotychczas odbytej. Fakt, że jedna z poszczególnych kar, na poczet której zaliczony był okres tymczasowego aresztowania albo częściowo lub całkowicie odbyta, uległa następnie darowaniu z amnestii, nie może pogorszyć sytuacji skazanego. W wypadku takim, jeżeli poszczególne kary ulegałyby na podstawie art. 66 k.k. połączeniu, nie zachodzi wprawdzie możliwość utworzenia łącznej kary pozbawienia wolności obejmującej karę darowaną z amnestii, jednakże zachodzi potrzeba - w rozumieniu art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) - wydania wyroku łącznego w celu zaliczenia na poczet ulegającej wykonaniu kary pozbawienia wolności okresu tymczasowego aresztowania lub odbywania kary darowanej z mocy amnestii.Z tych względów należało rewizję nadzwyczajną co do zasady uznać za słuszną.3. Wniosek rewizji nadzwyczajnej zmierzał do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w celu orzeczenia przez Sąd Powiatowy kary łącznej. Zdaniem Sądu Najwyższego taka potrzeba nie zachodzi, gdyż na podstawie zebranego materiału jest możliwe merytoryczne rozstrzygnięcie w instancji rewizyjnej, nie istnieje zaś obawa niekorzystnego dla oskarżonej pozbawienia jej toku instancji, skoro w sprawie niniejszej -- odmiennie niż przy typowym łączeniu kar - odpada problem wyboru między kumulacją a absorpcją i nie wchodzi w rachubę inna możliwość prócz zaliczenia okresu pozbawienia wolności w sprawie IV Kp 376/69 Sądu Powiatowego w Lublinie na poczet kary orzeczonej w sprawie Kp 244/69 Sądu Powiatowego w Zamościu.