V KRN 234/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Cz. Łukaszewicz.Sędziowie SN: Cz. Gajewski, H. Kwaśny (spraw.)Przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej St. Kołodzieja.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna po rozpoznaniu w dniu 8 maja 1985 r. sprawy Н. М. oskarżonej z art. 241 § 2 k.k. z powodu rewizji nadzwyczajnej, wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonej (Nr BSU Rn 1420/84/38/ od wyroku Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 20 września 1934 r. sygn. II K (...)/84I.zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uznaje oskarżoną winną popełnienia przestępstwa zarzucanego jej aktem oskarżenia i na zasadzie art. 241 § 1 k.k. wymierza jej karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 (trzech) lat na podstawie art. 73 § 1 k.k., a na zasadzie art. 75 § 1 k.k. wymierza karę grzywny w wysokości 100.000 (sto tysięcy) złotych z zamianą w razie nieuiszczenia jej w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności przyjmując jeden dzień tej kary za równoważny grzywnie 500 zł z równoczesnym zaliczeniem na podstawie art. 83 § 3 k.k. na poczet orzeczonej grzywny okresu tymczasowego aresztowania od dnia 18 maja 1983 r. do dnia 25 maja 1983 r. przyjmując jeden dzień aresztu za równoważny grzywnie w kwocie 500 zł.II.zasądza od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa opłaty za wszystkie instancje w kwocie 13.600 zł oraz koszty postępowania związane z rozpoznawaniem rewizji nadzwyczajnej.Uzasadnienie faktyczneProkurator Rejonowy w Ś. oskarżył Н. M. o dokonanie przestępstwa przewidzianego w art. 241 § 1 k.k. polegającego na tym, że:"w dniu 15 maja 1981 r. w Ś. wręczyła 4.000 zł funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej J. U. w zamian za odstąpienie od złożenia wniosku do Kolegium Karno-Administracyjnego za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwym".Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 20 września 1964 r. sygn. II K. (...)/64 uznał oskarżoną za winną popełnienia zarzucanego jej czynu z tym, że przyjmując wypadek mniejszej wagi na podstawie art. 241 § 2 k.k. i 36 § 3 k.k. skazał ją na karę grzywny w wysokości 50.000 zł.Wyrok powyższy w związku z odstąpieniem przez strony od złożenia wniosku o doręczenie jego odpisu wraz z uzasadnieniem, uprawomocnił się w dniu 26. września 1984 r.Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej rewizją nadzwyczajną zaskarżył powyższy wyrok w całości na niekorzyść H. M. i zarzucając mu obrazę art. 241 § 2 k.k. polegającą na błędnym przyjęciu, że czyn oskarżonej stanowi wypadek mniejszej wagi, o którym mowa w przepisie mimo, że sprzeciwiały się temu okoliczności przedmiotowe tego czynu, а zwłaszcza wręczenie przez oskarżoną (po spożyciu alkoholu) korzyści majątkowej pełniącemu obowiązki służbowe funkcjonariuszowi MO w celu skłonienia go do ukrycia popełnionego wykroczenia i nie złożenia wniosku do Rejonowego Kolegium ds. Wykroczeń o ukaranie jej za prowadzenie pojazdu w stanie wskazującym na użycie alkoholu, oraz nagminność tego rodzaju przestępstw w ostatnia czasie na terenie całego kraju, wnosi o zmianę wyroku Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 20 września 1984 r., sygn. II K. (...)/84 przez skazanie oskarżonej na podstawie art. 241 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat oraz wymierzenie jej na podstawie art. 36 § 3 k.k. grzywny w wysokości 100.000 zł.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Rewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego PRL jest całkowicie zasadna.Z zebranych na rozprawie przed Sądem Rejonowym dowodów wynika, że H. M. w dniu 15 maja 1983 r. dopuściła się wykroczenia przewidzianego w art. 87 § 1 i 94 § 1 w zw. z art. 9 § 1 kodeksu wykroczeń (ustawa z 20 maja 1971 r., Dz.U. Nr 12/71, poz. 114 z późn. zm.) polegającego na tym, że prowadziła na drodze publicznej w stanie wskazującym na użycie alkoholu i bez równoczesnego posiadania uprawnień (prawa jazdy) samochód, marki "Polonez" (akta Rejonowego Kolegium ds. Wykroczeń, nr (...)/83).W takiej sytuacji została zatrzymana przez pełniącego obowiązki służbowe funkcjonariusza MO chorążego J. U. i doprowadzona do Komendy Miejskiej MO w Ś. Tam J. U. dokonał czynności wstępnych zamierzających do ukarania oskarżonej przez właściwe Kolegium ds. Wykroczeń (k. 3) za popełnienie wykroczenia.Po sporządzeniu powyższego wniosku i przed nadaniem mu biegu oskarżona H. М. dopuściła się kolejnego czynu sprzecznego z prawem bowiem w celu skłonienia do zaniechania dalszych czynności urzędowych wręczyła funkcjonariuszowi MO J. U. kwotę 4.000 zł. Okoliczności dopuszczenia się tego przestępstwa nie pozwali na potraktowanie przypisanego jej czynu jako wypadku mniejszej wagi, o którym mowa w art. 241 § 2 k.k.Za stanowiskiem takim przemawia oprócz wymienionych wyżej okoliczności nadto szczególna zuchwałość oskarżonej, która uznała że każdą sprawę można załatwić w drodze wręczenia łapówek (za czym przemawia jej pytanie "za mało"?) oraz nagminność tego rodzaju przestępstw odnotowanych w ostatnim czasie na terenie całego kraju.Z tych wszystkich względów skorygowano ocenę prawną czynu oskarżonej, przyjmując iż działaniem swoim wyczerpała ona znamiona przestępstwa określonego w art. 241 § 1 k.k. Na podstawie tego też przepisu, uwzględniając wszystkie istniejące w sprawie okoliczności podmiotowe i przedmiotowe, wymierzono jej stosowną karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.W celu wzmożenia jednak dolegliwości oraz urealnienia jej zadań w zakresie zapobiegawczym i wychowawczym zwłaszcza, że przestępstwo którego się dopuściła jest wysoce szkodliwa społecznie, wymierzono jej stosunkowo wysoką karę grzywny.Karę grzywny wymierzono na zasadzie art. 75 § 1 k.k. a nie art. 36 § 3 jak domagał się skarżący w rewizji nadzwyczajnej. Wręczenie tzw. "łapówki" nie świadczy samo przez się o tym, że sprawca chciał сzу też miał na celu osiągnięcie korzyści majątkowej. W takich przypadkach, gdy sprawca tego przestępstwa osiąga nawet w związku ze swym czynem pewną korzyść majątkową, podstawa do wymierzenia mu grzywny przewidzianej w art. 36 § 3 k.k. zachodzi tylko w tym wypadku, gdy zostanie ustalone, że przysporzenie korzyści majątkowej dla siebie lub innej osoby było celem jego działania (por. uchawała pełnego składu Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 1980 r. VII KZP 41/78). W konkretnym przypadku, co niezbicie wynika z zebranych dowodów, celem oskarżonej było uniknięcie kłopotów związanych z faktem prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości a nie osiągnięcie korzyści majątkowej.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.