V KRN 803/67

WyrokIzba Karna1967-11-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czyn polegający na uderzeniu pracownika poczty w czasie pełnienia obowiązków służbowych powinien być kwalifikowany z art. 239 § 1 k.k. (naruszenie nietykalności cielesnej) czy z art. 133 § 1 k.k. (napaść na urzędnika)?
Ratio decidendi
Pracownicy przedsiębiorstwa państwowego Polska Poczta, Telegraf i Telefon korzystają z ochrony prawnej przewidzianej w przepisach prawa karnego dla urzędników na podstawie art. 53 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o łączności. Uderzenie pracownika poczty w czasie pełnienia obowiązków służbowych, które spowodowało obrażenia, powinno być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 133 § 1 k.k., a nie z art. 239 § 1 k.k.
Stan faktyczny
Oskarżony Andrzej W. uderzył ręką w twarz Bronisława J., doręczyciela pocztowego, w czasie pełnienia przez niego obowiązków służbowych. W wyniku uderzenia Bronisław J. doznał stłuczenia twarzy. Sąd Powiatowy zakwalifikował czyn z art. 239 § 1 k.k. i skazał oskarżonego na grzywnę. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając wadliwą kwalifikację czynu i domagając się zastosowania art. 133 § 1 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Limanowej do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kotowski (sprawozdawca).Sędziowie: E. Binkiewicz, W. Ostrowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: S. Majewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Andrzeja W., oskarżonego z art. 239 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej na niekorzyść oskarżonego przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego w Limanowej z dnia 9 czerwca 1967 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 pkt 2 i 388 § 1 k.p.k.zaskarżony wyrok uchylił i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w Limanowej do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneAkt oskarżenia zarzucał Andrzejowi W., że w dniu 9 lutego 1967 r. w M. uderzył ręką w twarz Bronisława J., naruszając w ten sposób jego nietykalność cielesną, tj. dopuszczenie się czynu z art. 239 § 1 k.k.Sąd Powiatowy w Limanowej wyrokiem z dnia 9 czerwca 1967 r. uznał oskarżonego Andrzeja W. za winnego zarzucanego mu czynu i skazał go na zasadzie art. 239 § 1 k.k. na 500 zł grzywny.Wyrok powyższy uprawomocnił się wobec niezaskarżenia go przez strony.Od powyższego wyroku rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego założył w dniu 19 września 1967 r. Prokurator Generalny PRL. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Powiatowemu w Limanowej, rewizja nadzwyczajna zarzucała zaskarżonemu wyrokowi obrazę przepisów prawa materialnego przez wadliwe zakwalifikowanie czynu oskarżonego z art. 239 § 1 k.k., pomimo że działanie oskarżonego, polegające na czynnej napaści na doręczyciela pocztowego Bronisława J. w czasie pełnienia przez niego obowiązków służbowych, zawierało znamiona przestępstwa z art. 133 § 1 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego pierwszej instancji wynika, że oskarżony umyślnie uderzył ręką w twarz Bronisława J., doręczyciela pocztowego, w czasie pełnienia przez niego obowiązków służbowych, mianowicie gdy przybył on na teren zabudowań oskarżonego w celu doręczenia mu czasopism.Wskutek zadanego mu przez oskarżonego uderzenia Bronisław J. doznał stłuczenia twarzy w okolicy kości jarzmowej lewej (zaświadczenie lekarskie).Słuszny jest pogląd rewizji nadzwyczajnej, że pracownikom Polskiej Poczty, Telegrafu i Telefonu przysługuje ochrona prawna przewidziana dla urzędników. Podstawą tego poglądu nie może jednak być przepis § 39 rozporządzenia z dnia 1 stycznia 1934 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 25), natomiast stwierdzić trzeba, że pracownikom Polskiej Poczty, Telegrafu i Telefonu przysługuje ochrona prawna przewidziana w przepisach prawa karnego dla urzędników na podstawie art. 53 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. (Dz. U. Nr 8, poz. 48).Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o łączności (Dz. U. Nr 8, poz. 48) w art. 53 stanowi, że pracownicy przedsiębiorstwa państwowego Polska Poczta, Telegraf i Telefon korzystają z ochrony prawnej przewidzianej w przepisach prawa karnego dla urzędników. Ustawa ta zmieniła prawo do ochrony pracowników Polskiej Poczty, Telegrafu i Telefonu, jakie poprzednio przysługiwało im z mocy § 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 stycznia 1934 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 25). Z tego bowiem przepisu rozporządzenia o stosunku służbowym pracowników państwowego przedsiębiorstwa Polska Poczta, Telegraf i Telefon, istniejącego już od dłuższego czasu przed dniem wydania cytowanej ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o łączności, wynikało, że ochrona prawna, przewidziana w ustawie karnej dla urzędników, przysługuje pracownikom Polskiej Poczty, Telegrafu i Telefonu przy pełnieniu służby. Natomiast art. 53 cytowanej ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. nadaje pracownikom PPTT pełną ochronę prawną przewidzianą w przepisach prawa karnego dla urzędników nie tylko przy pełnieniu służby, tj. przy wykonywaniu czynności służbowych.Art. 52 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o łączności stanowi, że stosunek służbowy pracowników PPTT normuje odrębna ustawa. Ustawa taka nie została dotychczas wydana i w myśl art. 66 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. do czasu jej wydania zachowały moc przepisy cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 stycznia 1934 r. regulujące stosunek służbowy pracowników PPTT (jeżeli - rzecz prosta - nie zostały zmienione przez ustawę z dnia 31 stycznia 1961 r.). Ponieważ art. 53 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o łączności (Dz. U. Nr 8, poz. 48) wyraźnie rozszerzył prawa pracowników PPTT do ochrony prawnej przewidzianej dla urzędników w przepisach prawa karnego, przeto należało uznać, że podstawą ochrony prawnej pracowników PPTT przewidzianej w przepisach prawa karnego dla urzędników jest przepis art. 53 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. (Dz. U. Nr 8, poz. 48), a nie przepis § 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 stycznia 1934 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 25), na który powołuje się rewizja nadzwyczajna. Przepis ten bowiem został przez przepis art. 53 cytowanej ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. zmieniony w istotny sposób, jakkolwiek nie został wyraźnie derogowany.Uznając więc, że Bronisław J. korzystał z ochrony prawnej przewidzianej w przepisach prawa karnego dla urzędników, jako pracownik PPTT, należy stwierdzić, że Sąd Powiatowy powinien był, po uprzedzeniu oskarżonego Andrzeja W. w myśl art. 324 § 2 k.p.k. o możliwości zakwalifikowania zarzucanego mu czynu pod surowszy przepis karny, zakwalifikować ten czyn z art. 133 § 1 k.k. Ponieważ jednak Sąd Powiatowy wskutek obrazy przepisów prawa materialnego wymierzył oskarżonemu karę, jakiej nie mógł wymierzyć na podstawie właściwego przepisu art. 133 § 1 k.k., przeto Sąd Najwyższy uznał wniosek rewizji nadzwyczajnej za zasadny i nie mogąc poprawić błędnej kwalifikacji czynu w myśl art. 387 k.p.k., orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 239 § 1 KKart. 394art. 133 § 1 KKart. 53Art. 52 ust. 1art. 66 ust. 2art. 324 § 2 KPKart. 387 KPK§ 1§ 39§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.