V K 692/62
WyrokIzba Karna1963-03-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynna napaść na kontrolera MPK, polegająca na uderzeniu go i kopaniu, powinna być kwalifikowana z art. 133 § 1 k.k. i rozpoznana w trybie zwyczajnym, a nie przyspieszonym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czynna napaść na kontrolera MPK, polegająca na uderzeniu go i kopaniu, powinna być kwalifikowana z art. 133 § 1 k.k. i rozpoznana w trybie zwyczajnym, a nie przyspieszonym. Kontroler MPK, podobnie jak konduktor, podlega wzmożonej ochronie prawnej. Rozpoznanie sprawy w trybie przyspieszonym było obrazą przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Jan M. został oskarżony o uderzenie i kopanie kontrolera MPK. Sąd Powiatowy skazał go z art. 133 § 1 k.k. w trybie przyspieszonym. Sąd Wojewódzki utrzymał wyrok, zmieniając kwalifikację na art. 239 § 1 k.k. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając błędy w kwalifikacji czynu i trybie postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił oba zaskarżone wyroki i przekazał sprawę Prokuratorowi Powiatowemu dla miasta Wrocławia celem przeprowadzenia właściwego postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Czajkowski.Sędziowie: J. Matysiak, F. Szeliński (sprawozdawca).Prokurator: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana M. oskarżonego z art. 237 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 14 maja 1962 r. oraz od wyroku Sądu Powiatowego dla miasta Wrocławia z dnia 15 stycznia 1962 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 pkt 2, 388 § 1 i 2 k.p.k.,uchylił oba zaskarżone wyroki i sprawę przekazał Prokuratorowi Powiatowemu dla miasta Wrocławia celem przeprowadzenia właściwego postępowania.Jan M., zatrzymany w dniu 15 stycznia 1962 r. przez pogotowie milicyjne za uderzenie pięścią w twarz i pokopanie kontrolera MPK w W. Jana M., został pociągnięty do odpowiedzialności karnej w trybie postępowania przyspieszonego, przewidzianego w art. 6 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo. Sąd Powiatowy dla miasta Wrocławia wyrokiem z dnia 15 stycznia 1962 r. skazał Jana M. z art. 133 § 1 k.k. na cztery miesiące aresztu za to, że dnia 13 stycznia 1962 r. w W. w budce tramwajowej dopuścił się czynnej napaści na kontrolera MPK Jana M., bijąc go ręką w twarz, kopiąc i szarpiąc się z nim.Wyrok ten zaskarżył Prokurator Powiatowy dla miasta Wrocławia, domagając się uchylenia go i przekazania sprawy prokuratorowi, w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego.Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 maja 1962 r. utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, poprawiając kwalifikację czynu oskarżonego Jana M. z art. 133 § 1 k.k. na art. 239 § 1 k.k.Od powyższych wyroków założył rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL, zarzucając: wyrokowi Sądu Powiatowego - obrazę przepisu art. 6 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo, polegającą na niesłusznym rozpoznaniu sprawy oskarżonego Jana M. w trybie postępowania przyspieszonego przewidzianego tym przepisem, gdy tymczasem sprawa o przestępstwo z art. 133 § 1 k.k. postępowaniu takiemu nie podlega, a wyrokowi Sądu Wojewódzkiego - obrazą przepisów prawa materialnego, polegającą na niesłusznym przyjęciu kwalifikacji prawnej z art. 239 § 1 k.k. zamiast prawidłowej kwalifikacji z art. 133 § 1 k.k.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie obu zaskarżonych wyroków i przekazanie sprawy Prokuratorowi Powiatowemu dla miasta Wrocławia celem przeprowadzenia dochodzenia i sporządzenia aktu oskarżenia.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Oba zaskarżone wyroki, jako wydane z obrazą przepisów prawa materialnego, podlegają uchyleniu.Sąd Powiatowy, rozpatrując sprawę w trybie przyspieszonym przewidzianym w art. 6 ustawy z dnia 22 maja 1958 r., z chwilą dopatrzenia się w czynie zarzuconym Janowi M. przestępstwa z art. 133 § 1 k.k., a nie z art. 237 k.k., powinien był, zgodnie z treścią art. 6 § 4 tejże ustawy z dnia 22 maja 1958 r., skierować sprawę do postępowania zwykłego i przekazać ją oskarżycielowi publicznemu w celu przeprowadzenia dochodzenia. Tego rodzaju bowiem przestępstwo nie podlega postępowaniu przyspieszonemu.Tymczasem Sąd I instancji z obrazą art. 6 cytowanej ustawy z dnia 22 maja 1958 r. wydał wyrok skazujący Jana M. z art. 133 § 1 k.k., wymierzając mu przy tym karę nie przewidzianą w tym przepisie prawa - poniżej ustawowego minimum.Sąd Wojewódzki oczywiście błędnie zmienił kwalifikację czynu oskarżonego (Sąd Powiatowy przyjął art. 133 § 1 k.k.), dopatrując się w nim jedynie znamion przestępstwa z art. 239 § 1 k.k. i wyrażając przy tym niesłuszny pogląd, że Jan M. jako kontroler MPK nie korzysta ze wzmożonej ochrony prawnej przewidzianej w rozdziale XXI k.k.Zgodnie z przyjętym orzecznictwem Sądu Najwyższego (uchwała z dnia 28 czerwca 1962 r. VI KO 68/60) konduktor MPK podlega wzmożonej ochronie prawnej. Tym bardziej więc musi jej podlegać kontroler MPK, który nadzoruje i kontroluje pracę funkcjonariuszy komunikacji miejskiej.Przyjęcie przez Sąd II instancji kwalifikacji prawnej z art. 239 § 1 k.k. nastąpiło zatem z obrazą przepisów prawa materialnego, gdyż czyn oskarżonego powinien być zakwalifikowany z art. 133 § 1 k.k.Z powyższych względów zachodzi konieczność uchylenia obu zaskarżonych wyroków (art. 383 pkt 2 k.p.k.). Skoro zaś postępowanie przeciwko Janowi M. o przestępstwo z art. 133 § 1 k.k. powinno się toczyć w trybie zwykłym, a nie przyspieszonym, to jest rzeczą konieczną - na podstawie przepisu art. 388 § 2 k.p.k. w związku z art. 6 § 4 cytowanej ustawy z dnia 22 maja 1958 r. - przekazanie sprawy Prokuratorowi Powiatowemu dla miasta Wrocławia w celu przeprowadzenia dochodzenia i sporządzenia aktu oskarżenia zgodnie z wnioskiem niniejszej rewizji nadzwyczajnej.
Powiązane orzeczenia
- II K 692/62 1963-03-21Czy czyn polegający na napaści na kontrolera MPK, zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 133 § 1 k.k., podlega postępowaniu przyspieszonemu przewidzianemu w art. 6 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzi…
- Rw 112/68 1968-02-29Czy czynna napaść na kontrolera społecznego komunikacji miejskiej, który działał w ramach swoich obowiązków, może być kwalifikowana jako przestępstwo z art. 133 § 1 k.k. w związku z art. 1 ustawy o zaostrzeniu odpowiedzi…
- I K 699/53 1954-01-13Czy znieważenie i napaść na strażnika SOK, który zdał służbę 20 minut wcześniej, ale nadal przebywał na terenie dworca PKP i podjął interwencję wobec chuligańskiego zachowania, może być uznane za przestępstwo popełnione…
- I K 669/53 1954-01-13Czy znieważenie i napaść na strażnika SOK, który zdał służbę 20 minut wcześniej, ale nadal przebywał na terenie dworca PKP i podjął interwencję wobec chuligańskiego zachowania, może być uznane za przestępstwo popełnione…
- IV KR 187/84 1984-08-28Czy czynna napaść na funkcjonariusza publicznego, polegająca na zamachu ręką w celu uderzenia, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 234 § 1 k.k., nawet jeśli uderzenie nie nastąpiło z powodu uchylenia się pokrzywdzonego…
Powołane przepisy
art. 237 KKart. 394art. 6art. 133 § 1 KKart. 239 § 1 KKart. 6 § 4art. 383 pkt 2 KPKart. 388 § 2 KPK§ 1§ 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.