II K 692/62

WyrokIzba Cywilna1963-03-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czyn polegający na napaści na kontrolera MPK, zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 133 § 1 k.k., podlega postępowaniu przyspieszonemu przewidzianemu w art. 6 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że oba zaskarżone wyroki zostały wydane z obrazą przepisów prawa materialnego. Przestępstwo z art. 133 § 1 k.k. nie podlega postępowaniu przyspieszonemu przewidzianemu w art. 6 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. W przypadku dopatrzenia się w czynie znamion tego przestępstwa, sąd powinien był skierować sprawę do postępowania zwykłego i przekazać ją oskarżycielowi publicznemu celem przeprowadzenia dochodzenia. Sąd Wojewódzki błędnie zmienił kwalifikację czynu na art. 237 § 1 k.k., uznając, że kontroler MPK nie korzysta ze wzmożonej ochrony prawnej.
Stan faktyczny
Jan M. został zatrzymany za napaść na kontrolera MPK. Sąd Powiatowy skazał go z art. 133 § 1 k.k. w trybie postępowania przyspieszonego. Sąd Wojewódzki utrzymał wyrok w mocy, poprawiając kwalifikację czynu na art. 239 § 1 k.k. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego w obu wyrokach.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił oba zaskarżone wyroki i przekazał sprawę Prokuratorowi Powiatowemu dla miasta Wrocławia celem przeprowadzenia właściwego postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana M. oskarżonego z art. 237 k.k. po rozpoznaniu założonej, przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej, od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 14 mają 1962 r., oraz Sądu Powiatowego dla miasta Wrocławia z dnia 15 stycznia 1962 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 pkt 2, 388 § 1 i 2 k.p.k., uchylił oba zaskarżone wyroki i sprawę przekazał Prokuratorowi Powiatowemu dla miasta Wrocławia celem przeprowadzenia właściwego postępowania.Uzasadnienie faktyczneJan M. zatrzymany w dniu 15 stycznia 1962 r. przez pogotowie milicyjne za uderzenie pięścią w twarz i pokopanie kontrolera, MPK w W. - Jana M. został pociągnięty do odpowiedzialności karnej w trybie postępowania przyspieszanego, przewidzianego w art. 6 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo. Sąd Powiatowy dla miasta Wrocławia (wyrokiem z dnia 15 stycznia 1962 r. skazał Jana M. z art. 133 § 1 k.k. na cztery miesiące aresztu za to, że dnia 13 stycznia 1962 r. w W., w budce tramwajowej dopuścił się czynnej napaści ma kontrolera MPK Jana M. bijąc go ręką w twarz, kopiąc i szarpiąc się z nim.Wyrok ten zaskarżył Prokurator Powiatowy dla miasta Wrocławia, domagając się uchylenia go i przekazania sprawy prokuratorowi, celem uzupełnienia postępowania przygotowawczego.Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 maja 1962 r. utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, poprawiając kwalifikację czynu przypisanego oskarżonemu M. z art. 133 § 1 k.k. na art. 239 § 1 k.k.Od powyższych wyroków założył rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL zarzucając wyrokowi Sądu Powiatowego obrazę przepisu art. 6 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzaniu odpowiedzialności za chuligaństwo, polegającą na niesłusznym rozpoznaniu sprawy oskarżonego Jana M. w trybie postępowania przyśpieszonego, przewidzianego tym przepisem, podczas gdy sprawa o przestępstwo z art. 133 § 1 k.k. postępowaniu takiemu nie podlega, a wyrokowi Sądu Wojewódzkiego - obrazę przepisów prawa materialnego, polegającą na niesłusznym przyjęciu kwalifikacji z art. 239 § 1 k.k. zamiast prawidłowej kwalifikacji z art. 133 § 1 k.k.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie obu zaskarżonych wyroków i przekazanie sprawy Prokuratorowi Powiatowemu dla miasta Wrocławia celem przeprowadzenia dochodzenia i sporządzenia aktu oskarżenia.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Oba zaskarżone wyroki - jako wydane z obrazą przepisów prawa materialnego - wymagają uchylenia.Sąd Powiatowy rozpatrując sprawę w trybie przyspieszonym, przewidzianym w art. 6 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. z chwilą dopatrzenia się w czynie zarzuconym Janowi M. przestępstwa z art. 133 § 1 k.k. - a nie z art. 237 k.k. - powinien był zgodnie z treścią art. 6 § 4 tejże ustawy z dnia 22 maja 1958 r. skierować sprawę do postępowania zwykłego i przekazać ją oskarżycielowi publicznemu, celem przeprowadzenia dochodzenia. Tego rodzaju bowiem przestępstwo nie podlega postępowaniu przyspieszonemu.Tymczasem Sąd I instancji z obrazą art. 6 cytowanej ustawy z dnia 22 maja 1958 r. wydał wyrok skazujący Jama M. z art. 133 § 1 k.k. wymierzając mu przy tym karę nie przewidzianą tym przepisem prawa, poniżej ustawowego minimum.Sąd Wojewódzki oczywiście błędnie zmienił kwalifikację czynu oskarżonego (Sąd Powiatowy przyjął art. 133 § 1 k.k.) dopatrując się w nim jedynie znamion przestępstwa z art. 237 § 1 k.k. i wyrażając przy tym niesłuszny pogląd, że Jan M. jako kontroler MPK nie korzysta ze wzmożonej ochrony prawnej, przewidzianej w rozdziale XXI KKPrzyjęcie przez Sąd II instancji kwalifikacji prawnej z art. 239 § 1 k.k. nastąpiło zatem z obrazą przepisów prawa materialnego, gdyż czyn oskarżonego winien być zakwalifikowany z art. 133 § 1 k.k.Z powyższych względów zachodzi konieczność uchylenia obu zaskarżonych wyroków (art. 383 pkt 1 k.p.k.). Skoro zaś postępowanie przeciwko Janowi M. o przestępstwo z art. 133 § 1 k.k. winno się toczyć w trybie zwykłym a nie przyspieszonym - konieczne jest - na podstawie przepisu art. 388 § 2 k.p.k. w związku z art. 6 § 4 cytowanej ustawy z dnia 22 maja 1958 r. - przekazanie sprawy Prokuratorowi Powiatowemu dla miasta Wrocławia - celem przeprowadzenia dochodzenia i sporządzenia aktu oskarżenia - zgodnie z wnioskiem niniejszej rewizji nadzwyczajnej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 237 KKart. 394art. 6art. 133 § 1 KKart. 239 § 1 KKart. 6 § 4art. 237 § 1 KKart. 383 pkt 1 KPKart. 388 § 2 KPK§ 1§ 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.