VI KZP 25/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski.Sędziowie: T. Gdowski, J. Szamrej (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zbigniewa S., oskarżonego z art. 239 § 1 k.k. w związku z art. 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152), po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Krakowie postanowieniem z dnia 1 lutego 1968 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:1."Czy zawiadomienie o przestępstwie złożone przez funkcjonariusza MO w postępowaniu przyspieszonym w myśl art. 6 § 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152) zastępuje akt oskarżenia we wszystkich stadiach postępowania karnego, a więc również po odroczeniu rozprawy oraz po uchyleniu wyroku sądu powiatowego przez sąd wojewódzki na skutek rewizji do ponownego rozpoznania w sądzie I instancji:a)w wypadku gdy czyn zarzucony oskarżonemu ma charakter chuligański,b)w wypadku gdy takiego charakteru nie ma?2.Czy w wypadku oświadczenia prokuratora złożonego w postępowaniu przyspieszonym - wszczętym w trybie przewidzianym w art. 6 cytowanej ustawy z dnia 22 maja 1958 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 152) - w sprawie o przestępstwo podlegające ściganiu z oskarżenia prywatnego, że w razie niedopatrzenia się przez sąd charakteru chuligańskiego w czynie zarzuconym oskarżonemu nie obejmuje on oskarżenia na zasadzie art. 65 § 1 k.p.k., należy o tym zawiadomić pokrzywdzonego w myśl art. 65 § 3 k.p.k.?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k.uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. a). Ustawa z dnia 22 maja 1958 r. o zaostrzeniu odpowiedzialności karnej za chuligaństwo (Dz. U. Nr 34, poz. 152) przewiduje w art. 6 § 1-4 szczególny tryb postępowania w stosunku do schwytanych na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem sprawców przestępstw wymienionych w § 1, a popełnionych jako czyny o charakterze chuligańskim. Jednym ze szczególnych unormowań tego trybu postępowania jest zrównanie z aktem oskarżenia zawiadomienia o przestępstwie złożonego sądowi przez funkcjonariusza MO ("zastępuje akt oskarżenia"). Inne szczególne - w stosunku do przepisów kodeksu postępowania karnego - unormowanie nakazuje sądowi bezzwłoczne przystąpienie do rozpoznania sprawy zatrzymanego i doprowadzonego do sądu sprawcy przestępstwa (art. 6 § 1).Ustawa nie zawiera przepisów ograniczających czas trwania tego postępowania sądowego ani też nie wynikają z niej w tym względzie choćby najogólniejsze nawet wskazówki. W szczególności ustawa z dnia 22 maja 1958 r. nie normuje odrębnie kwestii przerwy i odroczenia rozprawy, wobec czego w omawianym postępowaniu mają zastosowanie w pełnym zakresie odpowiednie przepisy kodeksu postępowania karnego. Prowadzi to do wniosku, że w sprawie o takie przestępstwo odroczenie rozprawy lub uchylenie wyroku sądu powiatowego przez sąd wojewódzki i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie powoduje zmiany trybu postępowania z przyspieszonego na zwykły, wobec czego zawiadomienie o przestępstwie zastępuje akt oskarżenia w dalszych stadiach prawidłowo wszczętego postępowania w trybie przewidzianym w art. 6 tejże ustawy.b). Zawiadomienie o przestępstwie nie zastępuje aktu oskarżenia, gdy czyn zarzucony w tym zawiadomieniu nie ma charakteru chuligańskiego (art. 6 § 1 ustawy z dnia 22 maja 1958 r.). Kwestię, jak powinien postąpić sąd w razie stwierdzenia braku tego charakteru czynu, wyjaśniły już: wyrok V K 646/61 (OSN z 1962 r. zesz. 5 z 1962 r., poz. 76) oraz uchwała VI KO 61/64 (OSNKW zesz. 6 z 1965 r., poz. 70).2. Oskarżenie w trybie art. 6 ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o przestępstwo prywatno-skargowe łącznie ze wskazaniem na chuligański charakter czynu sprawia, że postępowanie przed sądem o taki czyn toczy się z urzędu.Zachodzi bowiem w tym wypadku identyczna sytuacja jak ta, o której mowa w art. 65 § 1 k.p.k., przy czym prokurator nie wnosi już sam oskarżenia (zastępuje je zawiadomienie), lecz może je popierać przed sądem. Jeżeli w takiej sprawie prokurator złożył oświadczenie, że w razie niedopatrzenia się przez sąd charakteru chuligańskiego w czynie zarzuconym w zawiadomieniu nie obejmuje oskarżenia na zasadzie art. 65 § 1 k.p.k., to konsekwentnie należy przyjąć, że sąd - odrzucając chuligański charakter czynu - obowiązany jest zawiadomić pokrzywdzonego o odstąpieniu prokuratora od oskarżenia (art. 65 § 3 k.p.k.).