V KRN 841/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia C. Gajewski. Sędziowie: Z. Kwiecień, H. Szwaczkowski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Jeżowska-Kanicka.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 1985 r. sprawy Jana B., oskarżonego z art. 241 § 1 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej, wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść, od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 21 marca 1985 r. oddalił rewizję nadzwyczajną (...). Uzasadnienie faktyczneJan B. został oskarżony o to, że w dniu 17 grudnia 1984 r. w O., będąc kierowcą samochodu "taxi", udzielił korzyści majątkowej funkcjonariuszowi MO wręczając mu banknot 1.000 zł, w zamian za odstąpienie od prawnej czynności służbowej, tj. o popełnienie czynu określonego w art. 241 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 21 marca 1985 r. Sąd Rejonowy w O. uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu i za to na podstawie art. 241 § 1 k.k. skazał go na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat, oraz 40.000 zł grzywny.Od wyroku Sądu Rejonowego Prokurator Generalny PRL wniósł rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego.Rewizja zarzuciła temu wyrokowi obrazę przepisów prawa materialnego przez błędne zakwalifikowanie popełnionego przez oskarżonego czynu z art. 241 § 1 k.k., zamiast art. 241 § 3 k.k., skoro w świetle obowiązującego ustawodawstwa, dotyczącego organizacji i działania Milicji Obywatelskiej, zakres uprawnień i obowiązków służbowych funkcjonariusza MO Zdzisława S. uzasadniał przyjęcie pełnionych przez niego funkcji jako związanych ze szczególną odpowiedzialnością w rozumieniu art. 240 pkt 1 k.k. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest niezasadna.Mimo odmiennego poglądu wyrażonego w rewizji nadzwyczajnej sąd pierwszej instancji nie dopuścił się obrazy prawa materialnego, kwalifikując czyn przypisany oskarżonemu jako przestępstwo określone w art. 241 § 1 k.k.Nie do przyjęcia jest stanowisko prezentowane w rewizji, którego istota polega na tym, że pełnienie służby przez każdego funkcjonariusza MO związane jest w każdym wypadku z pełnieniem funkcji ze szczególną odpowiedzialnością w rozumieniu art. 240 pkt 1 k.k. Za funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością - jak wyjaśnił to Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z dnia 18 października 1974 r. - VI KZP 17/74 (OSNKW 1975, z. 1, poz. 1) - należy uważać tylko taką funkcję, której powierzenie określonej osobie łączy się z wysokim stopniem zaufania publicznego, a której pełnienie polega na samodzielnym podejmowaniu decyzji, mogących wywołać istotne skutki zarówno w sferze żywotnych interesów państwa, jak i w sferze żywotnych interesów obywateli lub jednostki (...); ponadto nie każda czynność służbowa wykonywana przez osobę pełniącą funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością jest czynnością mającą charakter takiej funkcji. W uchwale tej wyjaśnił również, że nie każda czynność służbowa funkcjonariusza MO stanowi pełnienie funkcji związanej ze szczególną odpowiedzialnością, lecz jedynie taka, która odpowiada wyżej opisanym kryteriom (por. wyżej powołana uchwała).Z zeznań świadka Zdzisława S. - funkcjonariusza MO - złożonych na rozprawie wynika, że pełniąc służbę wraz ze świadkiem Stanisławem G. przeprowadzał rutynową kontrolę pojazdów mechanicznych i kontrolując samochód, którego kierowcą był oskarżony, przy okazji tej stwierdził, że prawo jazdy należące do oskarżonego jest zniszczone, mało czytelne, i oświadczył mu, że dokument zatrzymuje. Wówczas oskarżony włożył świadkowi Zdzisławowi S. do notesu 1.000 zł - prosząc równocześnie tego świadka, by nie zabierał mu prawa jazdy. Sąd Najwyższy mając to na względzie uznał, że pełnienie służby przez funkcjonariusza MO, w czasie której funkcjonariusz przeprowadza rutynową kontrolę pojazdów mechanicznych, nie daje podstaw do uznania, by funkcjonariusz ten pełnił w tym czasie funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością, o jakiej mowa w art. 240 pkt 1 k.k., gdyż czynność ta nie wywołuje skutków określonych w powołanej uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 1974 r. - VI KZP 17/74, lecz stanowi jedynie działanie profilaktyczne mające dyscyplinować kierowców i posiadaczy pojazdów mechanicznych do przestrzegania przepisów w zakresie prawidłowego wyposażenia tych pojazdów i przygotowania ich do ruchu na drogach publicznych.Niezależnie od tego należy podnieść, że gdyby nawet przyjąć, iż funkcjonariusz MO ze względu na stopień służbowy albo powierzone zadanie pełnił w tym czasie "funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością", to konkretna czynność służbowa (polegająca na zatrzymaniu oskarżonemu prawa jazdy z uwagi na nieczytelność tego dokumentu), podjęta w stosunku do oskarżonego, nie byłaby czynnością "mającą charakter takiej funkcji". Z tych względów Sąd Najwyższy nie uwzględnił zarzutu obrazy prawa materialnego podniesionego w rewizji nadzwyczajnej w stosunku do stopnia winy i społecznego niebezpieczeństwa przypisanego mu czynu (...).