Rw 1070/82
WyrokIzba Karna1982-12-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwalifikacja prawna czynu przypisanego oskarżonemu jako funkcjonariuszowi publicznemu pełniącemu funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością, w kontekście przestępstwa z art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 240 pkt 1 k.k., jest prawidłowa, jeśli czynności oskarżonego jako kontrolera drogowego nie spełniają kryteriów funkcji związanej ze szczególną odpowiedzialnością?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kwalifikacja prawna czynu przypisanego oskarżonemu jako funkcjonariuszowi publicznemu pełniącemu funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością była nieprawidłowa. Stwierdzono, że czynności kontrolera drogowego nie posiadają przymiotów funkcji związanej ze szczególną odpowiedzialnością, co uzasadnia wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej przepisu art. 240 pkt 1 k.k. W związku z tym należało złagodzić orzeczoną karę pozbawienia wolności i uchylić karę dodatkową pozbawienia praw publicznych.Stan faktyczny
Józef K. został nieprawomocnie skazany za przestępstwo z art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 240 pkt 1 k.k. oraz art. 36 § 2 i 3 i art. 40 § 1 pkt 3 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności, grzywnę i karę dodatkową pozbawienia praw publicznych. Obrońca wniósł rewizję, zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, z urzędu zauważył błąd w kwalifikacji prawnej czynu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok przez poprawienie kwalifikacji prawnej czynu, złagodzenie kary pozbawienia wolności i uchylenie orzeczenia o karze dodatkowej pozbawienia praw publicznych.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk C. Bakalarski. Sędziowie: mjr S. Kosmal (sprawozdawca), płk E. Olczak.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk Z. Rewucki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 1982 r. na rozprawie sprawy Józefa K., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 240 pkt 1 k.k. oraz art. 36 § 2 i 3 i art. 40 § 1 pkt 3 k.k. na karę 3 lat pozbawienia wolności, 20.000 zł grzywny oraz karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres lat 2, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 18 października 1982 r.zmienił w związku z rewizją obrońcy zaskarżony wyrok przez:a) poprawienie kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu z art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 240 pkt 1 k.k. na prawidłową - art. 239 § 1 k.k. i wyeliminowanie z opisu tego czynu stwierdzenia: "jako funkcjonariusz MO funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością";b) złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności do 1 roku i 6 miesięcy, przyjmując za podstawę jej wymiaru art. 239 § 1 k.k.;c) uchylenie orzeczenia o karze dodatkowej pozbawienia praw publicznych (...)Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca w rewizji, podnosząc zarzuty: a) obrazy przepisów prawa procesowego, polegającej na niewłaściwej ocenie zebranych w sprawie dowodów, a w szczególności pominięciu okoliczności, które przemawiały na korzyść oskarżonego, b) błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegającego na niesłusznym uznaniu, że oskarżony dopuścił się zbrodni zarzuconej mu aktem oskarżenia, domagał się na tej podstawie zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienia oskarżonego, ewentualnie uchylenia tego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.Po wysłuchaniu obrońcy, który popierał zarzuty i wnioski zawarte w rewizji, oraz po wysłuchaniu przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, który wnosił o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Podniesiony w rewizji zarzut obrazy przepisów prawa procesowego nie jest zasadny. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego sąd pierwszej instancji dokonał wszechstronnej i wnikliwej analizy zebranych w sprawie dowodów oraz nie popełnił błędów w swoim rozumowaniu. W szczególności sąd ten przekonująco uzasadnił, dlaczego nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego i uznał za wiarygodne dowody przemawiające na jego niekorzyść (...).(...) Skoro brak podstaw do tego, aby uznać, że sąd pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania w takim stopniu, iż mogło to mieć wpływ na treść wyroku, za bezzasadny uznać również należało zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, który - zdaniem obrońcy - był konsekwencją rzekomych uchybień procesowych.Z urzędu natomiast Sąd Najwyższy zauważył, że dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena prawna przestępnego zachowania się skazanego Józefa K. nie jest trafna. Sąd ten, uznając oskarżonego za funkcjonariusza publicznego pełniącego funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością, swojej decyzji w tym zakresie w wyroku nie uzasadnił.Wprawdzie w myśl uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 października 1974 r. - VI KZP 17/74 (OSNKW 1975, z. 1, poz. 1) podmiotem przestępstwa określonego w art. 240 pkt 1 k.k. może być również funkcjonariusz MO, ale tylko w tym wypadku, jeżeli pełni funkcję w znaczeniu wyżej wskazanym. W tej samej uchwale wyjaśniono, że za funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością uznać należy tylko taką, której powierzenie określonej osobie łączy się z wysokim stopniem zaufania publicznego i której pełnienie polega na samodzielnym podejmowaniu decyzji mogących wywołać istotne skutki zarówno w sferze interesów państwa, jak i w sferze żywotnych interesów grupy obywateli lub jednostki. Nie ulega żadnej wątpliwości, że spełniane przez oskarżonego czynności kontrolera drogowego opisanych wyżej przymiotników nie ma, co uzasadnia wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu przestępstwa art. 240 pkt 1 k.k.Przypisując oskarżonemu przestępstwo o znacznie mniejszym ciężarze gatunkowym, należało również - mając na względzie okoliczności łagodzące podniesione przez sąd pierwszej instancji - złagodzić orzeczoną względem niego karę pozbawienia wolności i uchylić karę dodatkową pozbawienia praw publicznych (...).
Powiązane orzeczenia
- V KRN 170/72 1972-06-13Czy kierownik Wydziału Przemysłu i Handlu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, który dopuszcza się czynu z art. 239 § 1 i 2 k.k., pełni funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością w rozumieniu art. 240 pkt 1 k.k.?
- II KR 207/84 1984-11-15Czy inspektor Państwowej Inspekcji Skupu i Przetwórstwa Artykułów Rolnych, wykonujący czynności kontrolne, pełni funkcję związaną ze szczególną odpowiedzialnością w rozumieniu art. 240 pkt 1 k.k.?
- VI KZP 17/74 1974-10-18Jakie kryteria należy stosować do określenia, czy dana funkcja jest funkcją związaną ze szczególną odpowiedzialnością w rozumieniu art. 240 pkt 1 k.k., oraz jakie kategorie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej podlegają…
- V KRN 841/85 1985-11-20Czy rutynowa kontrola pojazdów mechanicznych przez funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej, podczas której zatrzymano prawo jazdy z powodu jego nieczytelności, stanowi pełnienie funkcji związanej ze szczególną odpowiedzial…
- II KK 111/19 2020-02-04Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego od czynu z art. 229 § 3 k.k. z powodu braku znamienia kwalifikującego, powinien rozważyć możliwość przypisania mu odpowiedzialności za czyn z art. 229 § 1 k.k., jeśli opis cz…
Powołane przepisy
art. 239 § 1 KKart. 240 pkt 1 KKart. 36 § 2art. 40 § 1 pkt 3 KK§ 1§ 2§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.