V KRN 89/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty (sprawozdawca). Sędziowie: L. Jax, M. Szczepański Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Kazimierza P., oskarżonego z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonego od postanowienia Sądu Powiatowego we Wrocławiu z dnia 11 sierpnia 1969 r. umarzającego postępowanie na podstawie art. 5 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151),zaskarżone postanowienie uchylił i sprawę oskarżonego Kazimierza P. przekazał Sądowi Powiatowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneKazimierz P. i Marian A. zostali oskarżeni o przestępstwo z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) polegające na tym, że w dniu 26 lutego 1969 r. w W., działając wspólnie i w porozumieniu (przy czym Kazimierz P. jako konwojent Państwowej Komunikacji Samochodowej w L., a Marian A. jako kierownik administracyjny Spółdzielni w W.), przywłaszczyli sobie 7.350 kg makuchu wartości 42.409,50 zł na szkodę tej Spółdzielni.Sąd Powiatowy we Wrocławiu rozpoznał tę sprawę w dniu 11 sierpnia 1969 r. w kwestii zastosowania amnestii i uznając, że ze względu na okoliczności popełnienia przestępstwa przez obydwu oskarżonych, Kazimierza P. i Mariana A., należałoby w stosunku do nich obu orzec kary, które ulegałyby darowaniu z mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151), postępowanie w sprawie na podstawie art. 5 ust. 1 tej ustawy w stosunku do obydwu oskarżonych umorzył dwoma odrębnymi postanowieniami.Oskarżony Marian A. w terminie przewidzianym w art. 14 § 1 cytowanej ustawy o amnestii złożył wniosek o rozpoznanie sprawy, natomiast postanowienie dotyczące oskarżonego Kazimierza P. uprawomocniło się, gdyż oskarżony Kazimierz P. takiego wniosku nie złożył, a prokurator powiatowy postanowienia tego nie zaskarżył.Od powyższego prawomocnego postanowienia rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego Kazimierza P. założył Prokurator Generalny PRL.Rewizja nadzwyczajna zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu błąd w ustaleniach faktycznych mających znaczenie dla oceny stopnia społecznego niebezpieczeństwa zagarnięcia mienia społecznego, zarzuconego oskarżonemu Kazimierzowi P., oraz niesłuszne uznanie w następstwie tego błędu, że kary pozbawienia wolności i grzywny, jakie należałoby orzec za ten czyn, ulegałyby darowaniu z mocy art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151).W konkluzji rewizja nadzwyczajna wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i "umorzenie postępowania w przedmiocie stosowania amnestii".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Zaskarżonego postanowienia nie można uznać za słuszne, gdyż sposób dokonania zagarnięcia mienia społecznego przez oskarżonego Kazimierza P., polegający na przemyślanym współdziałaniu z pracownikami pokrzywdzonej Spółdzielni, wykorzystaniu zaufania swego pracodawcy do dokonania nadużyć oraz duża wartość zagarniętego mienia nadają jego czynowi znamię niebezpieczeństwa społecznego znacznego stopnia. Powinno by to uzasadniać wymierzenie oskarżonemu Kazimierzowi P. kary pozbawienia wolności w rozmiarze powyżej 2 lat, nawet przy uwzględnieniu faktu obniżenia dolnej granicy sankcji ustawowej w art. 200 § 1 k.k., odpowiadającemu art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), pod który to artykuł podpadał czyn oskarżonego Kazimierza P. przed dniem 1 stycznia 1970 r. Okolicznością pogłębiającą winę oskarżonego Kazimierza P., a w każdym razie przemawiającą za wymierzeniem mu kary grzywny powyżej 2.000 zł, jest jego bardzo dobra sytuacja materialna (protokół zajęcia nieruchomości z dnia 27 czerwca 1969 r. i opinia ujawniona w trybie art. 402 § 2 i 3 k.p.k.), świadcząca o tym, że pobudką jego działania była chęć bezprawnego powiększenia swego majątku, przedstawiającego i tak poważną wartość.Należałoby więc stwierdzić, że Sąd Powiatowy we Wrocławiu - przynajmniej rebus sic stantibus - nie docenił stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu oskarżonego Kazimierza P., uzasadniającego w świetle dotychczas ujawnionego materiału dowodowego surowszą jego ocenę niż ocena, jakiej dokonał Sąd w zaskarżonym postanowieniu.Wykazana powyżej nietrafność zastosowania przez Sąd Powiatowy we Wrocławiu na posiedzeniu (a więc bez przeprowadzenia rozprawy) umorzenia postępowania na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) nie uzasadniała - obok słusznego domagania się uchylenia zaskarżonego postanowienia - sformułowania drugiego wniosku odwoławczego, zawartego również w konkluzji rewizji nadzwyczajnej, a mianowicie wniosku o umorzenie w sprawie niniejszej postępowania "w przedmiocie stosowania amnestii". Uchylenie bowiem postanowienia umarzającego postępowanie na podstawie art. 5 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) może pociągać za sobą tylko przekazanie sprawy sądowi, który wydał uchylone orzeczenie, do ponownego merytorycznego rozpoznania jej w całości, również w zakresie nie dającej się wyłączyć w ogóle ewentualności stosowania amnestii, z wyłączeniem jedynie ponownego rozpoznawania w tym zakresie na posiedzeniu przed rozprawą.Orzeczenie w trybie rewizji nadzwyczajnej o umorzeniu postępowania w sprawie amnestii mogłoby oznaczać prejudycjalne wyłączenie ewentualności stosowania tej amnestii nawet na podstawie dowodów ujawnionych na rozprawie.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.