V KRN 9/69

WyrokIzba Karna1969-02-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba znajdująca się w stanie nietrzeźwości, która w pewnych sytuacjach wyręcza kursanta w kierowaniu pojazdem mechanicznym, prowadzi ten pojazd w rozumieniu art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że do zastosowania przepisu art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. nie jest niezbędne ustalenie, że osoba nietrzeźwa kierowała pojazdem mechanicznym przez dłuższy czas. Jeśli osoba ta w pewnych trudnych sytuacjach wyręcza kursanta w kierowaniu samochodem, należy przyjąć, że prowadziła ona pojazd w rozumieniu tego przepisu i wyczerpała jego dyspozycję.
Stan faktyczny
Oskarżony Leon P. został uniewinniony od zarzutu prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwości. Sądy uznały, że nie prowadził on pojazdu, a jedynie pomagał kursantom. Świadkowie zeznali jednak, że oskarżony w pewnych sytuacjach kierował samochodem, a także miał możliwość korzystania z zapasowych mechanizmów kierowniczych i hamulcowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego oraz wyrok Sądu Powiatowego i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Budzianowski (sprawozdawca).Sędziowie: I. Kazimierczak, Z. Neumann.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Leona P., oskarżonego z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434), po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 11 lipca 1968 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1, 383 pkt 3, 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Powiatowego w Oleśnicy z dnia 29 lutego 1968 r. i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Oleśnicy wyrokiem z dnia 29 lutego 1968 r. uniewinnił oskarżonego Leona P. od zarzutu z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434), że w dniu 23 listopada 1967 r. na drodze publicznej K.-S. prowadził samochód marki "Żuk", będąc w stanie nietrzeźwości.Od tego wyroku założył rewizję prokurator, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi obrazę art. 320 i 339 § 1 lit. a) k.p.k. przez pominięcie zeznań świadków Leszka P., Zygmunta Z., Jana J., Edwarda W. oraz Jana P., którzy stwierdzili, że oskarżony w czasie jazdy samochodem pomagał jako instruktor Janowi P. w kierowaniu tym samochodem oraz że prowadził wówczas samochód przy pomocy sprzężonych i podwójnych mechanizmów kierowniczych.Sąd Wojewódzki we Wrocławiu nie uwzględnił rewizji prokuratora i wyrokiem z dnia 11 lipca 1968 r. powyższy wyrok utrzymał w mocy.Powyższe wyroki zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL.Rewizja zarzuca obrazę art. 320 w związku z art. 382 i art. 391 § 1 k.p.k. przez nienależyte rozważenie zeznań świadków Edwarda W., Zygmunta Z., Leszka P., Jana P. i Franciszka L., że oskarżony, działając jako instruktor i pomagając im w prowadzeniu samochodu, w pewnych sytuacjach w czasie jazdy wyręczał ich, sam kierując samochodem, oraz że posługiwał się zapasowym sprzęgłem i hamulcem nożnym, mając w każdej chwili możność pokierowania prowadzonym przez uczniów samochodem. Rewizja wnosi w konkluzji o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania w postępowaniu rewizyjnym.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Ustaliwszy, że oskarżony w czasie jazdy samochodem znajdował się w stanie nietrzeźwości, Sąd Powiatowy przyjął, że w działaniu oskarżonego brak było znamion zarzucanego mu przestępstwa, gdyż w ogóle nie powadził on samochodu, natomiast prowadzili go przez cały czas kursanci, którzy mieli opanowaną jazdę samochodem.Powyższe stanowisko nie znajduje oparcia w ujawnionych na rozprawie dowodach, albowiem świadkowie Edward W., Zygmunt Z. i Leszek P. stwierdzili, że oskarżony w czasie prowadzenia samochodu przez Edwarda W., który po raz pierwszy to czynił, pomagał mu w kierowaniu samochodem, trzymając kierownicę jedną ręką.Poza tym świadek Jan P. zeznał, że w chwili zatrzymania samochodu przez Milicję Obywatelską oskarżony chwycił za kierownicę, pomagając mu w zjechaniu samochodem na pobocze drogi.Z powyższych dowodów wynika, że oskarżony w pewnych sytuacjach kierował wspomnianym samochodem, a poza tym mógł korzystać z zainstalowanego w tym samochodzie zapasowego sprzęgła i hamulca nożnego oraz miał w każdej chwili dostęp do kierownicy (zeznania świadka Franciszka L.).Sąd Wojewódzki, podzielając stanowisko Sądu I instancji co do braku winy oskarżonego, nie rozważył należycie z obrazą art. 320 k.p.k. powyższych zeznań świadków i w wyniku tego przyjął, że ponieważ przesłuchani na rozprawie świadkowie nie stwierdzili, by oskarżony samodzielnie prowadził samochód, przeto brak było podstaw do przypisania oskarżonemu zarzuconego mu czynu, stanowiącego przestępstwo z art. 28 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434).To stanowisko Sądu Wojewódzkiego pozostaje w sprzeczności ze wspomnianymi wyżej dowodami.Do zastosowania przepisu art. 28 § 1 tej ustawy nie jest niezbędne ustalenie, że osoba, będąca w stanie nietrzeźwości kierowała pojazdem mechanicznym przez czas dłuższy. Jeśli zatem oskarżony w pewnych trudnych sytuacjach wyręczał swych uczniów w kierowaniu samochodem, to należy przyjąć, że prowadził on samochód w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. i działaniem swym wyczerpał dyspozycję tego przepisu. Zachodziłaby więc podstawa do przypisania oskarżonemu zarzuconego mu w akcie oskarżenia czynu.Z powyższych powodów należało - w uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej - uchylić oba zaskarżone wyroki i sprawę przekazać Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 28 § 1art. 394art. 320art. 382art. 391 § 1 KPKart. 320 KPKart. 28§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.