V KZ 49/14

PostanowienieIzba Karna2014-12-16

Skład orzekający: Roman Sądej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oskarżyciel posiłkowy ma prawo do zaskarżenia zarządzenia o odmowie wyznaczenia mu pełnomocnika z urzędu, a jeśli tak, to czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 30/11 obejmuje również jego sytuację?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie, ponieważ opierało się ono na błędnej przesłance dotyczącej statusu procesowego J. D. jako „skazanego”, podczas gdy był on oskarżycielem posiłkowym. W związku z tym Sąd odwoławczy nie rozpoznał merytorycznie zażalenia, co narusza zasadę dwuinstancyjności. Kwestia uprawnienia oskarżyciela posiłkowego do zaskarżenia zarządzenia o odmowie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu, w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 30/11, wymaga ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny.
Stan faktyczny
Oskarżyciel posiłkowy J. D. złożył zażalenie na zarządzenie Sądu Apelacyjnego o nieuwzględnieniu jego wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Zarządzenie to błędnie określiło J. D. jako „skazanego” i powołało się na niewłaściwy przepis k.p.k. Sąd Najwyższy zauważył, że zarządzenie nie rozpoznało kwestii uprawnienia oskarżyciela posiłkowego do zaskarżenia odmowy wyznaczenia pełnomocnika z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę Prezesowi Sądu Apelacyjnego do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KZ 49/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej w sprawie M. F., uniewinnionego od zarzutu popełnienia wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014r. zażalenia oskarżyciela posiłkowego J. D. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 października 2014r. o nieuwzględnieniu wniosku oskarżyciela posiłkowego o wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Prezesowi Sądu Apelacyjnego w […] do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżone zarządzenie musiało zostać uchylone, choć z odmiennych powodów niż wskazał to J. D. w zażaleniu, które w głównej mierze dotyczyło zarzutów kierowanych wobec dotychczas wyznaczonego z urzędu adwokata. W zarządzeniu tym (którego data została sprostowana zarządzeniem z dnia 31 października 2014r. – k.53) błędnie wskazano, że nie uwzględniono wniosku „skazanego J. D.”, a jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia powołano przepis art. 81 § 2 k.p.k. W uzasadnieniu zarządzenia konsekwentnie była mowa o „obrońcy z urzędu” i w tym aspekcie prowadzono całą argumentację, co zaakcentował też autor zażalenia. 2 Przepis art. 81 § 2 k.p.k. istotnie dotyczy osoby oskarżonej, a nie odsyła do niego regulacja przewidziana w art. 88 k.p.k. Uprawnienie do zaskarżenia zarządzenia o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu jest konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013r., sygn. K 30/11, Dz.U 2013, poz. 1262. Rozważenia jednak wymaga to, czy wyrok ten dotyczy również innych stron procesowych, w realiach tej sprawy – oskarżyciela posiłkowego. Kwestii tej w ogóle w zaskarżonym zarządzeniu nie dostrzeżono, co niewątpliwie było konsekwencją błędnego przyjęcia, że J. D. miał status „skazanego”, choć oczywiście w postępowaniu był on oskarżycielem posiłkowym. W sytuacji gdy cała argumentacja zawarta w zaskarżonym zarządzeniu oparta była na błędnej przesłance dotyczącej statusu procesowego J. D., Sąd odwoławczy nie miał możliwości przedstawienia własnego stanowiska w powyższych kwestiach, a także w zakresie merytorycznej oceny zażalenia, gdyż sprzeciwiała się temu zasada dwuinstancyjności postępowania. Implikacją przedstawionego powyżej stanu sprawy było uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 86 § 1art. 24 ust. 2art. 545 § 1 KPKart. 530 § 3 KPKart. 81 § 2 KPKart. 88 KPK§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy