V KZ 49/14
PostanowienieIzba Karna2014-12-16
Skład orzekający: Roman Sądej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oskarżyciel posiłkowy ma prawo do zaskarżenia zarządzenia o odmowie wyznaczenia mu pełnomocnika z urzędu, a jeśli tak, to czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 30/11 obejmuje również jego sytuację?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie, ponieważ opierało się ono na błędnej przesłance dotyczącej statusu procesowego J. D. jako „skazanego”, podczas gdy był on oskarżycielem posiłkowym. W związku z tym Sąd odwoławczy nie rozpoznał merytorycznie zażalenia, co narusza zasadę dwuinstancyjności. Kwestia uprawnienia oskarżyciela posiłkowego do zaskarżenia zarządzenia o odmowie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu, w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 30/11, wymaga ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny.Stan faktyczny
Oskarżyciel posiłkowy J. D. złożył zażalenie na zarządzenie Sądu Apelacyjnego o nieuwzględnieniu jego wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Zarządzenie to błędnie określiło J. D. jako „skazanego” i powołało się na niewłaściwy przepis k.p.k. Sąd Najwyższy zauważył, że zarządzenie nie rozpoznało kwestii uprawnienia oskarżyciela posiłkowego do zaskarżenia odmowy wyznaczenia pełnomocnika z urzędu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę Prezesowi Sądu Apelacyjnego do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KZ 49/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej w sprawie M. F., uniewinnionego od zarzutu popełnienia wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2014r. zażalenia oskarżyciela posiłkowego J. D. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 października 2014r. o nieuwzględnieniu wniosku oskarżyciela posiłkowego o wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu na podstawie art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Prezesowi Sądu Apelacyjnego w […] do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżone zarządzenie musiało zostać uchylone, choć z odmiennych powodów niż wskazał to J. D. w zażaleniu, które w głównej mierze dotyczyło zarzutów kierowanych wobec dotychczas wyznaczonego z urzędu adwokata. W zarządzeniu tym (którego data została sprostowana zarządzeniem z dnia 31 października 2014r. – k.53) błędnie wskazano, że nie uwzględniono wniosku „skazanego J. D.”, a jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia powołano przepis art. 81 § 2 k.p.k. W uzasadnieniu zarządzenia konsekwentnie była mowa o „obrońcy z urzędu” i w tym aspekcie prowadzono całą argumentację, co zaakcentował też autor zażalenia.
2 Przepis art. 81 § 2 k.p.k. istotnie dotyczy osoby oskarżonej, a nie odsyła do niego regulacja przewidziana w art. 88 k.p.k. Uprawnienie do zaskarżenia zarządzenia o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu jest konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013r., sygn. K 30/11, Dz.U 2013, poz. 1262. Rozważenia jednak wymaga to, czy wyrok ten dotyczy również innych stron procesowych, w realiach tej sprawy – oskarżyciela posiłkowego. Kwestii tej w ogóle w zaskarżonym zarządzeniu nie dostrzeżono, co niewątpliwie było konsekwencją błędnego przyjęcia, że J. D. miał status „skazanego”, choć oczywiście w postępowaniu był on oskarżycielem posiłkowym. W sytuacji gdy cała argumentacja zawarta w zaskarżonym zarządzeniu oparta była na błędnej przesłance dotyczącej statusu procesowego J. D., Sąd odwoławczy nie miał możliwości przedstawienia własnego stanowiska w powyższych kwestiach, a także w zakresie merytorycznej oceny zażalenia, gdyż sprzeciwiała się temu zasada dwuinstancyjności postępowania. Implikacją przedstawionego powyżej stanu sprawy było uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. aw
Powiązane orzeczenia
- IV KZ 69/12 2012-12-05Czy osoba, której odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego, ma prawo do otrzymania odpisów orzeczeń wydanych w tym postępowaniu?
- I KS 40/23 2024-01-12Czy skarga pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku sądu okręgowego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania powinna zostać oddalona?
- II KZ 37/15 2015-09-25Czy odmowa przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, z powodu braku uzupełnienia braków formalnych, jest zasadna, gdy oskarżyciel posiłkowy powołuje się na brak środków finansowych na ustanowienie pełnomocnika z urzęd…
- V KZ 34/24 2024-07-10Czy zarządzenie sądu okręgowego o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest przedwczesne, jeśli sytuacja procesowa pokrzywdzonego jako oskarżyciela posiłkowego nie została jednoznacznie ustalona?
- I KZ 23/25 2025-07-03Czy oskarżyciel posiłkowy ma prawo żądać sporządzenia na piśmie i doręczenia uzasadnienia wyroku, jeśli wniosek został złożony po terminie?
Powołane przepisy
art. 86 § 1art. 24 ust. 2art. 545 § 1 KPKart. 530 § 3 KPKart. 81 § 2 KPKart. 88 KPK§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy