VI KO 17/60

UchwałaIzba Karna1960-04-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok można uznać za zaskarżony w stosunku do oskarżonego, którego nazwisko wymieniono jedynie w uzasadnieniu rewizji, a nie w jej konkluzji, jeśli jego sytuacja jest identyczna do sytuacji innych oskarżonych, co do których wyrok zaskarżono, a o wniesieniu rewizji został on powiadomiony?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wyrok nie może być uznany za zaskarżony w stosunku do oskarżonego, którego nazwisko zostało wymienione tylko w uzasadnieniu rewizji, a nie w jej konkluzji. Zawiadomienie oskarżonego o przyjęciu rewizji nie ma znaczenia dla oceny zakresu zaskarżenia. Prokurator nie może również na rozprawie rozszerzyć petitum rewizji na osoby, co do których nie zawierała ona wyraźnego żądania uchylenia lub zmiany wyroku.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą zaskarżenia wyroku w stosunku do oskarżonego, którego nazwisko pojawiło się jedynie w uzasadnieniu rewizji, a nie w jej konkluzji. Oskarżony ten został powiadomiony o wniesieniu rewizji na równi z innymi oskarżonymi, których wyrok został zaskarżony. Kwestia dotyczyła możliwości uznania wyroku za zaskarżony w stosunku do tego oskarżonego oraz dopuszczalności rozszerzenia konkluzji rewizji przez stronę skarżącą na rozprawie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że wyrok nie może być uznany za zaskarżony w stosunku do oskarżonego, którego nazwisko wymieniono tylko w uzasadnieniu rewizji, a nie w konkluzji, a także że niedopuszczalne jest rozszerzenie konkluzji rewizji przez stronę skarżącą na rozprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Z. Opuszyński. Sędziowie: A. Kafarski (sprawozdawca), Z. Nyczaj. Prokurator: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza K. oskarżonego z art. 3 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy można uznać, iż wyrok został zaskarżony w stosunku do oskarżonego, którego nazwisko zostało wymienione tylko w uzasadnieniu rewizji, nie figuruje zaś w konkluzji rewizji, jeżeli nadto przyjąć, że sytuacja tego oskarżonego jest identyczna do sytuacji pozostałych oskarżonych, co do których wyrok zaskarżono, a o wniesieniu rewizji został on powiadomiony w trybie art. 369 § 1 k.p.k. na równi z nimi oraz czy w wypadku takim dopuszczalne jest rozszerzenie konkluzji rewizji przez stronę skarżącą?" rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePolski proces karny zrywa z wszelką zbędną formalistyką, jednakże dla prawidłowej realizacji celów procesu wprowadza dla poszczególnych czynności procesowych stron szereg niezbędnych minimalnych warunków, od których zależy ważność danej czynności procesowej. I tak ze względu na zasadę skargowości kodeks stanowi, że wszczęcie postępowania (art. 2 § 1 k.p.k.) następuje na żądanie uprawnionego oskarżyciela wyrażone w przepisanej formie (w szczególności art. 247 k.p.k. - art. 8 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego). Również ze względu na zasadę skargowości wszczęcie postępowania rewizyjnego następuje na skutek złożenia rewizji odpowiadającej przewidzianym w ustawie warunkom. W szczególności rewizja, której nie składa sam oskarżony lub osoby wymienione w art. 362 k.p.k., powinna podać, na czym polega zarzucana obraza lub uchybienie, i wskazać te części wyroku, o których uchylenie lub zmianę strona wnosi (art. 373 § 1 k.p.k.). Jakkolwiek z ustawy nie wynika, aby oświadczenie oskarżyciela (bo o nie chodzi Sądowi Wojewódzkiemu) we wskazanych wyżej przedmiotach musiały się mieścić w wydzielonych częściach rewizji, to jednak oświadczenia te, jako skutkujące wszczęcie postępowania rewizyjnego, muszą być wyraźne i nie mogą pozostawiać pola na domysły i doszukiwanie się domniemanej woli oskarżyciela co do zaskarżenia wyroku w określonych częściach. Sąd również nie jest uprawniony do takiej wykładni rewizji, albowiem o zakresie zaskarżenia decyduje strona uprawniona do założenia rewizji; sąd rewizyjny może jedynie przy orzekaniu wyjść poza wskazane w niej granice w wypadkach wskazanych w ustawie (art. 377, 378, 385, 386 i 387 k.p.k.).Ze względu na powyższe, zawiadomienie oskarżonego o przyjęciu rewizji (art. 369 § 1 k.p.k.) nie ma znaczenia dla oceny kwestii, czy wyrok został zaskarżony także w stosunku do niego.Również nie jest trafny pogląd, że prokurator może na rozprawie rozszerzyć petitum rewizji, żądając uchylenia lub zmiany wyroku co do osób, w stosunku do których rewizja takiego wyraźnego żądania nie zawierała. Rozstrzygnięcie przeciwne doprowadziłoby bowiem do wprowadzenia nie znanej kodeksowi postępowania karnego rewizji składanej ustnie, a także do ominięcia trybu i terminu zakładania rewizji (art. 211, 367 i 373 k.p.k.).Z tych przeto względów Sąd Najwyższy uchwalił jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3 § 1art. 390 § 1 KPKart. 369 § 1 KPKart. 2 § 1 KPKart. 247 KPKart. 8art. 362 KPKart. 373 § 1 KPKart. 377art. 211§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.