VI KO 19/64
PostanowienieIzba Karna1967-11-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samodzielnie działające placówki Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej mogą dokonywać czynności służbowych przewidzianych dekretem o organizacji i zakresie działania Milicji Obywatelskiej, i czy członkowie tych placówek podlegają ochronie prawnej przewidzianej w rozdziale XXI Kodeksu Karnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił udzielenia odpowiedzi na postawione pytanie prawne, uznając, że nie wymaga ono dodatkowego wyjaśnienia w świetle wcześniejszej uchwały. Wskazał, że dla oceny charakteru czynności członków ORMO nie ma znaczenia, czy wykonują je w ramach zespołów, czy indywidualnie, a sposób wykonania jest kwestią faktyczną. Podkreślono, że członkowie ORMO mogą wykonywać zlecone im zadania służbowe także samodzielnie, zależnie od sytuacji, co podlega ocenie sądu na podstawie okoliczności konkretnego przypadku.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą zakresu samodzielności placówek ORMO w dokonywaniu czynności służbowych oraz ochrony prawnej przysługującej ich członkom. Sąd Najwyższy odwołał się do wcześniejszej uchwały, która wyjaśniała, że członkowie ORMO pozostają w rezerwie do czasu wezwania przez Milicję Obywatelską, a wówczas indywidualnie oznaczeni członkowie ORMO znajdują się w służbie i podlegają ochronie prawnej. Podkreślono, że sposób wykonywania zadań jest kwestią faktyczną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawioną kwestię prawną.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym w składzie powiększonym, po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki, a przekazanej do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, kwestii prawnej:"Czy działające samodzielnie placówki Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej mogą - a jeżeli tak, to w jakim zakresie - samodzielnie dokonywać czynności służbowych przewidzianych dekretem z dnia 21.XII.1955 r. o organizacji i zakresie działania Milicji Obywatelskiej (Dz. U. Nr 46, poz. 311) i czy w razie ich wykonywania członkowie tych placówek podlegają ochronie prawnej przewidzianej w rozdziale XXI k.k."na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. i art. 30 ustawy z dnia 15.11.1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54).postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneW uchwale z dnia 8.X.1959 r. sygn. VI KO 93/59 (OSN z 1960 r. z. 1, poz. 12) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ORMO ma zadania wspólne z Milicją Obywatelską oraz że dla wykonania tych zadań członek ORMO pozostaje zawsze w rezerwie aż do czasu zażądania przez Milicję Obywatelską pomocy; wówczas indywidualnie oznaczeni członkowie ORMO znajdują się w służbie i mają określone obowiązki służbowe.Z tak rozumianych czynności służbowych członków ORMO Sąd Najwyższy wyprowadził wniosek, że członkowie ORMO korzystają z ochrony prawnej przewidzianej w rozdziale XXI k.k., gdy działają w omówionym wyżej charakterze służbowym.Poruszone w pytaniu zagadnienie nie wymaga dodatkowego wyjaśnienia, ponieważ dla oceny charakteru czynności członków ORMO nie ma znaczenia, czy wykonują oni swoje zadania w ramach zespołów (placówek), czy też indywidualnie. Sposób zaś wykonania tych zadań jest kwestią faktu. Nie ma bowiem żadnych przeszkód prawnych, aby wymieniona w tej uchwale Sądu Najwyższego współpraca MO z członkami ORMO mogła także odbywać się między jednostkami organizacyjnymi MO i zespołami członków ORMO. Charakter zleconych czynności służbowych określa w konkretnym wypadku sposób ich wykonywania przez członków ORMO. W szczególności członkowie ORMO mogą spełniać zlecone im w ramach współdziałania z MO zadania także w czasie nieobecności funkcjonariuszów Milicji Obywatelskiej. W tym znaczeniu członkowie ORMO działają również samodzielnie zależnie od sytuacji, w jakiej wypadnie im wykonywać zlecone zadania służbowe. Zagadnienie, kiedy taka sytuacja wchodzi w grę, należy do stanu faktycznego i podlega ocenie sądu na podstawie okoliczności danego wypadku.Nadmienić należy, że wydana w dniu 13.VI.1967 r. ustawa o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej (Dz. U. Nr 23, poz. 108) normuje wyraźnie kwestię, której dotyczy pytanie.
Powiązane orzeczenia
- VI KO 93/59 1959-08-10Czy członek Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO), działający z własnej inicjatywy w sprawie dostrzeżonej kradzieży mienia społecznego, spełnia obowiązek służbowy urzędnika w rozumieniu art. 134 k.k.?
- V KRN 418/72 1972-10-17Czy członek Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO), podejmujący interwencję z własnej inicjatywy, korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej (MO) na mocy przepisów Kodeks…
- Rw 121/75 1975-03-27Czy czynna napaść na członka ORMO w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków lub zadań, określonych w ustawie o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej, lub znieważenie go w takiej sytuacji, wyczerpuje znamiona p…
- VI KZP 63/72 1972-12-20Czy członek ORMO, który nie jest na służbie i nie wykonuje żadnych czynności służbowych, ale został pobity z powodu przynależności do ORMO, korzysta z ochrony prawnej przewidzianej w art. 234 § 1 k.k. i czy samo pełnieni…
- WK 44/02 2002-12-20Czy wobec żołnierza, który w chwili orzekania nie pełni już czynnej służby wojskowej, można orzec karę ograniczenia wolności na podstawie przepisów części wojskowej Kodeksu karnego, czy też należy stosować zasady ogólne?
Powołane przepisy
art. 390 § 1 KPKart. 30§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.