VI KO 93/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Kafarski. Sędziowie: S. Pławski (sprawozdawca), M. Fic. Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ludwika S. oskarżonego z art. 134 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki dla miasta Łodzi w myśl art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy członek Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej, działający z własnej inicjatywy w sprawie dostrzeżonej przez siebie kradzieży mienia społecznego, spełnia obowiązek służbowy urzędnika w rozumieniu art. 134 k.k.?" rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW materii, której dotyczy przedstawione w pytaniu Sądu Wojewódzkiego zagadnienie, brak jest aktu ustawodawczego, który by kreował instytucję Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej bądź wyraźnie i bezpośrednio określał stanowisko jej członków. W szczególności brak jest normatywnego uregulowania praw i obowiązków członków tej organizacji.Z aktów normatywnych, które zawierały postanowienia dotyczące członków ORMO, należy wymienić: dekret z dnia 3 lutego 1947 r. o odszkodowaniach dla funkcjonariuszów służby bezpieczeństwa publicznego, żołnierzy WP. i członków Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej, którzy utracili zdolność do pracy w walce z wrogami Polski Demokratycznej oraz dla osób pozostałych po poległych w tej walce (Dz. U. Nr 14, poz. 54) oraz dekret z dnia 14 kwietnia 1948 r. o zasiłkach i pomocy dla żołnierzy WP., żołnierzy i funkcjonariuszów służby bezpieczeństwa publicznego, członków Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 21, poz. 139). Obydwa te dekrety utraciły moc na podstawie późniejszego dekretu z dnia 9 listopada 1955 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszów Milicji Obywatelskiej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 43, poz. 273), który w art. 43 ust. 1 przewidywał, iż świadczenia określone w dekrecie przysługują również członkom Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej, którzy wskutek kalectwa nabytego w związku ze służbą stali się niezdolni do pracy i zostali zaliczeni do jednej z grup inwalidów, oraz ich rodzinom w określonych tam wypadkach. Z kolei ten dekret utracił moc na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszów Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 12, poz. 70). Ustawa ta w art. 41 ust. 1 zawiera co do członków ORMO i ich rodzin identyczne w treści swej postanowienia jak wspomniany wyżej art. 43 ust. 1 dekretu z dnia 9 listopada 1955 r.Dekret z dnia 21 grudnia 1955 r. o organizacji i zakresie działania Milicji Obywatelskiej (Dz. U. Nr 46, poz. 311) w art. 7 ust. 1 pkt 6 wspomina również ogólnie o obowiązkach członków ORMO, podnosząc tym samym wynikające z praktyki faktyczne obowiązki do godności obowiązków nałożonych ustawą. Nadto z uwagi na to, że ustawa używa wyrażenia "służba w Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej", można mówić o obowiązku służbowym członka ORMO.Z samej nazwy omawianej organizacji wynikają dwie konsekwencje, a mianowicie że ma ona zadania wspólne z Milicją Obywatelską oraz że dla wykonania tych zadań pozostaje zawsze w rezerwie aż do czasu zażądania przez Milicję Obywatelską pomocy (cytowany wyżej art. 7 ust. 1 pkt 6 dekretu z dnia 21 grudnia 1955 r.). Wtedy dopiero indywidualnie oznaczeni członkowie ORMO znajdują się w służbie i mają określone obowiązki służbowe. Przy wykonywaniu tych obowiązków do członków ORMO mają zastosowanie przepisy rozdziału XXI kodeksu karnego.Nadmienić należy, że w statucie ORMO, wydanym zarządzeniem. Ministra Spraw Wewnętrznych Nr 223/55 z dnia 19 listopada 1955 r., podkreślono również, że w czasie wykonywania obowiązków służbowych członkowie ORMO korzystają z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom Milicji Obywatelskiej.