Rw 121/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki.Sędziowie: płk dr W. Sieracki (sprawozdawca), ppłk C. Bakalarski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk M. Nowak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 24 marca 1975 r. na rozprawie sprawy Zygmunta Ć., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w: 1) art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 168 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności, 2) art. 234 § 1 k.k. w zbiegu z art. 236 k.k. i art. 318 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności wraz z nawiązką w kwocie 1.500 zł na rzecz PKOS oraz na łączną karę 3 lat pozbawienia wolności wraz z nawiązką w kwocie 1.500 zł na rzecz PKOS, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 12 lutego 1975 r.,nie uwzględniając rewizji obrońcy, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy, przy czym z opisu czynu przedstawionego w pkt 2 tegoż wyroku wyeliminował ustalenie, że oskarżony dopuścił się czynnej napaści na Józefa Cz. przez to, że usiłował go uderzyć.Uzasadnienie faktyczne(...) Skarżący wnosił w swej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzutów popełnienia opisanych w tym wyroku przestępstw, o ewentualnie złagodzenie wymierzonej mu kary albo uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zawarte w rewizji wywody, zmierzające do uzasadnienia wniosku o uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia opisanych na wstępie przestępstw, nie są przekonujące. W części dotyczącej opisanego w zaskarżonym wyroku przestępstwa określonego w art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 168 § 1 k.k. należy przede wszystkim podkreślić, że - wbrew wywodom rewizji - brak podstaw do stwierdzenia, że pokrzywdzona Maria T. w odniesieniu do istotnych okoliczności zdarzenia przedstawiła jego przebieg niezgodnie z rzeczywistością. Przedstawione bowiem przez pokrzywdzoną fakty znalazły w znacznym zakresie potwierdzenie w treści zeznań świadków Ewy S. i Grażyny O. Następnie stwierdzić należy, że w świetle opisanego przez pokrzywdzoną zachowania się oskarżonego istniały dostateczne podstawy do ustalenia, iż oskarżony usiłował przemocą doprowadzić pokrzywdzoną do poddania się czynowi nierządnemu (...).W odniesieniu do drugiego opisanego w zaskarżonym wyroku przestępstwa, zakwalifikowanego z art. 234 § 1 k.k. w zbiegu z art. 236 i art. 318 k.k. w związku z art. 598 § 1 k.k., należy przede wszystkim stwierdzić, że świadek Mieczysław T., przystępując do zatrzymania oskarżonego, oświadczył mu, że jest członkiem ORMO. Skoro oświadczenie to usłyszeli świadkowie Grażyna O. i Zbigniew T., to wyłączyć należy, że treść tego oświadczenia, złożonego przez pokrzywdzonego bezpośrednio przed oskarżonym, nie dotarła do jego świadomości. Okoliczność, że Mieczysław T. nie okazał oskarżonemu legitymacji organizacyjnej ORMO, nie ma w sprawie istotnego znaczenia, skoro oskarżony nie żądał okazania tej legitymacji. Za niesłuszny uznać należało wyrażony przez obrońcę w czasie rozprawy rewizyjnej pogląd, że członek ORMO nie korzysta z ochrony przewidzianej w art. 234 § 1 k.k. Przede wszystkim stwierdzić należy, że przepisy art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 9 pkt 3 i art. 10 ust. pkt 2 i 4 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej (Dz. U. Nr 23, poz. 168) stanowią, co następuje: a) do zadań ORMO należy w szczególności współdziałanie z organami MO i innymi organami administracji państwowej w ochronie porządku publicznego (art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy); b) członek ORMO obowiązany jest interweniować w wypadku ujawnienia przestępstwa lub wykroczenia przeciw porządkowi publicznemu (art. 9 pkt 3 tej ustawy); c) członkom ORMO przysługuje przy wykonywaniu powierzonych im zadań prawo legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia, a także doprowadzenia osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia przeciw porządkowi publicznemu do funkcjonariusza MO albo do najbliższej jednostki MO oraz prawo stosowania przymusu bezpośredniego, nie wyłączając siły fizycznej, w granicach niezbędnej potrzeby, w stosunku do takiej osoby, jeżeli ona mimo wezwania i zagrożenia zastosowaniem przymusu bezpośredniego przeciwstawia się doprowadzeniu.Zestawiając przytoczone unormowania ustawowe z poczynionymi w zaskarżonym wyroku ustaleniami faktycznymi, stwierdzić należy, że Mieczysław T., przystępując do interwencji w stosunku do oskarżonego, działał w ramach przysługujących mu - z tytułu członkostwa ORMO - uprawnień i wykonywał czynności należące do jego obowiązków wynikających z racji przynależności do ORMO (...). Na tle przedstawionych rozważań należało więc wyrazić pogląd, że dokonanie czynnej napaści na członka ORMO w związku z wykonywaniem przezeń obowiązków lub zadań, określonych w odpowiednich przepisach ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej (Dz. U. Nr 23, poz. 168), lub znieważenie go w takiej sytuacji wyczerpuje znamiona przestępstwa przewidzianego w art. 234 § 1 k.k. lub w art. 236 k.k.W rewizji wyrażony został pogląd, że Mieczysław T. w czasie opisanego w zaskarżonym wyroku wydarzenia w dniu 2 stycznia 1975 r. nie był już członkiem ORMO, gdyż ważność jego legitymacji, stwierdzającej przynależność do tej organizacji, nie była prolongowana na rok 1975. Pogląd ten nie jest słuszny. O utracie statusu członka ORMO (jak zresztą o utracie statusu członka prawie każdej organizacji społecznej, politycznej, zawodowej itp.) decydują nie pewne okoliczności natury formalnej (a tego rodzaju okolicznością jest niewątpliwie sprawa przedłużenia legitymacji członkowskiej), lecz określone przesłanki natury merytorycznej, które - jeżeli zaistnieją - powodują pozbawienie (w przewidzianym trybie) danej osoby statusu członka tej lub innej organizacji. W związku z tym należy wyrazić zapatrywanie, że sam fakt nieprzedłużenia ważności legitymacji stwierdzającej przynależność danej osoby do ORMO nie odbiera tej osobie statusu członka ORMO i nie pozbawia przysługującej jej ochrony prawnokarnej, przewidzianej między innymi w przepisie art. 234 § 1 k.k. w związku z art. 11 ust. z dnia 13 czerwca 1967 r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej (Dz. U. N. 23, poz. 168), jeżeli oczywiście w czasie wykonywania obowiązków (zadań) wynikających z odpowiednich przepisów tej ustawy osoba ta była faktycznie członkiem ORMO (...).Zawarty w rewizji ewentualny wniosek o złagodzenie wymierzonej oskarżonemu kary nie został przez skarżącego uzasadniony. Podkreślić jednak należy, że w świetle przedstawionych w zaskarżonym wyroku okoliczności - zarówno obciążających, jak i łagodzących - brak podstaw do stwierdzenia, że wymierzone oskarżonemu kary jednostkowe i kara łączna są rażąco surowe. Popełnione przez oskarżonego przestępstwa były zdarzeniami drastycznymi, a ich rezonans społeczny był szczególnie ujemny. Z tych względów brak podstaw do złagodzenia wymierzonych oskarżonemu kar.