VI KO 2/63

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, na przedstawione przez Sąd Wojewódzki pytanie:"Czy przepis art. 25 § 1 ustawy karnej skarbowej z dnia 13.IV.1960 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 123) ma zastosowanie w tych przypadkach, gdy czyn przestępny popełniony został w czasie obowiązywania ustawy karnej dewizowej z dnia 28.III.1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 134), a która to ustawa nie znała kwalifikowanej postaci obrotu wartościami dewizowymi, polegającej na działaniu w zorganizowanej grupie przestępczej, jeśli się zważy, że w chwili wyrokowania w myśl art. 2 § 1 k.k. należy stosować ustawę karną skarbową z 13.IV.1960 r., jako względniejszą dla sprawców, która to ustawa taką kwalifikowaną postać przestępstwa przewiduje (art. 25 § 1 pkt 2 lit. "b” cyt. ustawy)"uchwalił udzielić odpowiedzi twierdzącej.Uzasadnienie faktyczneW myśl zasady zawartej w przepisie art. 2 § 1 k.k. - jeżeli w czasie wyrokowania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, wówczas stosuje się ustawę nową; jednakże należy zastępować ustawę dawną, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy.Orzecznictwo Sądu Najwyższego wyjaśniło już należycie, że dla rozstrzygnięcia która ustawa ma zastosowanie, nie jest istotne którą z dwóch ustaw należy uznać bądź za łagodniejszą, bądź za surowszą w ogóle, lecz która z nich, jak stanowi art. 2 k.k., "jest względniejsza dla sprawcy". Wymaga to rozstrzygnięcia w każdej konkretnej sprawie na tle okoliczności danej sprawy (OSN z roku 1954, Nr 26).Inne znów orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1948 r. ogłoszone w Zbiorze Orzeczeń S. N. z roku 1949, nr 7 rozstrzyga, jakie względy mają decydować przy wyborze jednej z tych ustaw jako względniejszej dla sprawcy.Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem przy ustalaniu względniejszego charakteru ustawy należy mieć na względzie wszystkie faktyczne okoliczności danego konkretnego czynu w świetle wszystkich przepisów prawnych dotyczących danego przestępstwa i ustanowionej za nie sankcji, a za względniejszą ustawę uznana być powinna ta ustawa, której zastosowanie stwarza dla przestępcy korzystniejsze warunki.Nie stanowi więc przeszkody do zastosowania nowej ustawy fakt, iż przewiduje ona szczególne okoliczności powodujące podwyższenie przewidzianej za dany czyn sankcji karnej, jeśli nawet po uwzględnieniu tych okoliczności Sąd postępując według przytoczonych wskazówek stwierdzi, że ta właśnie ustawa jest w swej całości względniejsza dla sprawcy.Nie zwalnia to jednak Sądu od ustalenia w każdej konkretnej sprawie, czy sprawca wiedział lub powinien był wiedzieć o okolicznościach faktycznych powodujących podwyższenie przewidzianej za dany czyn sankcji karnej, jak na przykład, że działa w zorganizowanej grupie przestępczej (art. 15 § 1 k.k.).