VI KO 33/61

UchwałaIzba Karna1961-06-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku prowadzenia wspólnego postępowania karnego przeciwko kilku oskarżonym, z których jeden nie wniósł rewizji, sąd rewizyjny może uchylić lub zmienić wyrok w stosunku do tego oskarżonego na podstawie art. 386 k.p.k. w związku z art. 378 § 1 lit. b k.p.k., jeśli nie zachodzi ścisły związek prawny między ich działaniami?
Ratio decidendi
Sąd rewizyjny nie może uchylić ani zmienić wyroku w stosunku do oskarżonego, który nie wniósł rewizji, nawet jeśli prowadzone było wspólne postępowanie z innym oskarżonym, który rewizję wniósł, jeśli nie zachodzi ścisły związek prawny między ich działaniami (art. 23 k.p.k.). W takim przypadku wyrok staje się prawomocny w części niezaskarżonej i może być wzruszony jedynie nadzwyczajnym środkiem odwoławczym.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy wydał wyrok w sprawie dwóch oskarżonych. Jeden z oskarżonych, skazany na podstawie art. 241 k.k., nie wniósł rewizji. Drugi oskarżony wniósł rewizję, zarzucając obrazę przepisów proceduralnych i prawa materialnego. Sąd Najwyższy rozważał, czy w tej sytuacji możliwe jest uchylenie wyroku w stosunku do oskarżonego, który nie wniósł rewizji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że nie można uchylić wyroku w stosunku do oskarżonego, który nie wniósł rewizji, jeśli nie zachodzi ścisły związek prawny między jego działaniami a działaniami oskarżonego wnoszącego rewizję.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu przedstawionego przez Sąd Wojewódzki zagadnienia prawnego:"Czy należy w oparciu o przepis art. 378 § 1 lit. "b” k.p.k. uchylić wyrok Sądu Powiatowego, jeżeli spośród dwóch oskarżonych, co do jednego, skazanego na podstawie art. 241 k.k., który nie założył rewizji, tryb uproszczony był niedopuszczalny" -uchwalił jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW nauce przyjęto od dawna, iż prawomocnym staje się wyrok, który nie może być wzruszony wskutek zwyczajnego środka odwoławczego. Nie jest zatem prawomocny wyrok w części niezaskarżonej, chociaż upłynął termin do zaskarżenia, jeśli ta część może być przez sąd rewizyjny uchylona lub zmieniona na podstawie art. 386 k.p.k. Użytego w tym przepisie terminu "współoskarżony" nie wyczerpuje sam fakt prowadzenia przeciwko osobie, mianem tym określonej, postępowania wspólnego, obejmującego również inne osoby. Treść pojęcia "współoskarżony" należy rozważyć łącznie z normą art. 23 k.p.k. W świetle tego przepisu współoskarżonym jest podżegacz, pomocnik oraz inne osoby, których działanie przestępne pozostaje w ścisłym związku z działaniem sprawcy (por. St. Śliwiński: "Polski proces karny przed sądem powszechnym. Przebieg procesu i postępowanie wykonawcze", s. 157). Jeżeli zważyć nadto, iż Sąd Najwyższy wyjaśnił już, że "ścisły związek z działaniem sprawcy" zachodzi wówczas, gdy przestępstwo jednego jest prawnie niemożliwe bez przestępstwa drugiego (Zb. O. 89/33), a więc, że chodzi tu w szczególności o paserów i popleczników, przyjąć trzeba, że przypadki, w których sąd może rozpoznać na tej samej rozprawie głównej sprawy przeciwko kilku osobom, są w ustawie określone.Na tle powyższych uwag uznać wypada, że rozpoznanie łączne sprawy przeciwko osobom, których działania nie łączą się ze sobą w sposób określony w art. 23 k.p.k., sprowadza w wypadku niezaskarżenia w terminie wyroku w stosunku do którejkolwiek z tych osób, prawomocność jego w tej części, a tym samym możność wzruszenia tylko w drodze nadzwyczajnego środka odwoławczego.Nadmienić należy, iż w sprawie niniejszej oskarżony, który założył rewizję, wskazując w niej obrazę art. 237 § 1 k.k. oraz art. 8, 9, 320, 339 § 1, 256 i 292 k.p.k. - oskarżony i skazany został na podstawie art. 237 § 1 k.k., a więc rozpoznawanie co do niego sprawy w składzie jednoosobowym było prawidłowe (art. 5 § 1 ustawy z 20.VII.1950 r.).W takiej sytuacji w ogóle nie mogą wchodzić w grę co do drugiego oskarżonego, który rewizji nie założył, "te same względy", o których mowa w art. 386 k.p.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 378 § 1art. 241 KKart. 386 KPKart. 23 KPKart. 237 § 1 KKart. 8art. 5 § 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.