VI KO 33/61
UchwałaIzba Karna1961-06-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku prowadzenia wspólnego postępowania karnego przeciwko kilku oskarżonym, z których jeden nie wniósł rewizji, sąd rewizyjny może uchylić lub zmienić wyrok w stosunku do tego oskarżonego na podstawie art. 386 k.p.k. w związku z art. 378 § 1 lit. b k.p.k., jeśli nie zachodzi ścisły związek prawny między ich działaniami?Ratio decidendi
Sąd rewizyjny nie może uchylić ani zmienić wyroku w stosunku do oskarżonego, który nie wniósł rewizji, nawet jeśli prowadzone było wspólne postępowanie z innym oskarżonym, który rewizję wniósł, jeśli nie zachodzi ścisły związek prawny między ich działaniami (art. 23 k.p.k.). W takim przypadku wyrok staje się prawomocny w części niezaskarżonej i może być wzruszony jedynie nadzwyczajnym środkiem odwoławczym.Stan faktyczny
Sąd Powiatowy wydał wyrok w sprawie dwóch oskarżonych. Jeden z oskarżonych, skazany na podstawie art. 241 k.k., nie wniósł rewizji. Drugi oskarżony wniósł rewizję, zarzucając obrazę przepisów proceduralnych i prawa materialnego. Sąd Najwyższy rozważał, czy w tej sytuacji możliwe jest uchylenie wyroku w stosunku do oskarżonego, który nie wniósł rewizji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że nie można uchylić wyroku w stosunku do oskarżonego, który nie wniósł rewizji, jeśli nie zachodzi ścisły związek prawny między jego działaniami a działaniami oskarżonego wnoszącego rewizję.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu przedstawionego przez Sąd Wojewódzki zagadnienia prawnego:"Czy należy w oparciu o przepis art. 378 § 1 lit. "b” k.p.k. uchylić wyrok Sądu Powiatowego, jeżeli spośród dwóch oskarżonych, co do jednego, skazanego na podstawie art. 241 k.k., który nie założył rewizji, tryb uproszczony był niedopuszczalny" -uchwalił jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW nauce przyjęto od dawna, iż prawomocnym staje się wyrok, który nie może być wzruszony wskutek zwyczajnego środka odwoławczego. Nie jest zatem prawomocny wyrok w części niezaskarżonej, chociaż upłynął termin do zaskarżenia, jeśli ta część może być przez sąd rewizyjny uchylona lub zmieniona na podstawie art. 386 k.p.k. Użytego w tym przepisie terminu "współoskarżony" nie wyczerpuje sam fakt prowadzenia przeciwko osobie, mianem tym określonej, postępowania wspólnego, obejmującego również inne osoby. Treść pojęcia "współoskarżony" należy rozważyć łącznie z normą art. 23 k.p.k. W świetle tego przepisu współoskarżonym jest podżegacz, pomocnik oraz inne osoby, których działanie przestępne pozostaje w ścisłym związku z działaniem sprawcy (por. St. Śliwiński: "Polski proces karny przed sądem powszechnym. Przebieg procesu i postępowanie wykonawcze", s. 157). Jeżeli zważyć nadto, iż Sąd Najwyższy wyjaśnił już, że "ścisły związek z działaniem sprawcy" zachodzi wówczas, gdy przestępstwo jednego jest prawnie niemożliwe bez przestępstwa drugiego (Zb. O. 89/33), a więc, że chodzi tu w szczególności o paserów i popleczników, przyjąć trzeba, że przypadki, w których sąd może rozpoznać na tej samej rozprawie głównej sprawy przeciwko kilku osobom, są w ustawie określone.Na tle powyższych uwag uznać wypada, że rozpoznanie łączne sprawy przeciwko osobom, których działania nie łączą się ze sobą w sposób określony w art. 23 k.p.k., sprowadza w wypadku niezaskarżenia w terminie wyroku w stosunku do którejkolwiek z tych osób, prawomocność jego w tej części, a tym samym możność wzruszenia tylko w drodze nadzwyczajnego środka odwoławczego.Nadmienić należy, iż w sprawie niniejszej oskarżony, który założył rewizję, wskazując w niej obrazę art. 237 § 1 k.k. oraz art. 8, 9, 320, 339 § 1, 256 i 292 k.p.k. - oskarżony i skazany został na podstawie art. 237 § 1 k.k., a więc rozpoznawanie co do niego sprawy w składzie jednoosobowym było prawidłowe (art. 5 § 1 ustawy z 20.VII.1950 r.).W takiej sytuacji w ogóle nie mogą wchodzić w grę co do drugiego oskarżonego, który rewizji nie założył, "te same względy", o których mowa w art. 386 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- IV KR 98/89 1989-05-23Czy sąd rewizyjny, rozpoznając środek odwoławczy wniesiony tylko co do jednego z czynów, za które oskarżony został skazany jednym wyrokiem z orzeczeniem kary łącznej, może na podstawie art. 389 k.p.k. zmienić lub uchylić…
- IV KO 54/58 1958-11-09Czy sąd rewizyjny, rozpoznając rewizję prokuratora wniesioną wyłącznie na niekorzyść oskarżonego co do wymiaru kary, może uchylić zaskarżony wyrok również w części dotyczącej winy, jeśli ma wątpliwości co do istnienia wi…
- VI KO 112/59 1960-02-25Czy sąd rewizyjny, w przypadku wniesienia przez prokuratora rewizji na niekorzyść oskarżonego wyłącznie co do wymiaru kary, może zmienić kwalifikację prawną czynu na surowszą, jeśli nie zachodzą warunki z art. 387 k.p.k.…
- KO 5/50 1950-01-30Czy sąd rewizyjny może zastosować art. 405 k.p.k. contra legem, tj. gdy w czynie oskarżonego mieszczą się znamiona czynu przestępnego, oraz czy może jednocześnie orzec co do istoty sprawy?
- III K 58/59 1959-05-05Czy obraza przepisów postępowania karnego, takich jak art. 226 k.p.k. (poprawki do protokołu), art. 306 k.p.k. (oględziny miejsca przestępstwa), art. 371 k.p.k. (ograniczenie prawa do obrony po wydaniu wyroku), art. 339…
Powołane przepisy
art. 378 § 1art. 241 KKart. 386 KPKart. 23 KPKart. 237 § 1 KKart. 8art. 5 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.