VI KO 36/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Z. Opuszyński.Sędziowie: Z. Kubec, J. Zembaty (sprawozdawca).Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka S. oskarżonego z art. 255 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Opolu w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy;"Czy pod rządem ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o sprawach z oskarżenia prywatnego (Dz. U. Nr 54, poz. 308) dopuszczalny jest tryb uproszczony w sprawie o czyn z art. 255 § 1 k.k. ścigany z urzędu wobec zaistnienia warunków z art. 255 § 5 k.k. i z art. 50 k.p.k.?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy w powiększonym składzie w uchwale z dnia 27 kwietnia 1961 r. VI KO 2/61 - w związku z pytaniem, czy w świetle art. 11 § 3 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. (Dz. U. Nr 54, poz. 308) prezes sądu wojewódzkiego może na mocy art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego zarządzić rozpoznanie przez jednego sędziego rewizji od wyroku wydanego w trybie uproszczonym w sprawie o przestępstwo z art. 255 k.k. przed. wejściem w życie wspomnianej ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. - wyjaśnił, że na podstawie art. 6 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. również dopuszczalne było i pozostaje takim nadal rozpoznanie spraw w trybie uproszczonym przez skład kolegialny (z udziałem ławników). W dalszym ciągu Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wynikający z dyspozycji art. 11 § 3 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. trzyosobowy skład sądu ustanowiony jest zarówno dla spraw o przestępstwa z art. 255 k.k. rozpoznawanych w trybie zwykłym (art. 5 § 4 in fine ustawy z dnia 20 lipca 1950 r.), jak i w trybie uproszczonym, wobec czego przepis ten nie uchyla działania art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r.Jak wynika z powyższej uchwały, Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że przepis art. 11 § 3 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r., określając jedynie skład sądu w sprawach o przestępstwa z art. 255 k.k. i nie wspominając nic o trybie postępowania ustalonym dla tych przestępstw w art. 5 § 1 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego, nie uchyla uproszczonego trybu postępowania w stosunku do omawianych przestępstw (jeżeli nie popełniono ich w druku lub na zebraniu publicznym, wtedy bowiem podlegają one rozpoznaniu w trybie zwykłym - art. 5 § 4 cytowanej ustawy z dnia 20 lipca 1950 r.).Ze względu na wyraźne brzmienie wymienionego zastrzeżenia, okoliczność powodująca ściganie z urzędu przestępstwa z art. 255 k.k. (wniosek władzy przełożonej w stosunku do zniesławionego urzędnika) nie wywiera żadnego wpływu na tryb postępowania. Z dniem jednak wejścia w życie wymienionej wyżej ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r., tj. od dnia 8 grudnia 1960 r., w sprawach o przestępstwo określone w art. 255 § 1 k.k. sądy powiatowe w trybie uproszczonym orzekają na rozprawie w składzie jednego sędziego i dwóch i ławników (a nie w składzie jednego sędziego) nie tylko wówczas, gdy przestępstwo to jest ścigane z oskarżenia prywatnego, lecz również wtedy, gdy ściga się je z urzędu na podstawie art. 255 § 5 k.k. Przestępstwo bowiem z art. 255 § 1 k.k., które na podstawie art. 255 § 5 k.k. jest ścigane z urzędu ze względu na to, że wymaga tego interes publiczny, ma z tego powodu większą wagę od przestępstwa z art. 255 § 1 k.k. ściganego z oskarżenia prywatnego. Nie można więc przyjąć, by z dniem wejścia w życie omawianej ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. w sprawach o przestępstwo z art. 255 § 1 k.k. ścigane z oskarżenia prywatnego sądy powiatowe w trybie uproszczonym orzekały na rozprawie w składzie jednego sędziego i dwóch ławników, a w sprawach o to przestępstwo ścigane z urzędu orzekały w tym trybie w składzie jednego tylko sędziego (arg. a minori ad maius).Z tych powodów orzeczono jak w konkluzji uchwały.