VI KO 37/63

UchwałaIzba Karna1963-12-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozporządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 1 marca 1951 r. i Ministra Leśnictwa z dnia 8 marca 1951 r. nadal obowiązują w świetle późniejszych przepisów dotyczących gospodarki drewnem?
Ratio decidendi
Rozporządzenia Przewodniczącego PKPG z dnia 1 marca 1951 r. i Ministra Leśnictwa z dnia 8 marca 1951 r. przestały obowiązywać z dniem wejścia w życie zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 7 listopada 1956 r. Wskazuje na to zasada lex posterior derogat legi priori oraz fakt, że wspomniane rozporządzenia miały obowiązywać tylko do czasu wydania nowego aktu prawnego opartego na art. 1 i 3 dekretu z dnia 29 października 1952 r.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię prawną dotyczącą obowiązywania rozporządzeń z 1951 r. w sprawie gospodarowania artykułami leśnymi. Analiza prawna wykazała, że dekret z 1952 r. uchylił wcześniejsze przepisy, ale rozporządzenia z 1951 r. zachowały moc do czasu wydania nowych regulacji. Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 1956 r. uregulowało nowo sprawy gospodarki drewnem, co doprowadziło do utraty mocy obowiązującej przez wcześniejsze rozporządzenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi, że rozporządzenia Przewodniczącego PKPG z dnia 1 marca 1951 r. i Ministra Leśnictwa z dnia 8 marca 1951 r. przestały obowiązywać.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: J. Zembaty, T. Majewski, Z. Kapitaniak, T. Rek, A. Kafarski, E. Binkiewicz (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu przedstawionej na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54) przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w dniu 26 sierpnia 1963 r. kwestii prawnej:"Czy rozporządzenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia 1 marca 1951 r. (Dz. U. Nr 25, poz. 187) i Ministra Leśnictwa z dnia 8 marca 1951 r. (Dz. U. Nr 25, poz. 193) dotychczas obowiązują"?uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneObowiązujący od dnia 12 listopada 1952 r. dekret z dnia 29 października 1952 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 301 z późn. zmianami) w art. 3 ust. 1 stanowi, że przepisy o gospodarowaniu artykułami określonymi w art. 1 ust. 1 tegoż dekretu wydają:1) Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (obecnie Prezes Rady Ministrów - por. § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 listopada 1956 r., Dz. U. Nr 58, poz. 270), jeśli przepisy te dotyczą jednostek podległych różnym ministrom lub osób nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej bądź też jeśli przepisy te odnoszą się do artykułów bilansowanych centralnie;2) właściwy minister, jeśli przepisy te dotyczą tylko jednostek podległych temu ministrowi i nie odnoszą się do artykułów bilansowanych centralnie.Przepis art. 13 ust. 1 cytowanego dekretu uchylił moc obowiązującą wcześniejszych dekretów dotyczących gospodarowania niektórymi artykułami, wymieniając wśród uchylonych (pkt 3) dekret z dnia 5 sierpnia 1949 r. (Dz. U. Nr 46, poz. 341 z późn. zmianami).Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 2 dekretu z dnia 5 sierpnia 1949 r. zostały wydane: rozporządzenie Przewodniczącego PKPG z dnia 1 marca 1951 r. (Dz. U. Nr 25, poz. 187) oraz rozporządzenie Ministra Leśnictwa z dnia 8 marca 1951 r. (Dz. U. Nr 25, poz. 193). Oba te rozporządzenia zachowały - na podstawie art. 13 ust. 2 dekretu z dnia 29 października 1952 r. - moc obowiązującą do czasu wydania odpowiednich przepisów określonych w art. 1 tegoż dekretu.Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 lipca 1956 r. o zakresie działania urzędu Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego (Dz. U. Nr 30, poz. 141), wydane na podstawie art. 3 dekretu z dnia 11 lipca 1956 r. o utworzeniu urzędu Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego (Dz. U. Nr 30, poz. 139), przekazuje w § 1 pkt 8 do zakresu działania tegoż Ministra między innymi sprawy gospodarki drewnem i wyrobami drzewnymi, a w szczególności sprawy bilansowania i zbytu drewna i wyrobów drzewnych. Konsekwencją tak ustalonego zakresu działania Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego było wydanie przez niego - na podstawie upoważnienia płynącego z art. 3 ust. 1 pkt 2 dekretu z dnia 29 października 1952 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 301) - aktu prawnego regulującego sprawy gospodarki drewnem, a mianowicie zarządzenia z dnia 7 listopada 1956 r. (M. P. Nr 96, poz. 1060) normującego na nowo całokształt zagadnień dotyczących tej gospodarki, objętych poprzednio przez wymienione w nim i uchylone w § 8 zarządzenia i instrukcje, jak również zagadnienia objęte rozporządzeniami Przewodniczącego PKPG z dnia 1 marca 1951 r. (Dz. U. Nr 25, poz. 187) oraz Ministra Leśnictwa z dnia 8 marca 1951 r. (Dz. U. Nr 25, poz. 193).Fakt niewymienienia wspomnianych rozporządzeń wśród aktów prawnych uchylonych cytowanym zarządzeniem z dnia 7 listopada 1956 r. wynika tylko z ich rangi, jaką uzyskały one przez opublikowanie w Dzienniku Ustaw, ale nie oznacza to, że obowiązują one nadal, skoro:1) niedopuszczalne jest, żeby w tym samym przedmiocie obowiązywały różne akty prawne zawierające odmienne uregulowanie;2) oba omawiane rozporządzenia, jak już wyżej wskazano, pozostawały w mocy tylko do czasu wydania aktu prawnego opartego na art. 1 i 3 dekretu z dnia 29 października 1952 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 301), takim zaś aktem było cytowane zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 7 listopada 1956 r. (M. P. Nr 96, poz. 1060), gdyż w świetle art. 3 dekretu z dnia 11 lipca 1956 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 139) i § 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 1956 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 141) w związku z art. 3 ust. 1 pkt 2 cytowanego dekretu z dnia 29 października 1952 r. tenże Minister jest wyłącznie uprawniony do normowania gospodarki drewnem.Na podstawie powyższego i w myśl zasady lex posterior derogat legi priori uznać należy, że rozporządzenia Przewodniczącego PKPG z dnia 1 marca 1951 r. (Dz. U. Nr 25, poz. 187) i Ministra Leśnictwa z dnia 8 marca 1951 r. (Dz. U. Nr 25, poz. 191) przestały obowiązywać z dniem wejścia w życie zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 7 listopada 1956 r. w sprawie gospodarowania niektórymi materiałami drzewnymi (M. P. Nr 96, poz. 1060). Stwierdzić ponadto należy, że to ostatnie zarządzenie zostało w całości uchylone zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 15 grudnia 1959 r. (M. P. z 1960 r. Nr 11, poz. 52), zarządzenie zaś z dnia 15 grudnia 1959 r. również zostało potem uchylone przez aktualnie obowiązujące zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 31 stycznia 1961 r. (M. P. Nr 15, poz. 80).Na zakończenie powyższych wywodów stwierdzić wypada, że wszystkie przepisy prawne wydane przez Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 3 ust. 1 pkt 2 dekretu z dnia 29 października 1952 r. powinny mieć - w myśl ogólnych zasad legislacyjnych - formę rozporządzeń.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 29 ust. 2art. 3 ust. 1art. 1 ust. 1art. 13 ust. 1art. 2art. 13 ust. 2art. 1art. 3§ 13§ 1 pkt 8§ 8

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.