VI KO 68/59
UchwałaIzba Karna1959-05-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dziesięcioletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy państwowych, dotyczy roszczeń z tytułu uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia wynikłych ze zbrodni lub występku funkcjonariusza państwowego, jak i z tytułu oczywiście bezzasadnego aresztowania lub niesłusznego skazania, czy też do roszczeń z tego drugiego tytułu stosuje się zawsze 3-letnie przedawnienie, a 10-letnie przedawnienie dotyczy wyłącznie roszczeń z tytułu odszkodowania za uszkodzenie lub rozstrój zdrowia?Ratio decidendi
Roszczenie o odszkodowanie, o którym mowa w art. 510 k.p.k., stanowi jedną całość. Fakt, że jeden z fragmentów tego roszczenia posiada przywilej dłuższego okresu przedawnienia, powoduje przesunięcie krótszych terminów i objęcie dłuższym okresem przedawnienia całości roszczenia, będącego roszczeniem o jeden wspólny ekwiwalent. W związku z tym, dziesięcioletnie przedawnienie dotyczy wszystkich roszczeń wynikających z art. 510 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię prawną dotyczącą przedawnienia roszczeń wynikających z ustawy o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy państwowych. Dotyczyło to zarówno szkód na osobie, jak i szkód wynikających z bezzasadnego aresztowania lub niesłusznego skazania. Powstało pytanie, czy 10-letni termin przedawnienia obejmuje oba rodzaje roszczeń, czy też do aresztowania i skazania stosuje się 3-letni termin.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej uchwalił udzielić odpowiedzi na postawione pytanie prawne w tym sensie, że dziesięcioletnie przedawnienie obejmuje całość roszczenia, a druga część pytania prawnego stała się bezprzedmiotowa.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym w składzie siedmiu sędziów po rozpoznaniu kwestii prawnej przekazanej do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu w powiększonym składzie:"I. czy dziesięcioletnie przedawnienie, o którym mowa w art. 12 in fine ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych (Dz. U. Nr 54, poz. 243) dotyczy roszczeń zarówno z tytułu uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia wynikłych ze zbrodni lub występku funkcjonariusza państwowego, jak i z tytułu oczywiście bezzasadnego aresztowania lub niesłusznego skazania, czy też do roszczeń z tego drugiego tytułu stosuje się zawsze 3-letnie przedawnienie, a 10-letnie przedawnienie dotyczy wyłącznie roszczeń z tytułu odszkodowania za uszkodzenie lub rozstrój zdrowia, doznane w okolicznościach w tymże art. 12 określonych";"2. w wypadku udzielenia na powyższe pytanie odpowiedzi w tym sensie, że po upływie 3-letniego okresu przedawnienia nie może być już dochodzone roszczenie z tytułu oczywiście bezzasadnego aresztowania lub niesłusznego skazania, a zatem, gdy jako przedmiot sprawy pozostałoby tylko roszczenie z tytułu uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, wynikłych ze zbrodni lub występku funkcjonariuszów państwowych, - jaki sąd, cywilny czy karny, - byłby właściwy do rozpoznania sprawy" -uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepisy art. 12 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszów państwowych (Dz. U. Nr 54, poz. 243), określa terminy przewidziane dla dochodzenia roszczeń na podstawie art. 510 k.p.k.Roszczenie o odszkodowanie, o którym mowa w art. 510 k.p.k. stanowi jedną całość. Uwzględnienie odpowiednich fragmentów tego roszczenia w jego materialnej istocie wyrażać się musi w jednej globalnej sumie, obejmującej wszystkie te fragmenty.Fakt, że jeden z tych fragmentów posiada przywilej dłuższego okresu przedawnienia do zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego, sprawiać tedy musi przesunięcie krótszych terminów i objęcie dłuższym okresem przedawnienia całości roszczenia, będącego roszczeniem o jeden wspólny ekwiwalent.W tym stanie rzeczy należało udzielić odpowiedzi jak wyżej, a zarazem uznać drugą część postawionego pytania prawnego za bezprzedmiotową.
Powiązane orzeczenia
- II PR 16/64 1964-02-14Czy roszczenie o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego, powstałą przed wejściem w życie ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonari…
- I CR 693/57 1958-02-15Czy roszczenie o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza państwowego, powstałe przed wejściem w życie ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o odpowiedzialności Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonari…
- 2 CR 839/58 1958-12-08Czy roszczenia o odszkodowanie za szkody wyrządzone w związku z niewłaściwym przebiegiem tymczasowego aresztowania lub śledztwa, które nie mogą być rozpoznane w trybie art. 510 k.p.k., powinny być rozpoznawane w drodze p…
- I CR 56/62 1963-02-26Czy odpowiedzialność Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy państwowych, na podstawie ustawy z dnia 15 listopada 1956 r., może być uzależniona od przesłanek z art. 5 tej ustawy, gdy roszczenie dotyczy szkody…
- I CR 820/60 1961-04-14Czy roczny termin do wytoczenia powództwa o odszkodowanie za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy państwowych, przewidziany w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r., ma charakter terminu prekluzyjnego, które…
Powołane przepisy
art. 12art. 510 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.