VI KO 68/61
UchwałaIzba Karna1962-02-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zagraniczne monety złote, mające w swoim kraju obieg ustawowy, należy zaliczyć do wartości dewizowych wymienionych w art. 2 pkt 1 ustawy dewizowej z dnia 28 marca 1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 133), czy też do innych wartości dewizowych wymienionych w art. 2 pkt 2 tej ustawy, i czy w związku z tym przywóz z zagranicy takich monet wymaga zezwolenia?Ratio decidendi
Zagraniczne monety złote, mające w swoim kraju obieg ustawowy, należy zaliczyć do wartości dewizowych wymienionych w art. 2 pkt 2 ustawy dewizowej z dnia 28 marca 1952 r., a nie do zagranicznych środków płatniczych (art. 2 pkt 1). W związku z tym przywóz takich monet z zagranicy wymaga zezwolenia, chyba że mają one charakter numizmatu lub zostały bite przed 1850 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kwestii prawnej przedstawionej przez Sąd Najwyższy w trybie art. 390 § 1 k.p.k. w związku z oskarżeniem Kazimiery K. i Henryka C. z ustawy dewizowej. Chodziło o kwalifikację prawną zagranicznych monet złotych jako wartości dewizowych i konieczność uzyskania zezwolenia na ich przywóz.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął kwestię prawną, kwalifikując zagraniczne monety złote jako wartość dewizową wymagającą zezwolenia na przywóz.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Z. Opuszyński.Sędziowie: M. Paluch (sprawozdawca), R. Kryże (współsprawozdawca), J. Zembaty, K. Dobesz, J. Majewski, W. Ostrowski.Prokurator: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimiery K. i Henryka C., oskarżonych z art. 45 § 1, 53, 64 § 2 u.k.d., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił przedstawioną przez Sąd Najwyższy w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy zagraniczne monety złote, mające w swoim kraju obieg ustawowy, należy zaliczyć do wartości dewizowych wymienionych w art. 2 pkt 1 ustawy dewizowej z dnia 28 marca 1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 133), czy też do innych wartości dewizowych wymienionych w art. 2 pkt 2 tej ustawy, i czy w związku z tym przywóz z zagranicy takich monet wymaga zezwolenia?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWedług art. 19 ustawy dewizowej z dnia 28 marca 1952 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 133) obrót wartościami dewizowymi bez zezwolenia właściwej władzy jest zabroniony. Do obrotu tymi wartościami ustawa dewizowa zalicza między innymi przywóz tych wartości do kraju (art. 4 pkt 3).Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 1952 r. w sprawie wykonania ustawy dewizowej (Dz. U. Nr 21, poz. 137) w § 26 udziela generalnego zezwolenia na przywóz do kraju zagranicznych pieniędzy, jak również złota i platyny - pod warunkiem jednak, że to złoto lub platyna nie stanowi wartości dewizowej w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy dewizowej z 1952 r. Ten ostatni zaś przepis uznaje za wartość dewizową wszelkie złoto, z wyjątkiem jedynie wyrobów użytkowych.Monety złote są oczywiście również złotem. Stąd przepis art. 2 pkt 2 ustawy dewizowej stanowi normę szczególną względem przepisu art. 2 pkt 1 tej ustawy, gdzie mowa o zagranicznych środkach płatniczych, między innymi w postaci monet. Takiej monecie złotej nie można - w ogólności rzecz biorąc - nadawać przymiotu wyrobu użytkowego. Wskazują na to przepisy § 3 wymienionego rozporządzenia z dnia 15 kwietnia 1952 r. Z ust. 2 tego paragrafu wynika wprost, że co się tyczy złotych monet, to traktowane one są na równi z wyrobami użytkowymi tylko wtedy, gdy bite zostały przed 1850 r. i mają charakter numizmatu.Wszystko to świadczy dostatecznie wyraźnie, że przywóz do kraju zagranicznych monet złotych nie mających owych cech specjalnych jest przywozem złota w postaci wartości dewizowej.Z powyższych zasad uchwalono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 13/73 1973-07-19Czy biżuteria wykonana z monet lub sztabek złota przez osoby fizyczne, mimo przetworzenia, nadal stanowi wartość dewizową w rozumieniu ustawy dewizowej, czy też staje się wyrobem użytkowym, a jeśli tak, to czy jej nieleg…
- I K 1187/60 1961-02-28Czy przepisy ustawy karnej skarbowej (u.k.s.) dotyczące przeprowadzania przez granicę wartości dewizowych, w tym złotych monet i banknotów, powinny być stosowane w świetle zmian legislacyjnych, nawet jeśli czyn został po…
- VI KO 91/60 1961-09-02Według jakiego kursu określa się wartość zagranicznych środków płatniczych, stanowiących przedmiot przestępstw dewizowych, w rozumieniu ustawy dewizowej z dnia 28.III.1952 r. i ustawy karnej skarbowej z dnia 13.IV.1960 r…
- I K 1038/60 1961-12-13Czy przywóz zagranicznych wartości dewizowych do Polski bez zgłoszenia organom kontroli dewizowej, ale w sytuacji, gdy przepisy dopuszczały taki przywóz bez zezwolenia, stanowi przestępstwo skarbowe?
- VI KO 21/63 1963-09-26Czy nabycie bez zezwolenia złotych monet dolarowych za zagraniczne środki płatnicze (banknoty dolarowe) i odwrotnie, stanowi transakcję kupna-sprzedaży w rozumieniu art. 45 § 1 ustawy karnej skarbowej?
Powołane przepisy
art. 45 § 1art. 390 § 1 KPKart. 2 pkt 1art. 2 pkt 2art. 19art. 4 pkt 3§ 1§ 2§ 26§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.