VI KO 69/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: E. Binkiewicz, K. Dobesz, Z. Kapitaniak (współsprawozdawca), F. Korzeń, S. Kotowski (sprawozdawca), J. Matysiak.Prokurator Generalnej Prokuratury: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Alfonsa S. oskarżonego z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu przedstawionej przez skład zwykły Sądu Najwyższego kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy w wypadku, gdy od sprawcy zagarnięcia drzewa z lasu państwowego odzyskano przed zakończeniem postępowania sądowego przedmiot zagarnięcia, a nadto sprawca zagarnięcia wpłacił pojedynczą wartość zagarniętego drzewa, należy - orzekając z mocy art. 5 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) obowiązek zwrotu podwójnej wartości zagarniętego drzewa - uznać, iż obowiązek ten został częściowo przez sprawcę wykonany?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k. i art. 30 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54) uchwalił jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWedług wytycznych Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 1961 r. (Mon. Pol. Nr 54, poz. 261) w kwestii prawidłowego stosowania przepisów ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) i ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) - przewidziany w art. 5 § 4 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. obowiązek zwrotu podwójnej wartości drzewa jest szczególną konsekwencją prawną zagarnięcia lub wyrębu drzewa z lasu stanowiącego mienie społeczne, charakter zaś tego obowiązku jest mieszany, zawiera bowiem zarówno elementy kary, jak i pierwiastki odszkodowawcze.Karny charakter tej szczególnej konsekwencji prawnej wynika w szczególności z tego, że sąd orzeka - i to bez wniosku pokrzywdzonego - obowiązek zwrotu podwójnej wartości drzewa wówczas, gdy uznaje oskarżonego za winnego zagarnięcia lub wyrębu drzewa z lasu stanowiącego mienie społeczne (art. 5 § 4 cytowanej ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r.).Odszkodowawczy charakter tej konsekwencji prawnej przejawia się w szczególności w porównaniu z karą grzywny. Grzywna bowiem w myśl art. 42 § 2 k.k. wpływa do Skarbu Państwa, natomiast skazany w myśl art. 5 § 4 cytowanej ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. ma obowiązek zwrotu podwójnej wartości zagarniętego drzewa na rzecz pokrzywdzonego.Jeżeli zatem sprawca, od którego odzyskano zagarnięte lub wyrąbane drzewo, jeszcze przed wyrokiem skazującym uiścił właścicielowi tego drzewa część wartości tego drzewa, powinno to znaleźć swój wyraz w treści wyroku. Skazując więc za wyrąb lub zagarnięcie takiego drzewa, niezależnie od zasądzenia odszkodowania pieniężnego w myśl art. 3311 k.p.k., sąd orzeka - stosownie do art. 5 § 4 cytowanej ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. - obligatoryjnie tam określony obowiązek zwrotu podwójnej wartości drzewa (po którego własność sprawca sięgnął), ale jednocześnie zaznacza, że skazany wywiązał się już z tego obowiązku w oznaczonej części.