VI KRN 75/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia a. Żylewicz. Sędziowie: J. Szamrej (sprawozdawca), Z. Durkiewicz (sędzia SW del. do SN). Prokurator Prokuratury Generalnej: F. Prusak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 1977 r. sprawy Jerzego T. i Leszka D., oskarżonych z art. 212 § 1 w związku z art. 59 § 1 k.k., wskutek rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na niekorzyść wymienionych oskarżonych od wyroku Sądu Rejonowego w Łomży z dnia 3 listopada 1976 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:a) oskarżonych Jerzego T. i Leszka D. skazał na podstawie art. 212 § 1 w związku z art. 59 § 1 k.k. na kary po 1 roku pozbawienia wolności, przy czym na podstawie art. 73 § 1 i 2 oraz art. 74 § 2 w związku z art. 59 § 2 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności zawiesił warunkowo każdemu z nich na okres 3 lat, na podstawie art. 76 § 3 k.k. oddał każdego z nich na wymieniony okres próby pod dozór kuratora sądowego, na podstawie art. 75 § 1 k.k. wymierzył kary grzywny w wysokości po 5.000 zł, z zamianą - w razie nieuiszczenia w terminie - na kary zastępcze po 50 dni pozbawienia wolności, a na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 i 6 k.k. zobowiązał ich do naprawienia wyrządzonej szkody przez wpłacenie w terminie do dnia 1 września 1977 r. po 600 zł na rzecz Zakładu Komunikacji Miejskiej w Ł. oraz do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu;b) uchylił orzeczenie o zasądzeniu od oskarżonych nawiązek na rzecz wymienionego wyżej Zakładu (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Rejonowy w Łomży wyrokiem z dnia 3 listopada 1976 r. uznał oskarżonych Jerzego T. i Leszka D. za winnych tego, że dnia 9 sierpnia 1976 r. w D., działając wspólnie i będąc w stanie nietrzeźwości, publicznie, bez powodu i okazując rażące lekceważenie podstawowych zasad porządku prawnego, kopali w tylne lampy autobusu marki "Autosan", w wyniku czego zbili dwie tylne lampy zespolone w wartości 1.200 zł za szkodę Zakładu Komunikacji Miejskiej w Ł., i za to skazał ich na podstawie art. 212 § 1 w związku z art. 59 § 1 i art. 54 § 1 k.k. na kary po 1 roku i 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele publiczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, a ponadto na podstawie art. 59 § 3 k.k. orzekł wobec każdego z nich nawiązkę w wysokości 1.200 zł na rzecz Zakładu Komunikacji Miejskiej w Ł.Od tego wyroku Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając temu wyrokowi obrazę art. 59 § 2 k.k wskutek wymierzenia oskarżonym kary z zastosowaniem art. 54 § 1 k.k., mimo zakazu wynikającego z treści naruszonego przepisu, wobec tego, że oskarżeni uznani zostali za winnych wspólnego dokonania umyślnego występku o charakterze chuligańskim, i wnosząc o zmianę tego wyroku przez uchylenie orzeczenia o wymiarze kary z zastosowaniem art. 54 § 1 k.k. oraz o nawiązce na rzecz pokrzywdzonej instytucji uspołecznionej i wymierzenie oskarżonym stosownych kar pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania ze względu na szczególne okoliczności za tym przemawiające, połączonym z wymierzeniem każdemu z nich na podstawie art. 75 § 1 k.k. grzywny w wysokości po 5.000 zł, a ponadto z zobowiązaniem na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 i 6 k.k. do naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwem i do powstrzymywania się od nadużywania alkoholu oraz z oddaniem ich pod dozór kuratora sądowego na podstawie art. 76 § 3 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Wymieniony na wstępie wyrok Sądu Rejonowego w Łomży nie został zaskarżony przez strony i wobec tego nie zostało sporządzone jego pisemne uzasadnienie.Jednakże ujawniony na rozprawie materiał dowodowy pozwala na niewątpliwe stwierdzenie, że uznanie oskarżonych za winnych popełnienia przypisanego im czynu i zakwalifikowanie tego czynu jako umyślnego występku o charakterze chuligańskim przewidzianego w art. 212 § 1 w związku z art. 59 § 1 k.k. jest w pełni uzasadnione.Brak natomiast uzasadnienia zaskarżonego wyroku uniemożliwia stwierdzenie, jakie motywy towarzyszyły skazaniu oskarżonych na podstawie wymienionych przepisów nie na przewidzianą w nich karę pozbawienia wolności, lecz na karę ograniczenia wolności z zastosowaniem art. 54 § 1 k.k., którego stosowanie wyłącza wyraźnie zdanie pierwsze art. 59 § 2 k.k. w wypadku skazania sprawcy umyślnego występku o charakterze chuligańskim.Można jedynie przypuszczać, że skazanie oskarżonych za przypisany im występek o charakterze chuligańskim z zastosowaniem art. 54 § 1 k.k. na kary ograniczenia wolności było następstwem poglądu, że stosowanie tego przepisu - podobnie jak i warunkowego zawieszenia wykonania kary - dopuszcza zdanie drugie art. 59 § 2 k.k. w wypadkach, w których przemawiają za tym szczególnie okoliczności. Gdyby taki pogląd towarzyszył rozważonemu rozstrzygnięciu, to należałoby stwierdzić, że pogląd ten jest błędny. Przepis bowiem art. 54 § 1 k.k. nie ma zastosowania - w myśl art. 59 § 2 (zdanie pierwsze) k.k. - do sprawcy występku o charakterze chuligańskim, gdyż to jego stosowania nie dopuszcza zdanie drugie tego ostatniego przepisu, które ma na względzie jedynie możliwość zastosowania do takiego sprawcy warunkowego zawieszenia wykonania kary, jeżeli przemawiają za tym szczególne okoliczności.W tym stanie rzeczy należy uznać, że było i jest uzasadnione skazanie oskarżonych na podstawie art. 212 § 1 w związku z art. 59 § 1 k.k. za czyn im przypisany na kary pozbawienia wolności (...).