VI KZP 14/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski. Sędziowie: T. Majewski, J. Matysiak (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Romana K., oskarżonego z art. 286 § 1 d.k.k., po rozpoznaniu przedstawionego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi jako rewizyjny postanowieniem z dnia 28 stycznia 1970 r. następującego zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"1. Jeśli organ kontroli wewnętrznej wykrył czyn przestępny i jego sprawcę, to czy w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151) można uznać, że sprawca czynu były znany organom powołanym do ścigania przestępstw?2. W razie negatywnej odpowiedzi na pytanie określone w punkcie pierwszym - czy fakt zawinionego opóźnienia w zawiadomieniu o przestępstwie i o osobie sprawcy organów powołanych do ścigania przestępstw może pozbawić sprawcę skorzystania z dobrodziejstwa amnestii (art. 8 ust. 1 cytowanej ustawy o amnestii)?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratora:1) uchwalił udzielić odpowiedzi na pytanie drugie jak wyżej,2) postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi na pytanie pierwsze.Uzasadnienie faktyczneI. Instytucje państwowe i społeczne, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Milicję Obywatelską (art. 256 § 2 k.p.k.).W niniejszym wypadku organy kontroli wewnętrznej Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej "B" ujawniły w czerwcu 1968 r. przestępstwo dokonane przez oskarżonego Romana K. Zarząd Spółdzielni natomiast zawiadomił Prokuratora o powyższym przestępstwie dopiero w dniu 2 września 1969 r.W tej sytuacji ujawnienie przestępstwa dokonanego przed 15 lipca 1969 r. i przed tym terminem oraz niezawiadomienie natychmiastowe o powyższym organów powołanych do ścigania, na skutek czego wszczęto przeciwko sprawcy postępowanie karne o ten czyn po dniu 22 lipca 1969 r. (16 października 1969 r.), nie może pociągać za sobą wyłączenia przewidzianego w art. 8 ustęp 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii.Ustawodawca, ograniczając zakres stosowania ustawy amnestyjnej do sprawców nie znanych w dniu jej wejścia w życie organom powołanych do ścigania przestępstw (art. 8 ust. 1) nie miał na uwadze faktu niewykonania przez instytucję państwową lub społeczną ciążącego na jej przedstawicielach obowiązku niezwłocznego zawiadomienia o ujawnionym przestępstwie, ściganym z urzędu przez prokuratora lub Milicję Obywatelską (art. 256 § 2 k.p.k.). Taki też pogląd prawny wyrażony został w wyroku Izby Wojskowej SN z dnia 27 lutego 1970 r. Rw 130/70 (OSNKW z. 4-5 z 1970 r., poz. 54).II. Postępowanie przygotowawcze wszczyna z urzędu oskarżyciel publiczny, to znaczy prokurator lub nadzorowany przez niego organ ścigania, gdy zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu.Postanowienie o wszczęciu śledztwa wydaje prokurator, a o wszczęciu dochodzenia Milicja Obywatelska (art. 257 k.p.k.). Poza organami Milicji Obywatelskiej dochodzenie mogą prowadzić organy Wojsk Ochrony Pogranicza w sprawach o przestępstwa skierowane przeciwko nienaruszalności i bezpieczeństwu granicy państwowej, organy Ministra Finansów w zakresie kontroli i rewizji finansowej w sprawach o przestępstwa popełnione na szkodę państwa lub jednostki gospodarki uspołecznionej a ujawnione przez te organy (art. 265 § 2, 3, 4 k.p.k.), oraz niektóre organy administracji państwowej w tym zakresie, w którym działają one w charakterze oskarżyciela publicznego w sprawach rozpoznawanych przez sąd w postępowaniu uproszczonym (§ 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 grudnia 1969 r. Dz. U. Nr 37, poz. 322), przy czym organy te sporządzają samodzielnie akty oskarżenia i wnoszą je do sądu. Powyższe organy zaliczyć należy zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami do kategorii organów ścigania.Powyższe przepisy w sposób ewidentny wykazują, że komórka kontroli wewnętrznej jednostki gospodarki uspołecznionej nie może być uważana za organ powołany do ścigania przestępstw, w związku z czym na pytanie pierwsze, jako nie wymagające zasadniczej wykładni ustawy, należało odmówić udzielenia odpowiedzi.Z tych względów uchwalono jak wyżej.