VI KZP 18/75
UchwałaIzba Karna1975-08-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawca, który został już skazany za przestępstwo uchylania się od rejestracji wojskowej i poddania się badaniom lekarskim, wypełnia ponownie dyspozycję tego przepisu, jeśli w dalszym ciągu uchyla się od tych obowiązków?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprawca, który został już skazany za przestępstwo z art. 185 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL, a następnie ponownie uchyla się od rejestracji wojskowej i poddania się badaniom lekarskim, popełnia ponownie to samo przestępstwo. Przestępstwo to ma charakter trwały, a jego trwałość jest przerywana m.in. przez wydanie wyroku skazującego. Zachowanie sprawcy po wyroku, nawet jeśli stanowi kontynuację poprzedniego przestępstwa, może być uznane za nowe przestępstwo, jeśli nadal wypełnia jego znamiona.Stan faktyczny
Oskarżeni zostali skazani za przestępstwo uchylania się od rejestracji wojskowej i poddania się badaniom lekarskim. Po wydaniu wyroku skazującego nadal uchylali się od tych obowiązków, mimo ponownego wezwania. Sąd Wojewódzki w Gdańsku przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące tego, czy takie dalsze uchylanie się stanowi popełnienie nowego przestępstwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na postawione zagadnienie prawne, stwierdzając, że sprawca popełnia ponownie przestępstwo z art. 185 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr J. Szamrej. Sędziowie: A. Pyszkowski (sprawozdawca), Z. Ziemba. Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza B. i innych, oskarżonych z art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220 z późn. zm.) w związku z art. 60 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 25 kwietnia 1975 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy sprawca, który został już skazany za przestępstwo określone w art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. Nr 44, poz. 220 z późn. zm.) wypełnia ponownie dyspozycję tego przepisu prawa w sytuacji, gdy w dalszym ciągu uchyla się od rejestracji wojskowej i poddania się badaniom lekarskim?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzestępstwo określone w art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej polega na dopuszczeniu się czynu określonego w art. 181 ust. 1 tej ustawy - w celu dłuższego lub trwałego uchylania się od obowiązku służby wojskowej albo innej służby przewidzianej w ustawie. Czyn określony w art. 181 ust. 1 wymienionej ustawy polega na niezgłoszeniu się - wbrew obowiązkom wynikającym z ustawy lub przepisów wydanych na jej podstawie - do rejestracji lub poboru w określonym terminie i miejscu albo nieprzedstawieniu dokumentów, których przedstawienie zostało nakazane.Oskarżeni w sprawie niniejszej zgłosili się wprawdzie jako poborowi w oznaczonym terminie i miejscu, odmówili jednak zarejestrowania się oraz poddania badaniom lekarskim i wręcz pełnienia służby wojskowej, co należy uznać za równoznaczne w skutkach z niezgłoszeniem się w rozumieniu powołanych wyżej przepisów.Przestępstwo przewidziane w art. 185 § 1 cytowanej ustawy jest przestępstwem trwałym, ten bowiem, kto nie dopełnił obowiązku zgłoszenia się do rejestracji lub poboru w określonym terminie i miejscu albo przedstawienia dokumentów, których przedstawienie zostało nakazane - nie stosując się do tych obowiązków - z własnej woli utrzymuje wytworzony przez siebie stan przestępczy.Trwałość przestępstwa zostaje przerwana między innymi wskutek wydania wyroku skazującego. Przestępcze zatem zachowanie się sprawcy po wyroku, chociażby stanowiło kontynuację osądzonego już przestępstwa trwałego, nie może być uznane za rzecz osądzoną (por. nie publikowane postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 1967 r. - Rw 462/67).Jeżeli więc zobowiązani do dopełnienia wyżej wymienionych obowiązków byli już skazani za przestępstwo przewidziane w art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. i następnie wezwano ich, by w oznaczonym terminie oraz miejscu zgłosili się (art. 181 ust. 1 pkt 1 tej ustawy), a podobnie - jak poprzednio - obowiązku zgłoszenia się nie dopełnili w zamiarze dłuższego lub trwałego uchylania się od obowiązku służby wojskowej, to dopuścili się w ten sposób ponownie tego samego przestępstwa.
Powiązane orzeczenia
- V KZP 18/75 1975-08-28Czy sprawca, który został już skazany za przestępstwo z art. 185 ust. 1 ustawy z 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL, popełnia ponownie to samo przestępstwo, jeśli w dalszym ciągu uchyla się od rejestracji wojskow…
- Rw 196/76 1976-06-08Czy uchylanie się od odbycia czynnej służby wojskowej określonego rodzaju, zgodnie z aktem powołania, stanowi przestępstwo z art. 188 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL, nawet jeśli sprawca chciał pełnić sł…
- Rw 223/82 1982-04-14Czy późniejsze zgłoszenie się do odbycia zasadniczej służby wojskowej po terminie, w celu wyjaśnienia spraw związanych ze służbą, może stanowić podstawę do zmiany kwalifikacji prawnej czynu z art. 224 ust. 3 na art. 224…
- Rw 104/76 1976-03-25Czy niezgłoszenie się do odbycia zasadniczej służby wojskowej w określonym terminie, z zamiarem uniknięcia tej służby do czasu, gdy nie będzie można już do niej powołać, stanowi trwałe uchylenie się od jej odbycia w rozu…
- Rw 324/75 1975-07-14Czy niezgłoszenie się do odbywania zasadniczej służby wojskowej w oznaczonym terminie, bez zamiaru trwałego uchylenia się od tej służby, może być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 188 ust. 3 ustawy o powszechnym obo…
Powołane przepisy
art. 185 ust. 1art. 60 § 1 KKart. 181 ust. 1art. 185 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.