VI KZP 24/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski. Sędziowie: M. Budzianowski, K. Czajkowski (sprawozdawca), H. Kempisty, Z. Nyczaj, A. Pyszkowski, M. Szczepański. Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zofii G., co do wznowienia postępowania prawomocnie zakończonego skreśleniem jej z listy adwokatów, po rozpoznaniu przedstawionego - w trybie art. 30 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54) - przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 21 lutego 1971 r. zagadnienia prawnego:"1) Czy Sąd Najwyższy właściwy jest do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie o skreślenie adwokata z listy, zakończonego orzeczeniem Sądu Najwyższego wydanym w trybie art. 81 ustawy z dnia 19 grudnia 1963 r. o ustroju adwokatury?2) W razie odpowiedzi twierdzącej na pytanie pod pkt 1 - czy przy rozpoznawaniu wniosku o wznowienie postępowania należy stosować przepisy art. 474-483 k.p.k., czy też art. 127-133 kodeksu postępowania administracyjnego?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. Artykuł 81 ustawy z dnia 19 grudnia 1963 r. o ustroju adwokatury (Dz. U. Nr 57, poz. 309; zm.: Dz. U. z 1967 r. Nr 13, poz. 55) przewiduje szczególny tryb odwołania od decyzji w sprawie skreślenia z listy adwokatów oraz właściwe organy do rozpatrywania odwołań.Jako zasadę ustawa o ustroju adwokatury przyjęła dwuinstancyjność postępowania organów samorządowych adwokatury (art. 45).Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek w stosunku do uchwały rady adwokackiej skreślającej adwokata z listy, jeżeli nie daje on rękojmi wykonywania zawodu zgodnie z zasadami adwokatury w PRL (art. 78 ust. 1 pkt 8 ustawy). Taka uchwała rady adwokackiej może być zaskarżona przez adwokata na podstawie art. 45 ustawy do Naczelnej Rady Adwokackiej, a uchwała NRA - na podstawie art. 81 ust. 1 do Sądu Najwyższego.Odwołanie do Sądu Najwyższego przewidziane jest także w art. 81 ust. 2 oraz ust. 3 powołanej ustawy w sytuacji, gdy organy samorządu odmówiły skreślenia adwokata z listy: w pierwszym wypadku prawo odwołania przysługuje Ministrowi Sprawiedliwości (od decyzji rady adwokackiej lub NRA), w drugim zaś prawo to przysługuje NRA (od decyzji rady adwokackiej).Poza tym ustawa o ustroju adwokatury nie normuje trybu postępowania przed powyższymi organami samorządowymi adwokatury w sprawach o skreślenie z listy adwokatów. Postępowanie przed tymi organami odbywa się według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 2 § 2 pkt 2 k.p.a.). Jeśli chodzi o postępowanie odwoławcze przed Sądem Najwyższym w zakresie spraw wymienionych w art. 81 ust. 1-3 ustawy o ustroju adwokatury, to art. 81 ust. 4 tej ustawy odsyła do jej art. 104, który mówi o rozstrzyganiu rewizji nadzwyczajnej. W postępowaniu tym Sąd Najwyższy stosuje przepisy kodeksu postępowania karnego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1966 r. RAD 21/66, opublikowaną w "Palestrze" z 1966 r. zesz. 12, s. 140-142).2. Organy samorządu adwokatury, które stosują w sprawach o skreślenie z listy adwokatów tryb postępowania unormowany w k.p.a., w myśl art. 130 i 131 k.p.a. w związku z art. 2 § 3 k.p.a. obowiązane są kodeks ten także stosować w sprawach o wznowienie postępowania zakończonego przed nimi prawomocnym orzeczeniem.Cytowane przepisy k.p.a. stanowią, że przepisy tego kodeksu normują postępowanie przed organami administracji państwowej oraz przed innymi organami wymienionym w art. 2 § 2, a nadto że do wznowienia postępowania właściwy jest ten organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Przepisy te zatem odnoszą się tylko do postępowania przed radami adwokackimi.Natomiast przepisy k.p.a. nie mogą mieć zastosowania w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie skreślenia z listy adwokata w trybie art. 81 ust. 1-3 ustawy o ustroju adwokatury. Sąd ten bowiem, który wydał orzeczenie, nie jest w myśl Konstytucji "organem administracji państwowej" ani innym organem przewidzianym w art. 2 § 2 k.p.a.W konsekwencji Sąd Najwyższy nie może stosować przepisów k.p.a. przy rozpoznawaniu sprawy w kwestii wznowienia postępowania, zakończonego orzeczeniem przez niego wydanym, na skutek odwołania w trybie art. 81 ustawy o ustroju adwokatury.W sytuacji więc gdy odwołanie przewidziane w art. 81 ust. 1-3 ustawy o ustroju adwokatury rozpatrywał Sąd Najwyższy, wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego może nastąpić tylko w trybie art. 474-483 k.p.k. i tylko przez ten Sąd.Sąd Najwyższy zgodnie z art. 474 k.p.k. oraz art. 478 § 2 k.p.k. sprawę taką rozpoznaje i rozstrzyga w trybie unormowanym w rozdziale 48 k.p.k., przy czym rozstrzygnięcie w kwestii wznowienia może dotyczyć tylko orzeczenia Sądu Najwyższego.